Saturday, May 9, 2026
Home Blog Page 35

उपसभामुख निर्वाचन अन्योलमा: रास्वपाभित्रै मतभेद, समयसीमा नाघिने आशंका

0

काठमाडौँ । प्रतिनिधिसभा उपसभामुखको निर्वाचन अन्योलमा परेको छ। संघीय संसद सचिवालय स्रोतका अनुसार राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) भित्र उपसभामुख कुन दललाई दिने भन्ने विषयमा अझै सहमति जुट्न सकेको छैन।

संविधानले सभामुख र उपसभामुख फरक–फरक दल र लिंगको हुनुपर्ने व्यवस्था गरेको छ। सभामुखमा रास्वपाबाट डोलप्रसाद अर्याल निर्विरोध निर्वाचित भइसकेकाले अब रास्वपाले समर्थन गर्ने दलकै सांसद उपसभामुख बन्ने निश्चित छ।

संविधानको धारा ९१ अनुसार प्रतिनिधिसभाको पहिलो बैठक बसेको १५ दिनभित्र सभामुख र उपसभामुख चयन गरिसक्नुपर्ने हुन्छ। पहिलो बैठक चैत १९ गते बसेकाले वैशाख ४ गतेभित्र उपसभामुख चयन गर्नुपर्ने संवैधानिक व्यवस्था छ। तर रास्वपाभित्रको असमझदारीका कारण तोकिएको समयसीमा नाघिने आशंका बढेको छ।

यसबीच, सरकारले संसद अधिवेशन चैत २९ गतेभित्र अन्त्य गर्ने तयारी गरेको बताइएको छ। बजेट अधिवेशन बोलाउन ढिलाइ हुने कारण देखाउँदै अधिवेशन अन्त्य गर्न लागिएको स्रोतले जनाएको छ।

अधिवेशन अन्त्यअघि संघीय संसदको संयुक्त बैठकमा रामचन्द्र पौडेल ले सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम तय हुँदैछ। चैत २७ गते उक्त सम्बोधन हुने सम्भावना रहेको छ।

रास्वपाका केही सांसदहरूले भने संविधानले तोकेको समयमै उपसभामुख निर्वाचन हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। उनीहरूका अनुसार निर्वाचन ढिलाइ गर्दा अनावश्यक विवाद उत्पन्न हुन सक्छ।

सभामुख अर्यालले भने उपसभामुख निर्वाचनबारे दलहरूसँग छलफल गरेर निर्णय लिने बताएका छन्। निर्वाचनको कार्यतालिका सभामुखको निर्देशनमा संघीय संसद सचिवालयले सार्वजनिक गर्नेछ।

उपसभामुख पद संवैधानिक रूपमा महत्वपूर्ण मानिन्छ। नेपालको संवैधानिक परिषद मा उपसभामुख सदस्य रहने व्यवस्था छ, जसले सर्वोच्च अदालतका प्रधानन्यायाधीश तथा अन्य संवैधानिक निकायका पदाधिकारी नियुक्तिका लागि सिफारिस गर्ने अधिकार राख्छ।

हाल परिषदमा प्रधानमन्त्री, सभामुखलगायत सदस्य छन् भने प्रमुख प्रतिपक्षी दलको नेता चयन हुन बाँकी छ। उपसभामुख पद रिक्त रहँदा परिषदमा सदस्य संख्या घट्ने र निर्णय प्रक्रियामा असर पर्ने देखिएको छ।

यसैबीच, केही सांसदहरूले उपसभामुख निर्वाचन ढिलाइ भए पनि यसलाई संविधान उल्लंघनका रूपमा नबुझ्नुपर्ने तर्क गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार अन्य संवैधानिक नियुक्तिहरू समेत समयमै नहुँदा यस्तो ढिलाइ असामान्य नभएको बताएका छन्।

इरानको १० बुँदे शान्ति प्रस्ताव: युद्ध अन्त्यका लागि कडा सर्त अघि

0

तेहरान । इरानको सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्ले अमेरिका र इजरायलसँगको युद्ध अन्त्य गर्न १० बुँदे सर्तसहितको कार्ययोजना सार्वजनिक गरेको छ।

आगामी १५ दिनभित्र इस्लामावाद मा हुने वार्तामा यी प्रस्तावलाई अन्तिम रूप दिने तयारी रहेको इरानले जनाएको छ। इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार उक्त योजना ‘मैदानमा हासिल भएको उपलब्धिलाई राजनीतिक प्रक्रियामार्फत संस्थागत गर्ने’ उद्देश्यसहित ल्याइएको हो।

