ढोरपाटन (बागलुङ): पछिल्लो समय बागलुङको बरेङ गाउँपालिकाबाट बसाइँसराइ गर्नेको सङ्ख्या निरन्तर बढ्दो छ। गाउँबाट शहरतर्फ जानेको लर्को नरोकिने देखिएपछि बस्तीहरू सुनसान बन्दै गएका छन् भने खेतीयोग्य जमिन झाडीले ढाकिन थालेको छ।
बरेङ गाउँपालिकाका सूचना अधिकारी केशवराज क्षेत्रीका अनुसार पछिल्लो दुई वर्षमा मात्र तीन सय ४७ परिवारका एक हजार दुई सय ८० जनाले गाउँ छोडेका छन्। शिक्षा, स्वास्थ्य, यातायातलगायत पूर्वाधार विकास हुँदै गए पनि गाउँ छोड्ने प्रवृत्ति रोकिएको छैन। चालु आर्थिक वर्षका सात महिनामै दुई सय १० जनाले गाउँ छाडिसकेका छन्।
गएको साउनयता मात्रै ५५ परिवारले अन्यत्र बसाइँ सरिसकेका छन्। यस वर्ष सबैभन्दा धेरै वडा नम्बर १ धुल्लुबास्कोटबाट १३ घरपरिवारका ५८ जना स्थानान्तरण भएका छन् भने सबैभन्दा कम वडा नम्बर ५ सुखौराबाट ६ घरपरिवारका २० जना बाहिरिएका छन्। त्यसैगरी, पछिल्लो दुई वर्षमा ४० परिवारका एक सय ३१ जना बरेङमा पुनःस्थापित भएका छन्।
बसाइँसराइ रोक्न प्रयास जारी
गाउँपालिकाका अध्यक्ष कृष्णप्रसाद शर्माले स्थानीयबासीलाई गाउँमै टिकाउन आधारभूत आवश्यकताका सेवाहरू विस्तार गर्ने प्रयास भइरहेको बताउनुभयो। “सडक, खानेपानी, विद्युत्, स्वास्थ्य संस्था स्थापना गरेर सेवा प्रवाह गरिरहेका छौँ, तर पनि बसाइँसराइको दर घट्न सकेको छैन,” उहाँले भन्नुभयो।
पालिकाले एकीकृत बस्ती निर्माणको योजना अघि सारे पनि स्थानीयको खासै रुचि नदेखिएकाले योजना प्रभावकारी बन्न नसकेको उहाँको भनाइ छ। स्वरोजगार प्रवर्द्धनका लागि लघुउद्यम र घरेलु उद्योग स्थापना गर्न प्रोत्साहन गरिए पनि युवाहरू बाहिरिन रोकिएका छैनन्।
“हामीले धेरै प्रयास गर्यौँ— शिक्षा, स्वास्थ्य, यातायातजस्ता सेवा पु¥यायौँ, रोजगारका अवसर सिर्जना गर्न लघुउद्यमलाई प्राथमिकता दियौँ, तर पनि गाउँ छाड्ने क्रम रोकिएको छैन,” अध्यक्ष शर्माले भन्नुभयो। उहाँका अनुसार कुनै समय करिब २० घरधुरी रहेको बगाले टोल अहिले पूरै खाली भइसकेको छ।
बरेङबाट बसाइँसराइ गर्ने अधिकांश स्थानीय चितवन, रुपन्देही, नवलपरासी, पोखरा लगायतका क्षेत्रमा स्थायी रूपमा बसोबास गर्न गएका छन्। गाउँपालिकाले बसाइँसराइ रोक्नका लागि थप प्रभावकारी नीति तथा कार्यक्रम ल्याउने तयारी गरिरहेको जनाएको छ।
