काठमाडौँ । प्रतिनिधि सभाको बैठक आज (सोमबार) बिहान ११ बजे सिंहदरबारस्थित संघीय संसद् भवनमा बस्दैछ। बैठकमा आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को विनियोजन विधेयकमाथि छलफल सुरु हुने तथा विभिन्न मन्त्रालयका बजेट शीर्षकमाथि खर्च कटौतीका प्रस्ताव प्रस्तुत हुने कार्यसूची रहेको छ।

आजको बैठकमा सभामुखले प्रतिनिधि सभाअन्तर्गतका विभिन्न विषयगत समितिहरूमा सदस्यहरूको नाम हेरफेरसम्बन्धी प्रस्ताव पनि प्रस्तुत गर्नेछन्।

बैठकमा युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय, श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय, उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय, कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय, वन तथा वातावरण मन्त्रालय, सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय, संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय, शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय, स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय, भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालय, संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय तथा महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालयको बजेट शीर्षकमाथि समूहगत छलफल हुने कार्यक्रम छ।

बजेटमाथिको छलफलसँगै पाँच जना सांसदले विभिन्न मन्त्रालयका बजेट शीर्षकमाथि खर्च कटौतीका प्रस्ताव पेस गर्नेछन्। सांसद कृपाराम रानाले उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयको खर्च रकम घटाएर ‘एक रुपैयाँ’ कायम गरियोस् भन्ने प्रस्ताव प्रस्तुत गर्नेछन्।

त्यसैगरी सांसद नीता घतानीले सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय तथा सांसद अर्जुनकुमार कार्कीले शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयको खर्च रकम ‘एक रुपैयाँ’ मा सीमित गर्ने प्रस्ताव संसद्मा पेस गर्ने कार्यसूची छ।

यस्तै, सांसद साजिदा खातुन सिद्धिकीले स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय र महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालयको बजेटमा खर्च कटौतीको प्रस्ताव ल्याउनेछिन्। सांसद एशुदाकुमारी बरालले भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालय तथा संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयअन्तर्गतको खर्च रकम घटाएर ‘एक रुपैयाँ’ कायम गरियोस् भन्ने प्रस्ताव प्रस्तुत गर्ने कार्यक्रम रहेको छ।

संसद्मा बजेटमाथिको छलफलसँगै खर्च कटौती प्रस्तावहरू प्रस्तुत हुने भएकाले आजको बैठकलाई विशेष महत्वका साथ हेरिएको छ।

काठमाडौं । नेपाल टेलिकमले आफ्नो एसएमएस सेवाको दुरुपयोग गर्दै कनेक्ट आइपिएस्, विभिन्न बैंक तथा डिजिटल भुक्तानी सेवाको नाममा भ्रामक सन्देश पठाउने गतिविधि बढेको भन्दै ग्राहकलाई सतर्क रहन आग्रह गरेको छ।

कम्पनीका अनुसार यस्ता सन्देशहरूमा खाता निलम्बन भएको, अस्थायी रूपमा बन्द गरिएको वा अन्य समस्या देखिएको भन्दै ग्राहकलाई शंकास्पद वेबसाइट वा लिंकमा प्रवेश गर्न प्रलोभन दिइने गरेको पाइएको छ।

नेपाल टेलिकमले ग्राहकलाई यस्ता एसएमएस, फोन कल तथा शंकास्पद लिंकप्रति विशेष सावधानी अपनाउन अनुरोध गरेको छ। कुनै पनि लिंक प्रयोग गर्नु अघि सम्बन्धित संस्थाको आधिकारिक वेबसाइट वा मोबाइल एपमार्फत जानकारी प्रमाणित गर्न तथा आफ्ना गोप्य विवरण सुरक्षित राख्न कम्पनीले आग्रह गरेको छ।