प्रस्तावको पहिलो बुँदामा इराक, लेबनानयमन मा जारी युद्ध पूर्ण रूपमा अन्त्य गर्नुपर्ने उल्लेख छ। साथै, इरानमाथि भइरहेको आक्रमण स्थायी रूपमा बन्द गर्नुपर्ने र क्षेत्रीय द्वन्द्वहरूलाई पूर्ण रूपमा समाधान गर्नुपर्ने सर्त राखिएको छ।

यी सर्तहरू पूरा भएमा मात्र इरानले रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण स्ट्रेट अफ होर्मुज जलमार्ग पुनः सञ्चालन गर्ने र त्यहाँ जहाजहरूको सुरक्षित आवतजावत सुनिश्चित गर्न नयाँ प्रोटोकल बनाउन सहमत हुने जनाएको छ।

आर्थिक पक्षमा इरानले युद्धका कारण भएको क्षतिको पूर्ण क्षतिपूर्ति मागेको छ। साथै, संयुक्त राज्य अमेरिका ले लगाएका सबै प्रतिबन्ध हटाउनुपर्ने र रोक्का गरिएका इरानी सम्पत्ति तथा कोष तत्काल फुकुवा गर्नुपर्ने सर्त पनि प्रस्तावमा समावेश गरिएको छ। यी मागहरू पूरा भएमा इरानले परमाणु हतियार विकासको दौडमा नलाग्ने प्रतिबद्धता दोहोर्‍याएको छ।

उक्त १० बुँदे योजना स्वीकृत भएमा सबै मोर्चामा तत्काल युद्धविराम लागू हुने इरानको दाबी छ। इस्लामावादमा हुने वार्तामा यी सर्तहरूमाथि विस्तृत छलफल हुने बताइएको छ।

इरानले यस प्रस्तावलाई आफ्नो रणनीतिक उपलब्धिको रूपमा व्याख्या गरेको छ। तर इजरायल र अमेरिकाले यी सर्तलाई कसरी लिन्छन् भन्ने विषयले नै पश्चिम एसियाको भावी अवस्थालाई निर्धारण गर्ने देखिन्छ।

अभियानले बद्लियो सामुदायिक विद्यालय: झन्डै बन्द हुने अवस्थाबाट नमुना बन्दै

0

बारा । जीर्ण भवन, भत्किएको शौचालय, शिक्षक अभाव र न्यून विद्यार्थी संख्या—यी समस्याले ग्रस्त जितपुरसिमरा उपमहानगर–१५ स्थित श्री जनकल्याण आधारभूत विद्यालय झन्डै बन्द हुने अवस्थामा पुगेको थियो। तर अहिले भने सोही विद्यालयले उल्लेखनीय सुधार गर्दै नयाँ पहिचान बनाएको छ।

विद्यालयका प्रधानाध्यापक गोकुल कुँवरले पूर्वविद्यार्थी, विद्यालय व्यवस्थापन समिति, शिक्षक, अभिभावक तथा स्थानीय संघसंस्थालाई समेटेर ‘हाम्रो विद्यालय हामी आफै बनाऔँ’ अभियान सञ्चालन गरेपछि विद्यालयले नयाँ जीवन पाएको हो।

दुई वर्षअघि ३५–४० जना मात्रै विद्यार्थी रहेको विद्यालयमा अहिले १३१ जना विद्यार्थी अध्ययनरत छन्। विद्यालयमा पुस्तकालय, व्यवस्थित बालविकास कक्षाकोठा, विज्ञान प्रयोगशाला तथा खेल सामग्रीसमेत उपलब्ध भएका छन्।

भौतिक र शैक्षिक सुधारसँगै अहिले निजी विद्यालयमा पढ्दै आएका अभिभावक, शिक्षक तथा कर्मचारीका छोराछोरीसमेत यसै विद्यालयमा भर्ना हुन थालेका छन्। उपमहानगरको तथ्यांकअनुसार पछिल्लो समय विद्यालयको शैक्षिक नतिजा पनि उत्कृष्ट आएको छ।

प्रधानाध्यापक कुँवरका अनुसार कक्षा ८ को परीक्षामा विद्यालयले शतप्रतिशत ‘ए लेभल’ नतिजा ल्याउन सफल भएको छ। “विद्यार्थीको राम्रो नतिजाले सबै दुःख बिर्सिन्छ,” उनले भने।

