बाजुरा । प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै बाजुरामा नमुना मतदान कार्यक्रम सम्पन्न गरिएको छ। जिल्ला निर्वाचन कार्यालय, जिल्ला प्रशासन कार्यालय र मुख्य निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयको संयुक्त आयोजनामा उक्त अभ्यास गरिएको हो।

नमुना मतदानमा २५ पुरुष र १४ महिला गरी कुल ३९ जनाले सहभागिता जनाएका थिए। सहभागीहरूले प्रत्यक्ष र समानुपातिक दुवै प्रणालीअन्तर्गत मतदान अभ्यास गरेका थिए। जिल्ला निर्वाचन कार्यालयले फागुन २१ गते हुने निर्वाचनको तयारी सुदृढ बनाउन नमुना मतदान आयोजना गरिएको जनाएको छ।

कार्यक्रममा मतदाता व्यवस्थापन, सुरक्षाकर्मी परिचालन, राजनीतिक दलका प्रतिनिधिको समन्वय, निर्वाचन कर्मचारीको भूमिका तथा बुथ कब्जा नियन्त्रणजस्ता पक्षहरूको अभ्यास गराइएको थियो। निर्वाचन अधिकारी भीमबहादुर शाहीका अनुसार यसले बदर मत घटाउन र मतदान प्रक्रियालाई सहज बनाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

जिल्लामा कुल ८७ हजार ८६१ मतदाता रहेका छन् भने एक हजार चार सयभन्दा बढी अस्थायी मतदाता छन्। बाजुरामा ११८ स्थायी मतदान केन्द्र र एक अस्थायी मतदान केन्द्र तोकिएको छ।

जिल्ला सुरक्षा समिति बाजुराका प्रमुख तथा प्रमुख जिल्ला अधिकारी डोरेन्द्र निरौलाका अनुसार ६२ मतदान केन्द्र अतिसंवेदनशील, १२ संवेदनशील र तीन सामान्य श्रेणीमा वर्गीकृत गरिएको छ।

यसैबीच, मतदान अधिकृत र सहायक मतदान अधिकृतहरूका लागि तीन दिने अभिमुखीकरण तालिम सञ्चालन गरिएको छ। फागुन १४ देखि १६ गतेसम्म सञ्चालन हुने तालिममार्फत निर्वाचन प्रक्रियालाई प्रभावकारी, पारदर्शी र व्यवस्थित बनाउने लक्ष्य राखिएको छ।

काठमाडौं । देशको उपल्लो वायुमण्डलमा पश्चिमी न्यून चापीय प्रणालीको आंशिक प्रभाव कायमै रहेको मौसमविद्हरूले बताएका छन्। यसको असरका कारण हाल कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा सामान्यदेखि आंशिक बदली देखिएको छ।

कोशी र बागमती प्रदेशका उच्च भूभागका एक–दुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षा तथा हिमपात भइरहेको छ भने अन्य पहाडी क्षेत्रमा आंशिक बदली छ।

दिउँसोको अवस्था

आज दिउँसो तराईका केही स्थानमा बिहान हुस्सु लाग्ने सम्भावना रहेको छ। कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा सामान्य बदली रहनेछ भने अन्य पहाडी भूभागमा आंशिक बदली रहने अनुमान छ। तराई क्षेत्रको मौसम भने मुख्यतया सफा रहने जनाइएको छ।

तीनै प्रदेशका पहाडी र हिमाली क्षेत्रका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना रहेको छ। साथै, बाँकी प्रदेशका उच्च भूभागका एक–दुई स्थानमा पनि समान प्रकृतिको वर्षा हुन सक्ने पूर्वानुमान छ।

रातिको अवस्था

आज राति तराईका थोरै स्थानमा तुवाँलो लाग्न सक्ने सम्भावना छ। देशका हिमाली क्षेत्रमा सामान्य बदली रहनेछ, पहाडी क्षेत्रमा आंशिक बदली र तराईमा मौसम मुख्यतया सफा रहनेछ।

कोशी, गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका हिमाली क्षेत्रका एक–दुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षा तथा हिमपात हुन सक्ने मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ।

मौसममा हुने परिवर्तनका कारण उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा यात्रा गर्नेहरूले सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ।

काठमाडौं । किम जोङ उनले उत्तर कोरियाको आणविक हतियार कार्यक्रमलाई अझ विस्तार गर्ने र यसको रणनीतिक दायरा फराकिलो बनाउने संकेत दिएका छन्।

राजधानी प्योङयाङमा आयोजित वर्कर्स पार्टी अफ कोरियाको पञ्चवार्षिक सम्मेलनमा बोल्दै उनले अमेरिकासँग सम्बन्ध सुधार सम्भव भए पनि त्यसका लागि अमेरिकाले उत्तर कोरियाको आणविक शक्ति स्थायी रूपमा स्वीकार गर्नुपर्ने स्पष्ट पारे।

उनका अनुसार उत्तर कोरिया आफ्नो सुरक्षा नीतिमा कुनै सम्झौता गर्ने पक्षमा छैन। अमेरिका–उत्तर कोरिया सम्बन्धको भविष्य वासिङ्टनको दृष्टिकोण र नीतिगत व्यवहारमा निर्भर रहने उनले उल्लेख गरे।

यो अभिव्यक्तिलाई आगामी अप्रिलमा डोनाल्ड ट्रम्पको चीन भ्रमण अघि सम्भावित कूटनीतिक संवादको संकेतका रूपमा विश्लेषण गरिएको छ।