टेलिकमले अपरिचित वा शंकास्पद लिंकमा क्लिक नगर्न, ओटिपी, पासवर्ड, पिन, सिभिभी लगायतका संवेदनशील विवरण कसैसँग पनि साझा नगर्न सुझाव दिएको छ। साथै बैंकिङ तथा डिजिटल भुक्तानीसम्बन्धी जानकारी प्राप्त गर्दा सम्बन्धित संस्थाका आधिकारिक माध्यम मात्र प्रयोग गर्न आग्रह गरेको छ।

शंकास्पद एसएमएस, फोन कल वा लिंक प्राप्त भएमा सम्बन्धित संस्था वा सेवा प्रदायकलाई तत्काल जानकारी गराउन समेत कम्पनीले अनुरोध गरेको छ।

ग्राहकहरूको सुरक्षा आफ्नो प्रमुख प्राथमिकता रहेको उल्लेख गर्दै नेपाल टेलिकमले यस्ता साइबर ठगी तथा भ्रामक गतिविधिबाट सुरक्षित रहन सबै ग्राहकलाई सचेत रहन आग्रह गरेको छ।

काठमाडौं ।हाल नेपालमा उपल्लो वायुमण्डलमा रहेको पश्चिमी न्यूनचापीय रेखासँगै स्थानीय तथा पूर्वीय वायुको आंशिक प्रभाव कायम रहेको छ। यसको प्रभावका कारण देशका विभिन्न क्षेत्रमा आंशिकदेखि सामान्य बदलीको अवस्था देखिएको छ।

हाल देशका हिमाली तथा पहाडी भूभागका साथै मधेश, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका तराई क्षेत्रमा आंशिक बदली रहेको छ भने अन्य तराई भूभागमा मौसम मुख्यतया सफा रहेको छ। कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका केही स्थानमा तथा कर्णाली प्रदेशका एक-दुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा भइरहेको छ।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार आज दिउँसो देशका हिमाली भूभाग र कोशी प्रदेशका पहाडी क्षेत्रमा सामान्य बदली रहनेछ। देशका अधिकांश पहाडी भूभाग तथा कोशी, मधेश, बागमती र गण्डकी प्रदेशका तराई क्षेत्रमा आंशिक बदली रहने सम्भावना छ भने लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई क्षेत्रमा मौसम मुख्यतया सफा रहनेछ।

कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका केही स्थानमा तथा लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका एक-दुई स्थानमा मेघगर्जन, चट्याङसहित मध्यम वर्षा तथा हिमपात हुन सक्ने महाशाखाले जनाएको छ। साथै कोशी प्रदेशको तराईका केही स्थान र मधेश प्रदेशका एक-दुई स्थानमा पनि मेघगर्जन र चट्याङसहित वर्षाको सम्भावना रहेको छ।

यता लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई क्षेत्रका केही स्थानमा तातो दिन रहने सम्भावना रहेकाले आवश्यक सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ।

आज राति कोशी, मधेश, बागमती र गण्डकी प्रदेशमा आंशिक बदली रहनेछ भने लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रमा पनि आंशिक बदली रहने अनुमान छ। लुम्बिनी र सुदूरपश्चिमका तराई क्षेत्रमा भने मौसम मुख्यतया सफा रहनेछ।

रातिको समयमा कोशी प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका केही स्थानमा मेघगर्जन, चट्याङसहित मध्यम वर्षा तथा हिमपात हुने सम्भावना रहेको छ। बागमती र गण्डकी प्रदेशका एक-दुई स्थानमा हल्का वर्षा तथा हिमपात हुन सक्नेछ। साथै कोशीको तराईका केही स्थान र मधेश प्रदेशका एक-दुई स्थानमा पनि मेघगर्जन र चट्याङसहित वर्षा हुने सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ।

लन्डन । संयुक्त अधिराज्य (बेलायत) सरकारले १६ वर्षमुनिका बालबालिका तथा किशोर–किशोरीका लागि सामाजिक सञ्जाल प्रयोगमा कडा प्रतिबन्ध लगाउने तयारी गरेको छ।

बालबालिकाको मानसिक स्वास्थ्यमा परेको असर, अनलाइन दुर्व्यवहार तथा सामाजिक सञ्जालको दुरुपयोग रोक्न प्रधानमन्त्री Keir Starmer ले यो नयाँ नीतिको घोषणा गर्ने तयारी गरेको जनाइएको छ।

