विराटनगर । प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन–२०८२ अन्तर्गत इलाम निर्वाचन क्षेत्र नम्बर–१ मा नेपाली कांग्रेसले २६ वर्षपछि सफलता हासिल गरेको छ। कडा र रोचक प्रतिस्पर्धाबीच कांग्रेसका युवा नेता निश्कल राई विजयी भएका हुन्।
अन्तिम मतपरिणाम अनुसार राईले १४ हजार ५४३ मत प्राप्त गर्दै जित हासिल गरे। उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी श्रम संस्कृति पार्टीका विनोद नेम्बाङले १३ हजार ६३२ मत प्राप्त गरे। राईले नेम्बाङलाई ९११ मतान्तरले पराजित गरेका हुन्।
यो नतिजासँगै इलाम–१ मा २६ वर्षपछि कांग्रेसले पुनः जित हासिल गरेको हो। यसअघि २०५६ सालको निर्वाचनमा कांग्रेसका बेनुपराज प्रसाईंले तत्कालीन एमाले नेता झलनाथ खनाललाई पराजित गरेका थिए। त्यसपछि करिब तीन दशकसम्म यस क्षेत्रमा एमालेको प्रभाव कायम रहँदै आएको थियो।
यसपटकको निर्वाचनमा इलाम–१ मा बहुपक्षीय प्रतिस्पर्धा देखिएको थियो। एमालेका उम्मेदवार काजीमान कागतेले ११ हजार ९६६ मत प्राप्त गरे भने राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका विमल गदालले ९ हजार १६० मत ल्याए। त्यस्तै नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका उम्मेदवार रणबहादुर राईले ७ हजार ६६५ मत प्राप्त गरे।
२०४८ सालयताका अधिकांश निर्वाचनमा एमालेले पकड जमाएको यस क्षेत्रमा पछिल्लो पटक २०७९ सालको निर्वाचनमा एमालेका महेश बस्नेत निर्वाचित भएका थिए। त्यसबेला बस्नेतले २५ हजार ७५३ मत प्राप्त गर्दा पूर्वप्रधानमन्त्री झलनाथ खनाल २३ हजार ८९ मतसहित दोस्रो स्थानमा रहेका थिए।
लामो समय एमालेबाट यस क्षेत्रको प्रतिनिधित्व गर्दै आएका खनालको संसदीय यात्रा २०७९ को नतिजापछि रोकिएको थियो भने यसपटक युवा नेता निश्कल राईको जितसँगै इलाम–१ को राजनीतिक समीकरणमा नयाँ मोड आएको विश्लेषण गरिएको छ।
३६ वर्षीय राई विद्यार्थी राजनीतिबाट सार्वजनिक जीवनमा आएका नेता हुन्। उनले व्यवस्थापन विषयमा स्नातकोत्तर गरेका छन् भने हाल अर्थशास्त्रमा एमफिल अध्ययनरत छन्।
काठमाडौंस्थित शंकरदेव क्याम्पसमा प्राध्यापनको अनुभवसमेत रहेका राईलाई शिक्षा, आर्थिक नीति र युवाका मुद्दाबारे गहिरो बुझाइ भएको नेता मानिन्छ। उनी कांग्रेस इलाम–१ प्रदेश निर्वाचन क्षेत्र २ का क्षेत्रीय सभापति पनि हुन्।
राई कोशी प्रदेश सरकारको ‘हामी स्वयंसेवक’ कार्यक्रमका संयोजकका रूपमा पनि सक्रिय थिए। उनले युवालाई विपद् व्यवस्थापन र सामुदायिक सेवामा जोड्ने काम गरेका थिए। साथै उनी नेपाल रेडक्रस सोसाइटी र जागृति ग्रामीण विकास मञ्च नेपाल जस्ता सामाजिक संस्थामा पनि आबद्ध रहेका छन्।
अध्ययन र अनुभवका क्रममा उनले दक्षिण कोरिया र हंगेरीलगायत देशको भ्रमण गरेका छन्।
विजयपछि उनले इलाम–१ का मतदाताप्रति आभार व्यक्त गर्दै शिक्षा सुधार, रोजगारी सिर्जना, पूर्वाधार विकास र युवालाई राजनीतिक तथा सामाजिक मूलधारमा ल्याउने कार्यलाई प्राथमिकता दिने बताएका छन्।
उनको जितलाई इलामको राजनीतिमा नयाँ पुस्ताको उदयका रूपमा समेत हेरिएको छ।
