काठमाडौं: काठमाडौं महानगरपालिकाले प्रदूषण परीक्षण गरेका ९४५ वटा सवारीसाधनमध्ये ५१५ वटा (५४ प्रतिशत) तोकिएको मापदण्डभन्दा बढी प्रदूषण उत्सर्जन गर्ने फेला परेको छ।
महानगरपालिकाले गत पुस २९ देखि सञ्चालन गरेको सडकमा गुडिरहेका सवारीसाधनको परीक्षणमा २४९ वटा पेट्रोलबाट चल्ने गाडीमध्ये ४४ वटा तथा ६९६ वटा डिजेलबाट चल्ने सवारीमध्ये ४७१ वटा प्रदूषण मापदण्डविपरीत रहेको पाइएको हो।
प्रदूषण नियन्त्रणका लागि कानुनी व्यवस्था
काठमाडौं महानगरपालिका वातावरण विभागका प्रमुख सरिता राईका अनुसार सहरी वातावरणीय सुधारका लागि ‘वातावरण तथा प्राकृतिक स्रोत ऐन, २०७७’, ‘प्रदूषण नियन्त्रण मापदण्ड, २०८१’ तथा ‘फोहरमैला सङ्कलन तथा ढुवानी कार्यविधि, २०८१’ लागू गरिएको छ। यी कानुनी व्यवस्थालाई कार्यान्वयन गर्दै महानगरले सहरभित्र गुड्ने सार्वजनिक सवारीसाधनको प्रदूषण परीक्षण गरिरहेको छ।
सवारी प्रदूषणका मापदण्ड
‘प्रदूषण नियन्त्रण मापदण्ड, २०८१’ अनुसार पेट्रोल र डिजेलबाट चल्ने सवारीसाधनका लागि विभिन्न मापदण्ड तोकिएको छः
चारपाङ्ग्रे सवारी (पेट्रोल)
सन् १९८० सम्म उत्पादन भएका सवारीका लागि कार्बन मोनोक्साइडको अधिकतम सीमा: ४.५% (वाइ भोल्युम)
सन् १९८१ वा सोपछि उत्पादन भएका सवारीका लागि कार्बन मोनोक्साइडको अधिकतम सीमा: ३% (वाइ भोल्युम)
तीनपाङ्ग्रे सवारी
सन् १९९१ सम्म उत्पादन भएका सवारीमा कार्बन मोनोक्साइडको अधिकतम सीमा: ४.५% (वाइ भोल्युम)
दुईपाङ्ग्रे सवारी
कार्बन मोनोक्साइडको अधिकतम सीमा: ४.५% (वाइ भोल्युम)
डिजेल सवारीसाधन
सन् १९९४ सम्म उत्पादन भएका सवारीसाधनका लागि धुवाँको अधिकतम घनत्व: ७५ हर्टिज स्मोक युनिट (HSU)
सन् १९९५ वा सोपछि उत्पादन भएका सवारीका लागि अधिकतम सीमा: ६५ हर्टिज स्मोक युनिट (HSU)
काठमाडौंका प्रमुख स्थानहरूमा परीक्षण
हालसम्म ठमेल, मैतीदेवी, चावहिल, खुसिबु, बालाजु, रातोपुल, कुलेश्वर, कमलपोखरी, वनस्थली, कोटेश्वर, दरबारमार्ग, चक्रपथ बल्खु, बबरमहल, टेकु, सुकेधारा, सिनामंगल, पानीपोखरी र जमल क्षेत्रमा गुड्ने पेट्रोल तथा डिजेल सवारीसाधनको परीक्षण गरिएको छ।
परीक्षणमा फेल हुने सवारीसाधनमा सार्वजनिक बस, स्कुल बस, सरकारी कार्यालयका बुलेरो, र सामान बोक्ने ट्रकजस्ता सवारीसाधन उल्लेख्य संख्यामा रहेका छन्।