हालै सम्पन्न राष्ट्रिय परामर्शमा १ लाख १६ हजारभन्दा बढी नागरिकले प्रतिक्रिया दिएका थिए, जसमा ठूलो बहुमत अभिभावकले १६ वर्षमुनिका बालबालिकाका लागि सामाजिक सञ्जालमा प्रतिबन्ध आवश्यक रहेको बताएका छन्।

स्वास्थ्य विज्ञहरूले पनि सामाजिक सञ्जालको अत्यधिक प्रयोग र स्क्रिन टाइमले बालबालिकाको मानसिक स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पारिरहेको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। त्यसपछि सरकारले यस विषयमा कडा नीति अपनाउने निर्णय गरेको हो।

सरकारले ल्याउन लागेको व्यवस्था बहु–चरणीय हुनेछ। पहिलो चरणमा उच्च जोखिमयुक्त सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरूमा १६ वर्षमुनिका बालबालिकालाई पूर्ण रूपमा प्रतिबन्ध लगाइनेछ। त्यस्ता प्लेटफर्महरूको सूची पछि सार्वजनिक गरिने बताइएको छ।

दोस्रो चरणमा अपेक्षाकृत सुरक्षित मानिएका प्लेटफर्महरूमा पनि कडा नियन्त्रण लागू हुनेछ। १६ वर्षमुनिका प्रयोगकर्ताका लागि म्यासेज स्वतः मेटिने सुविधा, अपरिचित वयस्कसँग कुराकानी गर्ने सुविधा र लाइभस्ट्रिमिङ जस्ता फिचरहरूमा प्रतिबन्ध लगाइनेछ।

त्यसैगरी, १८ वर्षमुनिका किशोर–किशोरीहरूलाई रोमान्टिक वा यौनजन्य कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) प्रयोग गर्न समेत कानुनी रूपमा रोक लगाइने योजना छ।

यद्यपि, यस नीतिलाई लिएर प्रविधि कम्पनी, डिजिटल अधिकारवादी संस्था र नागरिक समाजबीच बहस सुरु भएको छ। आलोचकहरूले यस्तो नियम लागू गर्न प्रयोगकर्ताको उमेर प्रमाणीकरण आवश्यक पर्ने भएकाले गोपनीयता जोखिममा पर्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

केही बाल अधिकार संस्थाहरूले भने यस्तो कडा प्रतिबन्धले बालबालिकालाई वैकल्पिक र असुरक्षित अनलाइन माध्यमतर्फ धकेल्न सक्ने जोखिम रहेको बताएका छन्।

सरकारले ‘चिल्ड्रन्स वेलबिइङ एन्ड स्कुल्स एक्ट २०२६’ अन्तर्गत आवश्यक कानुनी अधिकार प्राप्त गरिसकेको बताइएको छ। आगामी महिनाहरूमा यो नीति कार्यान्वयनमा आएपछि बेलायतमा डिजिटल प्रयोगको स्वरूपमा ठूलो परिवर्तन आउने अपेक्षा गरिएको छ।

नयाँ दिल्ली । सम्बन्धविच्छेदका मुद्दा र कानुनी विवादका लागि परिचित दिल्लीको तीस हजारी अदालतमा हालै एउटा भावुक घटनाले सबैको ध्यान खिचेको छ। वर्षौँदेखि वैवाहिक विवादमा रहेका एक दम्पतीले अदालतमै पुनर्मिलन गर्दै नयाँ जीवन सुरु गर्ने निर्णय गरेका छन्।

शिखा र सौरभ नामका दम्पतीबीच विगत करिब ६ वर्षदेखि सम्बन्धविच्छेदको मुद्दा चलिरहेको थियो। विवाहपछि उत्पन्न असमझदारी र पारिवारिक विवादका कारण उनीहरू कानुनी प्रक्रियामा प्रवेश गरेका थिए। विवाद बढ्दै जाँदा शिखाले श्रीमान् र उनका परिवारविरुद्ध दाइजो उत्पीडनसम्बन्धी मुद्दासमेत दर्ता गराएकी थिइन्।

