काठमाडौँ:नेपालमा ‘एडभान्स्ड फङ्सनल मटेरियल्स’ सम्बन्धी दोस्रो अन्तर्राष्ट्रिय वैज्ञानिक सम्मेलन ललितपुरमा आयोजना हुने भएको छ। नेपाल मटेरियल्स साइन्स सोसाइटीको आयोजनामा बिहीबारदेखि तीन दिनसम्म चल्ने यो सम्मेलनबारे आज आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा जानकारी दिइयो।
सम्मेलनमा नेपालसहित जापान, अमेरिका, भारत, चीन, स्वीजरल्यान्ड, अष्ट्रेलियालगायत एक दर्जनभन्दा बढी देशका करिब १५० वैज्ञानिक तथा अनुसन्धानकर्ताहरू सहभागी हुनेछन्। अमृत साइन्स क्याम्पसका उपप्राध्यापक एवं आयोजक संस्थाका सदस्य डा. देवलप्रसाद भट्टराईका अनुसार सम्मेलनका क्रममा विभिन्न छ विधामा आधारित रहेर ११४ जना वैज्ञानिकले आफ्ना अनुसन्धान प्रस्तुत गर्नेछन्।
डा. भट्टराईले सम्मेलनको मुख्य उद्देश्य अध्ययन-अनुसन्धान गरिरहेका विज्ञ वैज्ञानिक तथा नयाँ पुस्ताका अनुसन्धानकर्ताहरूबीच सहकार्यलाई स्थापित र सुदृढ गर्नु रहेको बताए। सम्मेलनमा क्वान्टम मेकानिक्स, ऊर्जा भण्डारण तथा रूपान्तरण, हाइड्रोजन उत्पादन, जलवायु परिवर्तनजस्ता विषयहरूमा प्रस्तुति, प्रमुख वक्तव्य तथा छलफल हुने जनाइएको छ।
अनुसन्धानकर्ता प्रा. डा. लोककुमार श्रेष्ठका अनुसार नेपालमा अध्ययनरत अनुसन्धानकर्ताहरूलाई अन्तर्राष्ट्रियस्तरको अनुसन्धान अनुभव हासिल गर्ने र आफ्ना वैज्ञानिक प्रस्तुतिहरू विज्ञहरूसमक्ष पेस गर्ने अवसर मिल्नेछ।
“पदार्थ विज्ञानका क्षेत्रमा विश्वले हासिल गरेका उपलब्धिहरू, पछिल्लो अनुसन्धानको गति र दिशा तथा तिनको विश्वव्यापी प्रभावबारे विस्तृत छलफल हुनेछ। यसबाट नेपालका युवा वैज्ञानिक र विद्यार्थीहरू लाभान्वित हुनेछन्,” डा. श्रेष्ठले भने।
उनका अनुसार पहिलो सम्मेलन सफलतापूर्वक सम्पन्न भइसकेको छ, र त्यसको अनुभवलाई आधार मानेर दोस्रो सम्मेलनलाई अझ प्रभावकारी बनाउन तयारी गरिएको छ। “पदार्थ विज्ञानका क्षेत्रमा विश्वव्यापी अभ्यास, अवसर र चुनौतीबारे प्रख्यात वैज्ञानिकहरूबीच छलफल हुनेछ, जसले महत्वपूर्ण निष्कर्ष निकाल्नेछ। नेपाली वैज्ञानिक तथा अनुसन्धानकर्ताहरूले आफ्ना अनुभव र अनुसन्धान प्रस्तुत गर्ने, विज्ञ वैज्ञानिकहरूका विचार सुन्ने तथा विश्वव्यापी सम्पर्क विस्तार गरी थप प्रगति हासिल गर्ने अवसर पाउनेछन्,” उनले थपे।
पत्रकार सम्मेलनमा आयोजक संस्थाका सदस्य डा. प्रकाशचन्द्र लोहनीले नेपालका विश्वविद्यालयहरूले वैज्ञानिक अनुसन्धान प्रवद्र्धन गर्न यस्ता सम्मेलनलाई नियमित रूपमा आयोजना गर्नुपर्ने बताए।
“नेपालका पुराना शैक्षिक संस्थाहरू, जस्तै त्रिभुवन विश्वविद्यालय,ले आफ्नो क्यालेन्डरमै यस्ता सम्मेलन समेट्न आवश्यक छ,” डा. लोहनीले भने। उनले बिहीबारदेखि सुरु हुने सम्मेलन स्नातक, स्नातकोत्तर, र विद्यावारिधि तहका विद्यार्थीहरूलाई अनुसन्धानतर्फ आकर्षित गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्वास व्यक्त गरे।
सम्मेलनमा नेपाल सरकार, शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय, सुदूरपश्चिम विश्वविद्यालय, जापानको नेशनल इन्स्टिच्युट अफ मटेरियल साइन्सेज (NIMS), डब्लुपिआइ, माना, अमृत साइन्स क्याम्पस, र पुल्चोक क्याम्पस सह-आयोजकका रूपमा रहेका छन्।