कक्षाकोठा अभाव भएपछि सामाजिक सञ्जालमार्फत देश–विदेशमा रहेका पूर्वविद्यार्थीको सहयोग जुटाएर नयाँ संरचना निर्माण गरिएको पनि उनले बताए।

उपमहानगरले गत वर्ष ६२ लाख रुपैयाँ लागतमा दुईतले भवन निर्माण सुरु गरे पनि ठेकेदार कम्पनीले भुक्तानी नपाएको भन्दै काम अधुरै छोडेपछि भवन अलपत्र परेको छ। त्यसपछि विद्यालय आफैंले वैकल्पिक रूपमा कक्षाकोठा निर्माण गरिरहेको छ।

विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष हरिकृष्ण केसीले विद्यालय सुधारमा प्रधानाध्यापकको भूमिका महत्त्वपूर्ण रहेको बताए।

यसैबीच, जितपुरसिमरा–२ स्थित श्री सरस्वती आधारभूत विद्यालय पनि पछिल्लो समय सुधारतर्फ उन्मुख देखिएको छ। एक समय न्यून उपस्थिति रहेको विद्यालयमा अहिले शैक्षिक तथा अतिरिक्त क्रियाकलाप सुधारसँगै विद्यार्थी संख्या बढ्दै गएको छ।

यद्यपि, अभिभावकमा सामुदायिक विद्यालयप्रति विश्वास अझै पूर्ण रूपमा स्थापित हुन नसकेको विद्यालय प्रशासनको भनाइ छ।

जितपुरसिमरा उपमहानगरभित्र ६० वटा सामुदायिक विद्यालयमा १६ हजार ७ सय ४८ विद्यार्थी अध्ययनरत छन् भने ४३३ शिक्षक कार्यरत छन्। तर शिक्षक दरबन्दी मिलान नहुँदा कतै शिक्षक बढी त कतै विद्यार्थी बढी हुने समस्या कायम छ।

शिक्षा शाखाका अनुसार केही आधारभूत विद्यालयमा सुधार देखिए पनि माध्यमिक तह अझै कमजोर छ। भौतिक पूर्वाधार अभाव, जनशक्ति कमी र बजेट समस्याले गुणस्तरीय शिक्षा दिन चुनौती रहेको बताइएको छ।

उपमहानगरले स्थानीय पाठ्यक्रम विकास, निःशुल्क पोसाक, दिवा खाजा र अन्य सुविधामार्फत सामुदायिक विद्यालयमा विद्यार्थी आकर्षित गर्ने प्रयास गरिरहेको छ। तथापि, समग्र शैक्षिक गुणस्तर सुधार अझै चुनौतीकै रूपमा रहेको देखिन्छ।

भरौला गोल्ड कप: आरटी एफसी मलेसियाको विजयी सुरुआत, सेमिफाइनलमा प्रवेश

0

सुनसरी । ‘नवौँ अन्तर्राष्ट्रिय भरौला गोल्ड कप २०२६’ मा आरटी एफसी, मलेसियाले प्रभावशाली जितसँगै सेमिफाइनलमा स्थान बनाएको छ।

बराहक्षेत्र–५, कलाबञ्जारस्थित ज.डे.जे. भरौला खेल मैदानमा भएको आफ्नो पहिलो खेलमै आरटी एफसीले यङ ब्रदर्स क्लब सुनसरीलाई २–० गोल अन्तरले पराजित गर्दै विजयी सुरुआत गरेको हो।

आरटी एफसीका लागि विशाल भण्डारीले हेडरमार्फत पहिलो गोल गर्दै टोलीलाई अग्रता दिलाए। त्यसपछि विदेशी खेलाडी अब यो मिलेले अर्को गोल थप्दै जित सुनिश्चित गरे।

यस जितसँगै आरटी एफसी मलेसिया प्रतियोगिताको सेमिफाइनलमा प्रवेश गरेको छ। विदेशमा रहेर पनि नेपाली खेलकुद गतिविधिमा सक्रिय रहँदै आएको उक्त टोलीले विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा सहभागिता जनाउँदै आएको छ। भरौला गोल्ड कपमा सहभागिताले टोलीलाई आफ्नो क्षमता प्रदर्शन गर्ने राम्रो अवसर मिलेको छ।