लामो समयसम्म अदालत धाउँदा दुवै परिवार मानसिक, सामाजिक र आर्थिक दबाबमा परेका थिए। यसैबीच शिखाका बुबा गम्भीर बिरामी परेपछि उपचारका लागि आर्थिक समस्या उत्पन्न भएको बताइएको छ।

घटनाक्रममा अप्रत्याशित मोड तब आयो जब सौरभले आफ्ना ससुराको स्वास्थ्य अवस्था र आर्थिक कठिनाइबारे जानकारी पाए। विगतका विवादलाई एकातिर राख्दै उनले उपचारका लागि सहयोग गरे र राम्रो अस्पतालमा भर्ना गराई उपचारको व्यवस्था मिलाएको बताइएको छ।

सौरभको यस व्यवहारले शिखाको सोचमा परिवर्तन ल्याएको बताइन्छ। उनले सम्बन्धभन्दा माथि उठेर देखाइएको मानवीयता र सहयोगको कदर गर्दै पुराना मतभेद पुनर्विचार गर्न थालेकी थिइन्।

डिभोर्स मुद्दाको अन्तिम सुनुवाइका क्रममा अदालतमा दुवै पक्ष उपस्थित थिए। सुनुवाइ चलिरहेकै बेला शिखाले सम्बन्धविच्छेदका कागजात च्यातेर फालिन् र सौरभलाई अँगालो हाल्दै सम्बन्धलाई अर्को अवसर दिने निर्णय गरिन्।

अदालत कक्षमा भएको यो दृश्यले उपस्थित न्यायाधीश, वकिल तथा अन्य व्यक्तिहरूलाई भावुक बनाएको बताइएको छ। त्यसपछि अदालतले दम्पतीको पुनर्मिलनलाई स्वागत गर्दै सम्बन्धविच्छेदसम्बन्धी मुद्दा खारेज गरेको जनाएको छ।

लामो समयको विवाद र कानुनी संघर्षपछि भएको यो पुनर्मिलन अहिले सामाजिक सञ्जालमा पनि व्यापक चर्चा र प्रशंसाको विषय बनेको छ।

वासिङ्टन डीसी । अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump आज आफ्नो जीवनको ८०औँ वर्षमा प्रवेश गरेका छन्। तर यस वर्षको जन्मदिन उनका लागि केवल व्यक्तिगत उत्सवमा सीमित नभई कूटनीतिक नेतृत्व र राजनीतिक विश्वसनीयताको महत्वपूर्ण परीक्षाका रूपमा समेत हेरिएको छ।

ट्रम्पले आफ्नो जन्मदिनकै अवसरमा अमेरिका र इरानबीच जारी तनाव तथा द्वन्द्व अन्त्य गर्ने प्रारम्भिक सहमति पत्रमा हस्ताक्षर हुने दाबी गरेका थिए। उनले यसलाई ‘इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो शान्ति सम्झौता’ को सुरुवातका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।

यद्यपि, तेहरानको सतर्क र कठोर अडानका कारण सम्झौता तत्काल हुने विषयमा अझै अनिश्चितता कायम छ। इरानी पक्षले समयसीमा र केही महत्वपूर्ण विषयमा स्पष्ट सहमति जनाइसकेको छैन, जसले वार्ताको भविष्यलाई थप जटिल बनाएको छ।

पछिल्ला केही महिनादेखि ट्रम्प प्रशासनले इरानसँगको वार्ता अन्तिम चरणमा पुगेको दाबी गर्दै आएको छ। तर विभिन्न चरणका छलफलपछि पनि प्रमुख मुद्दाहरूमा सहमति जुट्न नसक्दा प्रक्रिया अपेक्षाअनुसार अघि बढ्न सकेको छैन।

