काठमाडौं: अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले लगाएका भन्सारका कारण अमेरिका-चीन व्यापार युद्ध झन् तीव्र हुँदै गएको छ। तर, यसले एसियाली उपभोक्ताका लागि विद्युतीय सामानहरू अझ सस्तो बनाउन सक्छ।
अमेरिकाले भारी भन्सार लगाएपछि धेरै चिनियाँ इलेक्ट्रोनिक कम्पोनेन्ट निर्माताहरूले भारतीय कम्पनीहरूलाई ५ प्रतिशतसम्मको छुट दिइरहेका छन्। यस्तो अवस्थामा, भारतीय इलेक्ट्रोनिक्स उत्पादकहरूले यसको केही भाग उपभोक्ताहरूलाई उपलब्ध गराउने सम्भावना छ, जसले भारतमा टिभी, रेफ्रिजरेटर, स्मार्टफोनजस्ता धेरै इलेक्ट्रोनिक वस्तुहरू सस्तो बनाउन सक्छ। नेपालमा आउने अधिकांश इलेक्ट्रोनिक सामानहरू भारतबाटै आयात हुने भएकाले भारतमा सस्तो भएको सामान नेपालमा पनि सस्तो हुने सम्भावना छ। भारतले मात्र नेपालमा होइन, सम्पूर्ण दक्षिण एसियामा आपूर्ति गर्छ।
इकोनोमिक टाइम्सले यस सम्बन्धमा एक रिपोर्ट प्रकाशित गर्दै भनिएको छ कि व्यापार युद्धले चीनबाट अमेरिका जाने सामानहरू महँगो बनाउनेछ, जसका कारण अमेरिकी बजारमा ती सामानहरूको माग घट्ने सम्भावना छ। यस घटित मागले चिनियाँ कम्पोनेन्ट निर्माताहरूलाई दबाबमा पारिरहेको छ, र यसै कारण उनीहरूले भारतीय कम्पनीहरूलाई छुट दिइरहेका छन्।
अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले चीनमाथि १२५ प्रतिशत कर लगाएका छन्, जसको अर्थ चीनमा बनेको १०० डलरको उत्पादन अब अमेरिका पुग्दा २२५ डलर पर्नेछ। अमेरिकामा चिनियाँ सामान महँगो हुँदा त्यहाँको माग घट्नेछ र यसले चिनियाँ उत्पादकहरूलाई भारतलाई विकल्पको रूपमा हेर्न बाध्य बनाएको छ। भारत, जुन विश्वको सबैभन्दा ठूलो जनसंख्या भएको देश हो, अहिले सबै व्यापारिक दृष्टिले आकर्षक बजारको रूपमा उभिएको छ।
यसका अलावा, अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले भनेका छन्, “जब तपाईं अमेरिकामा प्रहार गर्नुहुन्छ, राष्ट्रपति ट्रम्प तपाईंलाई अझ कडा प्रहार गर्नेछन्।” यसको अर्थ चीनले प्रतिशोधात्मक कर लगाइसकेपछि ट्रम्प चीनसँग अझ कडा रूपमा प्रस्तुत हुनेछन्। चिनियाँ सामानको लागि अमेरिकी बजार थप महँगो हुनेछ।
अमेरिका र चीन बीच व्यापार युद्धको समाधानको लागि वार्ता भइरहेका छन्, तर एसिया सोसाइटी पोलिसी इन्स्टिच्युटकी उपाध्यक्ष र पूर्व अमेरिकी व्यापार अधिकारी वेन्डी कटलरका अनुसार, द्विपक्षीय सम्बन्धमा गतिरोधका कारण यो मार्ग सजिलो नहुने बताएका छन्। उनका अनुसार, चीनले बार्गेनिङमा रुचि देखाएको छैन।
अप्रिल ९ मा, डोनाल्ड ट्रम्पले चीन बाहेक सबै देशहरूसँगको पारस्परिक कर ९० दिनको लागि स्थगित गरेका छन्। ट्रम्पले भने, “चीनले विश्वव्यापी बजारको सम्मान देखाएको छैन, त्यसैले म चीनमाथि शुल्क १२५% मा बढाउँदै छु। आशा छ कि चीन चाँडै बुझ्नेछ कि अमेरिका र अन्य देशहरूलाई लुट्ने दिन सकिएको छ।”
यसरी, अमेरिकी सरकार र चीन बीचको व्यापार युद्धले एसियाली बजारहरूमा नयाँ परिवर्तन ल्याउने संकेत दिइरहेको छ, र यसले नेपाल जस्ता विकसनशील देशहरूमा पनि इलेक्ट्रोनिक सामानहरूको मूल्यमा गिरावट ल्याउन सक्छ।
