काठमाडौं । अमेरिकी सेनाले इरानविरुद्ध पुनः सैन्य कारबाही सुरु गरेको अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्ड (सेन्टकम) ले जनाएको छ। इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी) ले हर्मुज जलडमरूमध्यमा व्यावसायिक जहाजरानीमाथि आक्रमणको प्रयास गरेको भन्दै त्यसको जवाफमा अमेरिकाले कारबाही गरेको सेन्टकमको भनाइ छ।
दक्षिणी इरानको सिरिकमा विवाह समारोह भइरहेको एक घरमा अमेरिकी क्षेप्यास्त्रका छर्रा खस्दा एक बालकसहित चार जनाको मृत्यु भएको र ५० जनाभन्दा बढी घाइते भएको इरानी रेड क्रिसेन्टले जनाएको छ।
अमेरिकी आक्रमणपछि इरानले इराक र जोर्डनमा रहेका अमेरिकी सैन्य आधारलाई लक्षित गरी जवाफी आक्रमण गरेको स्थानीय सरकारी सञ्चारमाध्यम तथा जोर्डनी सशस्त्र बलले जनाएका छन्। कुवेत र बहराइनमा समेत इरानी आक्रमण भएको खबर प्राप्त भएको छ।
आईआरजीसीले अमेरिकालाई आक्रमणको “पछुतो हुने” चेतावनी दिएको छ। इरानको अर्धसरकारी समाचार संस्था तस्निमका अनुसार सिरिक आक्रमणको जवाफमा इरानले बुधबार बिहान जोर्डनको अकाबास्थित अमेरिकी मरीन बेसमा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको थियो।
जोर्डनी सशस्त्र बलका अनुसार इरानबाट प्रहार गरिएका १३ वटा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रमध्ये १० वटा आकाशमै नष्ट गरिएको थियो भने तीन वटा दुर्गम क्षेत्रमा खसेका थिए। आक्रमणबाट मानवीय क्षति नभएको जनाइएको छ। अकाबा र मफ्राक क्षेत्रका बासिन्दालाई सम्भावित भग्नावशेषबाट सुरक्षित रहन जारी गरिएको चेतावनीसमेत पछि हटाइएको थियो।
यसैबीच, कुवेतले इरानी क्षेप्यास्त्र आक्रमणको प्रतिकार गर्न आफ्नो हवाई रक्षा प्रणाली सक्रिय गरेको जनाएको छ। इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार आक्रमणपछि बहराइनमा समेत ठूला विस्फोटका आवाज सुनिएका थिए।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले मंगलबार इरानविरुद्धको आक्रमण घोषणा गर्दै इरानले जवाफी कारबाही गरे त्यसको भन्दा “अझ कडा र उच्च स्तरको” प्रहार गरिने चेतावनी दिएका थिए।
सेन्टकमका अनुसार अमेरिकी सेनाले मंगलबार १२ बजे पूर्वी अमेरिकी समयअनुसार आईआरजीसीका विभिन्न लक्ष्यमा आक्रमण सुरु गरेको थियो। सेन्टकमका प्रवक्ता नौसेना क्याप्टेन टिम हकिन्सले सिरिकमा भएको घटनाबारे इरानी सञ्चारमाध्यमका समाचारबारे आफूहरू जानकार रहेको बताएका छन्। उनले अमेरिकी सेनाले सर्वसाधारणलाई कहिल्यै निशाना नबनाउने दाबी गरेका छन्।
इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार सिरिकमा मृत्यु हुनेमध्ये चार वर्षीय बालकसमेत रहेका छन्। चाबहार, कोनारक र जिरोफ्ट विमानस्थल क्षेत्रमा समेत क्षेप्यास्त्र खसेको तथा कस्मे द्वीप र बन्दर अब्बासमा विस्फोटका आवाज सुनिएको जनाइएको छ।
अमेरिका र इरानबीच यसअघि पनि लामो समयदेखि सैन्य तथा कूटनीतिक तनाव रहँदै आएको छ। पछिल्लो समय हर्मुज जलडमरूमध्यमा जहाजरानी, अमेरिकी सैन्य अखडा र इरानी बन्दरगाहलाई लिएर तनाव थप बढेको छ।
गत जुनमा युद्धविराम लम्ब्याउने उद्देश्यले अमेरिका र इरानबीच समझदारी भएको भए पनि त्यसको अवधि समाप्त भएपछि पुनः सैन्य तनाव चर्किएको बताइएको छ।
यसैबीच, अमेरिकाले इरानमाथि आर्थिक दबाब बढाउँदै नयाँ प्रतिबन्ध अभियानसमेत घोषणा गरेको छ। अमेरिकी अधिकारीहरूले इरानलाई थप अलग्याउने र उसका सहयोगीमाथि प्रतिबन्ध विस्तार गर्ने नीति अघि बढाइएको बताएका छन्।
यता, इरानी अधिकारीहरूले अमेरिकी प्रतिबन्धलाई पुरानै आर्थिक दबाबको निरन्तरता भन्दै अस्वीकार गरेका छन्। इरानी राष्ट्रपति मसउद पेजेस्कियानले भने अमेरिका सम्झौता कार्यान्वयनमा फर्किए इरान पनि सोहीअनुसार अघि बढ्न तयार रहेको बताएका छन्।