अमेरिकी प्रशासनले केही समयअघि इरानमाथि दबाब बढाउन सैन्य विकल्पसमेत खुला रहेको संकेत दिएको थियो। त्यसपछि दुवै पक्षबीच कूटनीतिक प्रयास तीव्र बनेका छन्। अहिले प्रस्तावित समझदारीमा हर्मुज जलमार्ग सञ्चालन, आर्थिक प्रतिबन्धको आंशिक खुकुलोपन तथा अन्य द्विपक्षीय विषयहरू समेटिएको बताइएको छ।

तर परमाणु कार्यक्रमसँग सम्बन्धित विषय अझै पनि सबैभन्दा जटिल मुद्दाका रूपमा रहेको छ। विशेषगरी उच्च संवर्धित युरेनियमको व्यवस्थापन, परमाणु पूर्वाधारको भविष्य तथा अन्तर्राष्ट्रिय निगरानीका विषयमा अमेरिका र इरानबीच मतभेद कायम रहेको जनाइएको छ।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार सम्झौता सफल भए ट्रम्पका लागि यो महत्वपूर्ण कूटनीतिक उपलब्धि बन्न सक्छ। तर वार्ता निष्कर्षमा पुग्न नसके त्यसले उनको नेतृत्वमाथि थप प्रश्न उठाउन सक्नेछ।

यसैबीच, अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले अमेरिका–इरान वार्ताको प्रगतिलाई चासोका साथ हेरिरहेको छ। मध्यपूर्वमा दीर्घकालीन स्थायित्व र क्षेत्रीय सुरक्षा सुनिश्चित गर्न दुवै पक्षबीच सहमति आवश्यक रहेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।

काठमाडौं । काठमाडौं महानगरपालिकाले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ का लागि सामाजिक सुरक्षा, जनस्वास्थ्य तथा स्थानीय विकासलाई केन्द्रमा राखेर नयाँ नीति तथा कार्यक्रम सार्वजनिक गरेको छ।

आइतबार सम्पन्न नगरसभाको १९औँ अधिवेशनमा कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गर्दै ज्येष्ठ तथा अशक्त नागरिकलाई लक्षित विशेष कार्यक्रम सञ्चालन गरिने घोषणा गरिन्।

‘ज्येष्ठ तथा अशक्त नागरिकसँग महानगर’ नाम दिइएको यस कार्यक्रमअन्तर्गत महानगरपालिकाले स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई नागरिकको घरदैलोमै पठाई निःशुल्क स्वास्थ्य परीक्षण, स्वास्थ्य परामर्श तथा आवश्यक सेवाहरू उपलब्ध गराउने व्यवस्था गर्नेछ।

महानगरले सामाजिक सुरक्षाको दायरा विस्तार गर्दै ७५ वर्ष उमेर पूरा गरेका वरिष्ठ ज्येष्ठ नागरिक तथा पूर्ण अशक्त अपाङ्गता भएका महानगरवासीलाई विशेष पोषण भत्ता प्रदान गर्ने नीति पनि अघि सारेको छ। महानगरका अनुसार बुढ्यौली तथा शारीरिक असमर्थताको अवस्थामा नागरिकलाई थप सहयोग र संरक्षण प्रदान गर्ने उद्देश्यले यो कार्यक्रम ल्याइएको हो।

कार्यवाहक प्रमुख डंगोलले नागरिकको जीवनस्तर सुधार, सम्मानजनक बुढ्यौली र सामाजिक सुरक्षाको प्रत्याभूति सुनिश्चित गर्न महानगर प्रतिबद्ध रहेको बताइन्।

यसैबीच, महानगरपालिकाले हाल विभिन्न वडाहरूमा सञ्चालन भइरहेको ‘एक वडा, एक नमुना कार्यक्रम’लाई थप प्रभावकारी, दिगो र नतिजामुखी बनाउने नीति लिएको छ। प्रत्येक वडाको आवश्यकता, स्थानीय माग तथा भौगोलिक र सांस्कृतिक विशेषतालाई ध्यानमा राखेर नमुना योजनाहरू कार्यान्वयन गरिने महानगरले जनाएको छ।