प्रतियोगितामा नेपाल, भारत र मलेसियाका क्लबहरूको सहभागिता रहेको छ। विदेशी टोलीहरूको उपस्थितिले प्रतियोगितालाई अझ प्रतिस्पर्धात्मक र आकर्षक बनाएको आयोजकले जनाएको छ।

विजेता तथा उपविजेता टोलीलाई आकर्षक पुरस्कार प्रदान गरिने आयोजकले जानकारी दिएको छ। साथै, यस प्रतियोगिताले स्थानीय स्तरमा फुटबलको विकास र प्रवर्द्धनमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।

पश्चिमका चार प्रदेशमा भारी वर्षाको चेतावनी, देशभर मौसम बदली

0

काठमाडौँ । आज दिउँसो गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदुरपश्चिम प्रदेशमा पूर्णतया बदली रहनेछ भने बाँकी भूभागमा आंशिकदेखि सामान्य बदली रहने मौसम पूर्वानुमान गरिएको छ।

यी चार प्रदेशका धेरै स्थानहरूमा तथा कोशी र बागमती प्रदेशका पहाडी तथा हिमाली भूभागका केही स्थानहरूमा मेघगर्जन, चट्याङ्ग, हावाहुरी र असिनासहित मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ। साथै, मधेश प्रदेश तथा कोशी र बागमती प्रदेशका तराई क्षेत्रमा पनि थोरै स्थानहरूमा वर्षा हुन सक्ने जनाइएको छ।

गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदुरपश्चिम प्रदेशका पहाडी तथा हिमाली भूभागका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षा र हिमपातको समेत सम्भावना रहेको छ। त्यस्तै, मधेश, लुम्बिनी, गण्डकी, बागमती र कोशी प्रदेशका केही स्थानहरूमा हावाहुरी चल्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।

आज राति पनि देशभर सामान्यदेखि पूर्ण बदली रहनेछ। कोशी, मधेश, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदुरपश्चिम प्रदेशका धेरै स्थानहरूमा तथा पहाडी र हिमाली भूभागका क्षेत्रमा मेघगर्जन र चट्याङ्गसहित मध्यम वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना रहेको छ भने तराईका थोरै स्थानहरूमा पनि वर्षा हुन सक्नेछ।

टेलिकम डाटा सेवा सुधार: प्याकेज सकिँदा अब स्वतः ब्यालेन्स कट्ने छैन

0

काठमाडौँ । नेपाल टेलिकमले डाटा प्याकेजसम्बन्धी सेवामा सुधार गर्दै प्याकेज सकिएपछि स्वतः मोबाइल ब्यालेन्स कट्ने व्यवस्था अन्त्य गरेको छ।

सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयका अनुसार अब ग्राहकको डाटा प्याकेज ९० प्रतिशत खपत भएपछि एसएमएस तथा मोबाइल एपमार्फत पूर्वसूचना पठाइनेछ। त्यसपछि ग्राहकलाई आवश्यकताअनुसार प्याकेज पुनः नवीकरण गर्न अनुरोध गरिने व्यवस्था लागू गरिएको छ।

यसअघि डाटा प्याकेज सकिएलगत्तै स्वतः मुख्य ब्यालेन्सबाट रकम कट्ने गुनासो बढेपछि मन्त्रालयले उक्त व्यवस्था हटाउने निर्णय गरेको हो। नयाँ व्यवस्थाअनुसार ग्राहकले चाहेमा मात्र ‘पे एज यू गो’ प्रणाली प्रयोग गर्न सक्नेछन्।

यो प्रणाली प्रयोग गर्न इच्छुक ग्राहकले *444# डायल गरी सेवा सक्रिय वा निष्क्रिय गर्न सक्ने व्यवस्था गरिएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

किरण पण्डित राष्ट्र बैंकका डेपुटी गभर्नर, पदभार सम्हाले

0

काठमाडौँ । नेपाल राष्ट्र बैंकका नवनियुक्त डेपुटी गभर्नर किरण पण्डितले मंगलबार पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण गरी आफ्नो कार्यभार सम्हालेका छन्।

गभर्नर प्रा.डा. विश्वनाथ पौडेलसमक्ष शपथ लिएलगत्तै पण्डितले आफ्नो कार्यकक्षमा पदबहाली गरेका हुन्। नेपाल सरकारको २०८२ चैत २४ गतेको निर्णयअनुसार उनी डेपुटी गभर्नरमा नियुक्त भएका हुन्।

