काठमाडौं । अमेरिका र इरानबीच लामो समयदेखिको तनाव कम गर्ने उद्देश्यले कूटनीतिक पहल तीव्र बनेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्। विभिन्न पक्षीय मध्यस्थता र वार्तापछि दुवै देश सम्भावित समझदारीतर्फ अघि बढिरहेको चर्चा भए पनि औपचारिक सम्झौता भने अझै सार्वजनिक भएको छैन।
पाकिस्तान र कतारलगायत देशहरूले अमेरिका–इरान संवादलाई सहज बनाउन मध्यस्थकर्ताको भूमिका निर्वाह गरिरहेको बताइएको छ। पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफले पनि वार्ता सकारात्मक दिशामा अघि बढिरहेको बताएका छन्।
यसबीच, अमेरिकी र इरानी अधिकारीहरूले केही महत्वपूर्ण विषयमा छलफल जारी रहेको संकेत दिएका छन्। यद्यपि, सम्झौताको अन्तिम रूप, हस्ताक्षरको मिति तथा त्यसका सर्तहरूबारे दुवै पक्षबाट आधिकारिक पुष्टि हुन बाँकी छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार सम्भावित समझदारीमा क्षेत्रीय सुरक्षा, आर्थिक प्रतिबन्ध, समुद्री व्यापारिक मार्गको सुरक्षा तथा ऊर्जा आपूर्तिसम्बन्धी विषयहरू समावेश हुन सक्छन्। विशेषगरी विश्व व्यापारका लागि महत्वपूर्ण मानिने हर्मुज जलडमरूमध्यको सुरक्षा र आवागमनको विषयलाई प्रमुख रूपमा हेरिएको छ।
इरानले आफ्नो आर्थिक गतिविधिमाथि लगाइएका प्रतिबन्धहरू खुकुलो बनाउनुपर्ने माग गर्दै आएको छ भने अमेरिकाले क्षेत्रीय सुरक्षा र आणविक कार्यक्रमसँग सम्बन्धित आफ्ना चासोहरूलाई निरन्तर उठाउँदै आएको छ।
यद्यपि, दुवै देशबीचको सबैभन्दा संवेदनशील विषय मानिएको आणविक कार्यक्रमबारे अझै पूर्ण सहमति नबनेको बताइन्छ। त्यसैले हालको कूटनीतिक पहललाई तनाव कम गर्ने प्रारम्भिक प्रयासका रूपमा हेरिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले अमेरिका–इरान सम्बन्धमा सकारात्मक प्रगति भएमा मध्यपूर्व क्षेत्रमा स्थायित्व, ऊर्जा आपूर्ति सुरक्षा तथा विश्व अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव पर्न सक्ने अपेक्षा गरेको छ।