महानगरपालिकाले आगामी वर्ष सामाजिक सुरक्षा, स्वास्थ्य सेवा र स्थानीय विकासलाई थप सुदृढ गर्दै नागरिकमैत्री सेवा प्रवाहलाई प्राथमिकतामा राख्ने जनाएको छ।

विराटनगर । नेपाली कांग्रेसका पूर्वमहामन्त्री डा. शशांक कोइरालाले पार्टी व्यावहारिक रूपमा विभाजित भइसकेको टिप्पणी गर्दै संगठनको वर्तमान अवस्थाप्रति गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

आइतबार विराटनगरमा आयोजित संस्थापनइतर समूहको भेलालाई सम्बोधन गर्दै उनले कांग्रेस कमजोर अवस्थामा पुगेको बताएका हुन्। पार्टीभित्र बढ्दो आन्तरिक विवाद र विभाजनले संगठनलाई क्षति पुर्‍याएको उनको भनाइ थियो।

डा. कोइरालाले वर्तमान नेतृत्वको कार्यशैलीमाथि प्रश्न उठाउँदै पार्टी सञ्चालन सामूहिक नेतृत्व र सहमतिका आधारमा हुनुपर्ने धारणा राखे। “के गगन थापाले एक्लै पार्टी चलाउन सक्नुहुन्छ ?” भन्दै उनले पार्टी सुधारका लागि नेतृत्वले पहिले आफ्नै सोच र कार्यशैलीमा परिवर्तन ल्याउनुपर्ने आवश्यकता औँल्याए।

कोइराला निवासको हालैको भ्रमण सम्झँदै उनी भावुक बने। उनले भने, “आज कोइराला निवास पुग्दा आँखाबाट आँसु आयो। कांग्रेस आज टुक्रिएको छ, टुक्र्याइएको छ। अदालतले कोरेको विभाजनको रेखा गलत थियो।”

उनले पार्टीभित्रको कलह र गुटगत प्रतिस्पर्धाका कारण गाउँ–गाउँमा कांग्रेसका समर्थक र कार्यकर्ता भए पनि त्यसको प्रभाव निर्वाचन परिणाममा देखिन नसकेको बताए।

“अब सबैलाई एक ढिक्का बनाएर अघि बढ्नुपर्ने समय आएको छ,” उनले भने, “एकता र सहकार्यबिना कांग्रेसलाई बलियो बनाउन सकिँदैन।”

डा. कोइरालाले पार्टीलाई पुनः एकताबद्ध गर्ने अभियानमा डा. शेखर कोइराला सक्रिय रहेको उल्लेख गर्दै आफूले त्यस अभियानलाई पूर्ण समर्थन गर्ने बताए। कांग्रेसलाई सशक्त, संगठित र जनविश्वासयोग्य बनाउन अहिलेको प्रमुख आवश्यकता आन्तरिक एकता भएको उनको धारणा थियो।

काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले अमेरिका र इरानबीचको प्रारम्भिक सम्झौतामा आइतबार हस्ताक्षर हुने दाबी गरेका छन्। सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलमार्फत उनले अमेरिकी समयअनुसार आज सम्झौतामा हस्ताक्षर हुने बताएका हुन्।

ट्रम्पका अनुसार सम्झौतामा हस्ताक्षर भएसँगै हर्मुज जलमार्ग पुनः अन्तर्राष्ट्रिय जहाज आवागमनका लागि खुला हुनेछ। उनले इरानले अब आणविक हतियार नचाहेको र भविष्यमा कुनै पनि माध्यमबाट त्यस्तो क्षमता हासिल गर्न नपाउने दाबी पनि गरेका छन्।

ट्रम्पले आफ्नो प्रशासनको समयमा अमेरिका–इरान सम्बन्ध विगतको तुलनामा सुधारिएको उल्लेख गर्दै पूर्व प्रशासनले जस्तो इरानलाई ठूलो परिमाणमा नगद सहायता नदिइने स्पष्ट पारे। साथै, इरानका बाँकी रहेका आणविक पूर्वाधारहरू नष्ट गरिने र उच्च प्रशोधित युरेनियमको व्यवस्थापनसम्बन्धी विषयमा पनि कदम चालिने बताएका छन्।

