काठमाडौँ: केही दिनयता काठमाडौँ उपत्यकाको वायुमण्डल तुवाँलोले भरिएको छ, जसले उपत्यकामा वायु गुणस्तरको स्तर गिराइरहेको छ। पछिल्लो जानकारी अनुसार, काठमाडौँको वायु गुणस्तर अस्वस्थकर सूचीमा पुगेको छ।
सोमबार दिउँसो १ बजे वर्ल्ड एयर क्वालिटी इन्डेक्स (AQI) अनुसार काठमाडौँको वायु गुणस्तर १८४ एक्यूआइमा पुगेको जनाइएको छ। चिसो मौसममा काठमाडौँको वायु अस्वस्थकर हुने प्रचलन छ। वातावरण विभागका अनुसार आइतबार बिहानदेखि साँझ ६ बजेसम्म उपत्यकाका विभिन्न स्थानहरूमा वायु गुणस्तर ‘एयर क्वालिटी इन्डेक्स’ १५० भन्दा माथि रहेको थियो। साँझ ६ बजे ललितपुरको भैँसेपाटीमा एक्यूआई १६४ रहेको थियो, जुन उपत्यकाका सबैभन्दा बढी हो।
वर्ल्ड एयर क्वालिटी इन्डेक्सका अनुसार सोमबार काठमाडौँको वायु गुणस्तर १५९ एक्यूआइमा पुगेको र यसले काठमाडौँलाई विश्वका सबैभन्दा प्रदूषित सहरहरूको सूचीमा छैठौँ स्थानमा पुर्याएको छ। यस सूचीमा, भियतनामको हनोई १६९ एक्यूआइका साथ शीर्ष स्थानमा छ।
विभागले वायु गुणस्तरको सूचकाङ्कलाई ०-५० को बीचमा राम्रो, ५१-१०० बीचमा मध्यम, १०१-१५० बीचमा संवेदनशील समूहका लागि अस्वस्थ, १५१-२०० अस्वस्थ, २०१-३०० निकै अस्वस्थ, र ३०१ भन्दा माथि खतरनाक भएको चेतावनी दिएको छ।
वायु प्रदूषणका मुख्य कारणमा उद्योग-कलकारखाना, सवारी साधनको धुँवा, वन डढेलो, खुला फोहोर जलाउने, कृषि अवशेष जलाउने, घरबाट निस्कने धुँवा, र सडक तथा निर्माण कार्यका कारण उड्ने धुलो प्रमुख रहेका छन्।
नेपालमा मङ्सिरदेखि जेठसम्म वायु प्रदूषणको स्तर उच्च हुने गरेको छ। वायु प्रदूषणले स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पार्दछ, विशेष गरी बालबालिका, वृद्ध-वृद्धा, श्वासप्रश्वास र मुटुका बिरामीहरू, र गर्भवती महिलामा यसका घातक प्रभावहरू देखिन्छ। वातावरण विभागले यस्तो समयमा सतर्कता अपनाउन अपिल गरेको छ।
