बारा । जीर्ण भवन, भत्किएको शौचालय, शिक्षक अभाव र न्यून विद्यार्थी संख्या—यी समस्याले ग्रस्त जितपुरसिमरा उपमहानगर–१५ स्थित श्री जनकल्याण आधारभूत विद्यालय झन्डै बन्द हुने अवस्थामा पुगेको थियो। तर अहिले भने सोही विद्यालयले उल्लेखनीय सुधार गर्दै नयाँ पहिचान बनाएको छ।
विद्यालयका प्रधानाध्यापक गोकुल कुँवरले पूर्वविद्यार्थी, विद्यालय व्यवस्थापन समिति, शिक्षक, अभिभावक तथा स्थानीय संघसंस्थालाई समेटेर ‘हाम्रो विद्यालय हामी आफै बनाऔँ’ अभियान सञ्चालन गरेपछि विद्यालयले नयाँ जीवन पाएको हो।
दुई वर्षअघि ३५–४० जना मात्रै विद्यार्थी रहेको विद्यालयमा अहिले १३१ जना विद्यार्थी अध्ययनरत छन्। विद्यालयमा पुस्तकालय, व्यवस्थित बालविकास कक्षाकोठा, विज्ञान प्रयोगशाला तथा खेल सामग्रीसमेत उपलब्ध भएका छन्।
भौतिक र शैक्षिक सुधारसँगै अहिले निजी विद्यालयमा पढ्दै आएका अभिभावक, शिक्षक तथा कर्मचारीका छोराछोरीसमेत यसै विद्यालयमा भर्ना हुन थालेका छन्। उपमहानगरको तथ्यांकअनुसार पछिल्लो समय विद्यालयको शैक्षिक नतिजा पनि उत्कृष्ट आएको छ।
प्रधानाध्यापक कुँवरका अनुसार कक्षा ८ को परीक्षामा विद्यालयले शतप्रतिशत ‘ए लेभल’ नतिजा ल्याउन सफल भएको छ। “विद्यार्थीको राम्रो नतिजाले सबै दुःख बिर्सिन्छ,” उनले भने।
कक्षाकोठा अभाव भएपछि सामाजिक सञ्जालमार्फत देश–विदेशमा रहेका पूर्वविद्यार्थीको सहयोग जुटाएर नयाँ संरचना निर्माण गरिएको पनि उनले बताए।
उपमहानगरले गत वर्ष ६२ लाख रुपैयाँ लागतमा दुईतले भवन निर्माण सुरु गरे पनि ठेकेदार कम्पनीले भुक्तानी नपाएको भन्दै काम अधुरै छोडेपछि भवन अलपत्र परेको छ। त्यसपछि विद्यालय आफैंले वैकल्पिक रूपमा कक्षाकोठा निर्माण गरिरहेको छ।
विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष हरिकृष्ण केसीले विद्यालय सुधारमा प्रधानाध्यापकको भूमिका महत्त्वपूर्ण रहेको बताए।
यसैबीच, जितपुरसिमरा–२ स्थित श्री सरस्वती आधारभूत विद्यालय पनि पछिल्लो समय सुधारतर्फ उन्मुख देखिएको छ। एक समय न्यून उपस्थिति रहेको विद्यालयमा अहिले शैक्षिक तथा अतिरिक्त क्रियाकलाप सुधारसँगै विद्यार्थी संख्या बढ्दै गएको छ।
यद्यपि, अभिभावकमा सामुदायिक विद्यालयप्रति विश्वास अझै पूर्ण रूपमा स्थापित हुन नसकेको विद्यालय प्रशासनको भनाइ छ।
जितपुरसिमरा उपमहानगरभित्र ६० वटा सामुदायिक विद्यालयमा १६ हजार ७ सय ४८ विद्यार्थी अध्ययनरत छन् भने ४३३ शिक्षक कार्यरत छन्। तर शिक्षक दरबन्दी मिलान नहुँदा कतै शिक्षक बढी त कतै विद्यार्थी बढी हुने समस्या कायम छ।
शिक्षा शाखाका अनुसार केही आधारभूत विद्यालयमा सुधार देखिए पनि माध्यमिक तह अझै कमजोर छ। भौतिक पूर्वाधार अभाव, जनशक्ति कमी र बजेट समस्याले गुणस्तरीय शिक्षा दिन चुनौती रहेको बताइएको छ।
उपमहानगरले स्थानीय पाठ्यक्रम विकास, निःशुल्क पोसाक, दिवा खाजा र अन्य सुविधामार्फत सामुदायिक विद्यालयमा विद्यार्थी आकर्षित गर्ने प्रयास गरिरहेको छ। तथापि, समग्र शैक्षिक गुणस्तर सुधार अझै चुनौतीकै रूपमा रहेको देखिन्छ।