उनले इरान र मध्यपूर्वसँग सहकार्य गर्न अमेरिका इच्छुक रहेको उल्लेख गर्दै सम्झौता चाँडै निष्कर्षमा पुर्‍याउन चाहेको बताए। यद्यपि सम्झौता नभए अमेरिका अन्य विकल्प अपनाउन तयार रहेको संकेत पनि दिएका छन्।

उता, अमेरिका–इरान युद्ध अन्त्यका लागि मध्यस्थता गरिरहेको Shehbaz Sharif नेतृत्वको पाकिस्तानले पनि २४ घण्टाभित्र सम्झौता हुने दाबी गरेको छ। प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफले सामाजिक सञ्जालमार्फत दुवै पक्षबीच विद्युतीय माध्यमबाट हस्ताक्षर हुन सक्ने बताएका थिए।

तर इरानले भने सम्झौताको समयसीमाबारे स्पष्ट धारणा सार्वजनिक गरेको छैन। इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता Esmail Baghaei ले सम्झौता कहिले हुन्छ भन्ने विषयमा अझै निश्चितता नरहेको बताएका छन्। उनका अनुसार भोलि नै सम्झौता हुन सक्छ, तर त्यसको ग्यारेन्टी भने छैन।

अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार प्रस्तावित समझदारीपत्रमा हर्मुज जलमार्ग पुनः सञ्चालन गर्ने, इरानी बन्दरगाहमाथिको अमेरिकी नाकाबन्दी हटाउने तथा केही आर्थिक प्रतिबन्ध खुकुलो पार्ने विषय समावेश छन्। बदलामा इरानले समुद्री मार्गमा निर्बाध आवागमन सुनिश्चित गर्ने प्रस्ताव गरिएको छ।

आणविक कार्यक्रम भने दुवै देशबीच अझै विवादको विषय बनेको छ। अमेरिकाले इरानले भविष्यमा कहिल्यै पनि परमाणु हतियार विकास गर्न नपाउने सर्त राखेको छ भने इरानले त्यसबारे असहमति जनाएको बताइएको छ। त्यस्तै, इरानसँग रहेको करिब ४०० किलो उच्च समृद्ध युरेनियमको व्यवस्थापनबारे पनि दुवै पक्षबीच मतभेद कायम रहेको छ।

प्रस्तावित समझदारीअनुसार अमेरिकाले इरानका अर्बौं डलर बराबरका रोक्का सम्पत्ति क्रमशः फुकुवा गर्ने तथा तेल निर्यातसम्बन्धी केही प्रतिबन्ध हटाउने सम्भावना रहेको बताइएको छ। साथै, युद्धपछिको क्षतिपूर्ति र इरानको क्षेप्यास्त्र कार्यक्रमसँग सम्बन्धित विषयमा पनि आगामी चरणमा थप वार्ता गर्ने प्रस्ताव गरिएको छ।

काठमाडौं । विश्वव्यापी तनाव र युद्धका समयमा सुरक्षित लगानीका रूपमा हेरिने सुनको मूल्य सामान्यतया बढ्ने गर्छ। तर अमेरिका, इजरायल र इरानबीचको जारी द्वन्द्वका बीच यसपटक सुनको मूल्य भने दबाबमा परेको छ।

अमेरिका र इजरायलले इरानविरुद्ध सैन्य कारबाही सुरु गरेपछि मध्यपूर्वमा तनाव बढेको छ। यस्तो अवस्थामा लगानीकर्ताहरू प्रायः सुनतर्फ आकर्षित हुने अपेक्षा गरिन्छ। तर सुनको मूल्यमा निरन्तर गिरावट देखिनुले बजारमा फरक प्रवृत्ति देखिएको छ।