शपथ ग्रहण समारोहमा गभर्नर पौडेलले पण्डितलाई बधाई दिँदै सफल कार्यकालका लागि शुभकामना व्यक्त गरेका थिए। पण्डितसँग राष्ट्र बैंकमा दुई दशकभन्दा लामो अनुभव रहेको छ। उनले २०६२ माघ २ गते सहायक निर्देशकका रूपमा सेवा सुरु गरेका थिए।

आफ्नो कार्यदक्षताका आधारमा उनी २०६८ मा उपनिर्देशक, २०७४ मा निर्देशक हुँदै २०८१ फागुन १ गते कार्यकारी निर्देशकमा पदोन्नति भएका थिए।

कार्यकारी निर्देशकका रूपमा रहँदा उनले भुक्तानी प्रणाली विभाग र विदेशी विनिमय व्यवस्थापन विभागजस्ता महत्वपूर्ण विभागहरूको नेतृत्व गरेका थिए। साथै, उनले केन्द्रीय प्रवक्ताको जिम्मेवारीसमेत निर्वाह गरिसकेका छन्।

प्रतिनिधिसभामा तीन विधेयक टेबुल, अर्को बैठक बुधबार

0

काठमाडौं । प्रतिनिधिसभाको बैठकमा तीन वटा विधेयक टेबुल गरिएको छ।

मंगलबार बसेको बैठकमा हर्कराज राईले राष्ट्रियसभामा उत्पत्ति भएका ‘राष्ट्रिय विधि विज्ञान प्रयोगशाला (स्थापना तथा सञ्चालन) विधेयक, २०८१’, ‘पर्यटन विधेयक, २०८१’ र ‘चलचित्र विधेयक, २०८१’ टेबुल गरेका हुन्।

अब प्रतिनिधिसभाको अर्को बैठक बुधबार दिउँसो १ बजे बस्नेछ।

पेट्रोलियममा ५०% कर छुट, उपभोक्तालाई राहत दिने सरकारको निर्णय

0

काठमाडौं । मध्यपूर्वमा बढ्दो तनावका कारण कच्चा तेलको मूल्यमा उच्च वृद्धि भएपछि सरकारले स्थानीय उपभोक्तालाई राहत दिन पेट्रोलियम पदार्थमा लाग्ने करमा ५० प्रतिशत छुट दिने निर्णय गरेको छ।

अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेको प्रस्तावमा मंगलबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले उक्त निर्णय गरेको हो।

निर्णयअनुसार पेट्रोल, डिजेल र मट्टीतेलमा लाग्दै आएको भन्सार शुल्कमा ५० प्रतिशत छुट दिइनेछ। यसले नेपाल आयल निगममाथिको राजस्व भार केही कम हुने अपेक्षा गरिएको छ।

निगमका अनुसार हाल पेट्रोलमा प्रतिलिटर २५ रुपैयाँ भन्सार शुल्क लाग्दै आएकोमा अब साढे १२ रुपैयाँमा झर्नेछ। त्यस्तै, डिजेलमा प्रतिलिटर १२ रुपैयाँ रहेको भन्सार शुल्क घटेर ६ रुपैयाँ कायम हुनेछ।

भन्सार शुल्कसँगै पूर्वाधार करमा पनि ५० प्रतिशत छुट दिने निर्णय गरिएको छ। हाल प्रतिलिटर १० रुपैयाँ रहेको पूर्वाधार कर अब घटाएर ५ रुपैयाँ कायम गरिनेछ।

निगमका अनुसार हाल डिजेलमा प्रतिलिटर १२० रुपैयाँ र पेट्रोलमा ३४ रुपैयाँ घाटा भइरहेको छ। पछिल्लो एक महिनामा मात्र निगमलाई करिब ११ अर्ब रुपैयाँ घाटा व्यहोर्नुपरेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

गौशाला–पिंगलास्थानमा प्रहरीको गोली प्रहार, दुई भारतीय लागूऔषध कारोबारी पक्राउ

0

काठमाडौं । काठमाडौंको गौशाला–पिंगलास्थान क्षेत्रबाट प्रहरीले गोली प्रहार गरी दुई जना लागूऔषध कारोबारीलाई पक्राउ गरेको छ।

सोमबार राति लागूऔषध नियन्त्रण ब्यूरोबाट खटिएको प्रहरी टोलीले कारबाहीका क्रममा गोली चलाएर दुई भारतीय नागरिकलाई नियन्त्रणमा लिएको हो।

घटनाबारे विस्तृत विवरण आउन बाँकी रहेको प्रहरीले जनाएको छ।