वासिङ्टन डीसी । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चिनियाँ राष्ट्रपति शी जिनपिङलाई जोइन्ट बेस एन्ड्रयुजमा रातो कार्पेटसहित भव्य स्वागत गरेका छन् । स्वागत समारोहमा अमेरिकी सैन्य विमानको प्रदर्शनसमेत गरिएको थियो । यससँगै शीको तीनदिने अमेरिका भ्रमण औपचारिक रूपमा सुरु भएको छ ।
शीको स्वागतका क्रममा दुईवटा बी–१ बमवर्षक विमानले आकाशमा उडान भरेका थिए । अमेरिकी सैन्य शक्तिको प्रतिनिधित्व गर्ने यी विमानहरूको प्रदर्शनलाई भ्रमणको औपचारिकतासँगै प्रतीकात्मक कूटनीतिक सन्देशका रूपमा पनि हेरिएको छ ।
बीबीसीका प्रतिनिधि बर्न्ड डेबसम्यानका अनुसार जोइन्ट बेस एन्ड्रयुजमा चिनियाँ राष्ट्रपतिको स्वागतका क्रममा देखाइएको भव्यता र औपचारिकताले अमेरिका–चीन सम्बन्धमा देखिएको परिवर्तनलाई संकेत गर्छ ।
बदलिएको शक्ति सन्तुलन
झन्डै एक दशकअघि सन् २०१७ मा ट्रम्पको मार-ए-लागो रिसोर्टमा भएको भेटको तुलनामा यसपटक शी फरक अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिमा अमेरिका पुगेका छन् ।
त्यतिबेला चीन व्यापार र प्रविधिका क्षेत्रमा अमेरिकासँगको प्रतिस्पर्धामा दबाबमा थियो । अहिले भने चीन कृत्रिम बुद्धिमत्ता, विद्युतीय सवारीसाधन, अन्तरिक्ष प्रविधि तथा अन्य उच्च प्रविधिका क्षेत्रमा आफ्नो क्षमता विस्तार गर्दै विश्व अर्थतन्त्रमा महत्वपूर्ण शक्ति बनेको छ ।
चीनको ठूलो व्यापार बचत र दुर्लभ खनिजको आपूर्तिमा रहेको महत्वपूर्ण भूमिका अमेरिका–चीन व्यापार वार्तामा उसको मोलमोलाइ क्षमतालाई बलियो बनाउने प्रमुख पक्षका रूपमा देखिन्छ । विशेषगरी विद्युतीय सवारीसाधन, ब्याट्री तथा उच्च प्रविधिका उत्पादनका लागि आवश्यक खनिजको आपूर्तिमा चीनको प्रभाव महत्वपूर्ण छ ।
प्रविधि प्रतिबन्ध र ताइवान मुख्य मुद्दा
शीको अमेरिका भ्रमणका क्रममा प्रविधि, व्यापार, दुर्लभ खनिज, ताइवान र मानव अधिकारलगायतका विषय प्रमुख एजेन्डामा रहने अपेक्षा गरिएको छ ।
चिनियाँ पक्षले अमेरिकाबाट थप प्रविधि प्रतिबन्ध नलगाउन दबाब दिने प्रयास गर्नेछ भने ताइवानलगायतका विषयमा आफ्नो संवेदनशीलता स्पष्ट पार्ने सम्भावना छ । अर्कोतर्फ, अमेरिकाले चीनसँगको व्यापार असन्तुलन, प्रविधि प्रतिस्पर्धा र रणनीतिक आपूर्तिशृंखलासम्बन्धी विषयमा आफ्ना चासो राख्नेछ ।
दुवै देशबीच आर्थिक तथा प्रविधिगत प्रतिस्पर्धा तीव्र भइरहेका बेला ट्रम्प र शीबीचको भेटलाई आगामी अमेरिका–चीन सम्बन्धको दिशाका लागि महत्वपूर्ण मानिएको छ । स्वागत समारोहमा देखाइएको औपचारिकता र सैन्य प्रदर्शनले दुई देशबीच प्रतिस्पर्धासँगै उच्चस्तरीय कूटनीतिक संवादको आवश्यकता पनि रहेको संकेत गरेको छ ।