जनवरी २८ मा प्रतिट्रोय औँस (३१.१ ग्राम) सुनको मूल्य ५,३०३ अमेरिकी डलरसम्म पुगेको थियो। तर शुक्रबारसम्म आइपुग्दा यो मूल्य घटेर ४,२३५ डलरमा झरेको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार यसको प्रमुख कारण बढ्दो मुद्रास्फीति र ब्याजदर सम्बन्धी अनिश्चितता हो। मुद्रास्फीति नियन्त्रणका लागि केन्द्रीय बैंकहरूले ब्याजदर घटाउने सम्भावना कमजोर बन्दै गएको छ। बरु आवश्यक परे ब्याजदर थप बढाउन सक्ने संकेत देखिएको छ।

मध्यपूर्वको तनावका कारण विश्व ऊर्जा बजारमा पनि प्रभाव परेको छ। विशेषगरी हर्मुज जलडमरूमध्य क्षेत्रमा देखिएको अवरोधले तेल तथा ग्यास आपूर्तिमा असर पुर्‍याएको छ। परिणामस्वरूप ऊर्जा मूल्य बढेको छ, जसले विश्वव्यापी मुद्रास्फीतिलाई थप चर्काएको छ।

अमेरिकामा मुद्रास्फीति दर तीन वर्षयताकै उच्च ४.२ प्रतिशतमा पुगेको छ। त्यस्तै श्रम बजार अपेक्षाकृत स्थिर रहेकाले अमेरिकी केन्द्रीय बैंकले तत्काल ब्याजदर घटाउने सम्भावना कमजोर बनेको छ।

सुनलाई मुद्रास्फीतिविरुद्धको सुरक्षा कवच मानिए पनि उच्च ब्याजदरले यसको आकर्षण घटाउँछ। किनभने सुनले प्रत्यक्ष रूपमा कुनै ब्याज वा लाभांश प्रदान गर्दैन। लगानीकर्ताले सुनबाट लाभ लिन यसको मूल्य बढ्नैपर्छ।

विश्लेषक जस्टिन कार्डवेलका अनुसार उच्च ब्याजदरका कारण लगानीकर्ताहरू सुनभन्दा अमेरिकी डलर तथा ब्याज दिने वित्तीय साधनतर्फ आकर्षित भइरहेका छन्। त्यसैले सुनको मागमा दबाब परेको हो।

इरानसँगको द्वन्द्वले अमेरिकी डलरलाई पनि बलियो बनाएको छ। सुनको अन्तर्राष्ट्रिय मूल्य डलरमा निर्धारण हुने भएकाले डलर बलियो हुँदा सुनको मूल्यमा सामान्यतया नकारात्मक असर पर्छ।

नोबल गोल्ड इन्भेस्टमेन्ट्सका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत कोलिन प्लुमका अनुसार हाल सुन र डलरको भविष्य दुवै अनिश्चित देखिन्छ। केही महिनाअघि बजारले ब्याजदर कटौतीको अपेक्षा गरिरहेको थियो, जसका कारण सुनसहित धेरै सम्पत्तिको मूल्य बढेको थियो। तर अहिले ब्याजदर बढ्न सक्ने सम्भावनाले लगानीकर्ताको धारणा परिवर्तन गरिदिएको छ।

उनका अनुसार २०२६ मा मुद्रास्फीति र उच्च ब्याजदर एकैसाथ देखिएकाले सुनले चुनौतीपूर्ण अवस्था सामना गरिरहेको छ।

यद्यपि शुक्रबार अमेरिका र इरानबीच सम्भावित सम्झौताबारे समाचार सार्वजनिक भएपछि सुनको मूल्यमा केही सुधार देखिएको थियो। विश्लेषकहरूका अनुसार युद्ध अन्त्यतर्फ जाने संकेतले मुद्रास्फीति कम हुने अपेक्षा बढाउँछ, जसले सुन बजारलाई केही राहत दिन सक्छ।

तर युद्ध अन्त्य भए पनि ब्याजदर, मुद्रास्फीति र विश्व आर्थिक अनिश्चितताजस्ता कारकहरूले आगामी केही समयसम्म सुनको मूल्यलाई प्रभावित पारिरहने विश्लेषकहरूको भनाइ छ।