हिजोआज नेपाली राजनीतिमा राजतन्त्रको बहस फेरि चुलिएको छ। एक त्यस्ता राजा, जो परिस्थितिले दुईपटक गद्दीमा पुर्याए। शाहवंशीय परिवारका सदस्य भए पनि उनी राजा बन्ने जन्मसिद्ध अधिकार लिएर आएका थिएनन्। तर इतिहासले उनलाई दुईपटक नेपाल अधिराज्यको राजा बनायो।
तर गद्दी जोगिएन। अन्ततः न केवल राजगद्दी गुम्यो, नेपालबाट नै राजतन्त्र समाप्त भयो।
यो पतनको लागि उनी स्वयं जिम्मेवार थिए, र त्यसकै परिणामस्वरूप नेपाल गणतन्त्रमा प्रवेश गर्यो। तर अहिले फेरि राजसंस्थाको पुनर्स्थापनाको बहस सुरु भएको छ। यस अभियानको अग्रपंक्तिमा पूर्वपञ्च, केही नयाँ राजनीतिक पात्र, र केही असन्तुष्ट समूहहरू देखिएका छन्।
अब महत्वपूर्ण प्रश्नहरू उठ्छन्:
🔹 के नेपाललाई फेरि राजतन्त्र आवश्यक छ?
🔹 के वर्तमान लोकतान्त्रिक व्यवस्था असफल भइसकेको छ?
🔹 के गणतन्त्रले जनताको अपेक्षा पूरा गर्न सकेन?
🔹 के हामीले त्यागेको राजतन्त्र गणतन्त्रभन्दा राम्रो थियो?
नेपालमा राजाको सक्रिय नेतृत्वमा चलेको पञ्चायती शासन प्रणाली भोगेका धेरै नेपाली अझै जीवित छन्। त्यस्तै, गणतन्त्रको उपलब्धि र सीमाहरू पनि ताजा छन्। त्यसैले सिर्फ वर्तमान अवस्थाको होइन, विगतसँग तुलना गर्दै वस्तुगत मूल्यांकन गर्न आवश्यक छ।
नेपालको भविष्य कुन दिशामा अघि बढ्छ? बहस जारी छ।