यद्यपि, किमले दक्षिण कोरियासँग सम्बन्ध सुधारको सम्भावनालाई अस्वीकार गर्दै त्यसलाई “सबैभन्दा शत्रुतापूर्ण देश” को संज्ञा दिएका छन्।

उत्तर कोरियाको आणविक नीतिमा आएको यो ताजा अभिव्यक्तिले क्षेत्रीय सुरक्षा सन्तुलन र अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिमा नयाँ बहस सुरु गराएको छ।

काठमाडौँ । प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनको प्रभावकारी सुरक्षा सुनिश्चित गर्न निर्वाचन आयोगले फागुन २० गते राति १२ः०० बजेदेखि मतदान सम्पन्न नभएसम्म सार्वजनिक र निजी सवारीसाधन सञ्चालनमा रोक लगाउने निर्णय गरेको छ।

निर्वाचन सुरक्षा (व्यवस्थापन) निर्देशिका, २०७८ को दफा ३ अनुसार गठित उच्चस्तरीय निर्वाचन सुरक्षा समितिको बैठकले अत्यावश्यक सेवाका सवारी, कूटनीतिक नियोगका सवारी, र निर्वाचन दिन प्रयोगका लागि पास प्राप्त सवारीबाहेक अन्य सवारी रोक्ने व्यवस्था गरेको आयोगका सहसचिव नारायणप्रसाद भट्टराईले जानकारी दिए।

मतदानको मितिभन्दा सात दिन अघि देखि अन्तिम परिणाम घोषणा नभएसम्म देशभर मादकपदार्थ बिक्री र सेवनमा प्रतिबन्ध लगाइने निर्णय पनि गरिएको छ। प्रत्येक जिल्लामा आचारसंहिता अनुगमन समितिले निषेध गरिएका कार्य रोक्न सक्रिय रहन निर्देशन पाएको छ।

मतदानको दिन अन्तरराष्ट्रिय तथा आन्तरिक हवाई उडान यथावत् सञ्चालन हुनेछन्, र टिकटधारी यात्रुले विमानस्थल–होटल–विमानस्थल यात्रा लागि सम्बन्धित सवारी प्रयोग गर्न पाउने व्यवस्था मिलाइएको छ।

निर्वाचनमा मतदान गर्न मतदाताले आफ्नो मतदाता परिचयपत्र, नागरिकता, राष्ट्रिय परिचयपत्र, राहदानी, जग्गाधनी प्रमाणपूर्जा वा सवारीचालक अनुमति पत्रसहित मतदान केन्द्रमा जानुपर्ने जानकारी पनि सबै सरोकारवालालाई दिइएको छ।

निर्वाचन आयोगले मतदान दिनको सवारी पास वितरण र सुरक्षा समन्वयका लागि सचिवालयमा पास वितरण इकाई खडा गर्ने तयारी गरेको छ।

काठमाडौं । बीबीसी वर्ल्ड सर्भिस ले सार्वजनिक गरेको एक डकुमेन्ट्रीमा भदौ २३ गते कर्फ्यू लागेपछि थप बल प्रयोगका लागि अलग आदेश माग्न नपर्ने निर्देशन दिइएको दाबी गरिएको छ। उक्त डकुमेन्ट्री बिहीबार सार्वजनिक गरिएको हो।

बीबीसीले ४ हजारभन्दा बढी फोटो तथा भिडियो विश्लेषण गरी रिपोर्ट तयार पारेको जनाएको छ। साथै, नेपाल प्रहरीको आन्तरिक ‘टाइमलाइन’ रिपोर्टसमेत आफूहरूले प्राप्त गरेको उल्लेख गरेको छ।

रिपोर्टअनुसार ११:५८ बजे प्रहरी र प्रदर्शनकारीबीच झडप भएको थियो। सवा १२ बजेतिर प्रदर्शनकारीहरूले पर्खाल भत्काउन प्रयास गरेका र केही प्रदर्शनकारी छतमा चढेको विवरण उल्लेख गरिएको छ। भीड अनियन्त्रित बनेपछि जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौंले साढे १२ बजे कर्फ्यू आदेश जारी गरेको थियो।

त्यसपछि जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंका एसएसपीले घुँडामुनि रबर बुलेट प्रयोग गर्न आदेश दिएको उल्लेख छ। अश्रुग्यास र रबर बुलेट प्रयोग गर्दा पनि अवस्था नियन्त्रणमा नआएपछि फिल्डमा खटिएका प्रहरीले थप बल प्रयोगका लागि अनुमति मागेको जनाइएको छ।

बीबीसीले प्राप्त गरेको प्रहरी टाइमलाइन रिपोर्टमा ‘पिटर वान’ कलसाइनबाट “आदेश माग गरिराख्नु नपर्ने, आवश्यक बल प्रयोग गर्ने” निर्देशन आएको उल्लेख छ। ‘पिटर वान’ कलसाइन नेपाल प्रहरीका तत्कालीन आइजिपी चन्द्रकुबेर खापुङ ले प्रयोग गर्ने गरिएको बताइएको छ।

रिपोर्टमा ‘१२:४०—कर्फ्यू लागिसकेको छ, आदेश माग गरिराख्नु नपर्ने, आवश्यक बल प्रयोग गर्ने’ भन्ने निर्देशन उद्धृत गरिएको छ। तर बीबीसीका अनुसार आइजिपी खापुङले उक्त घटनामा व्यक्तिगत जिम्मेवारी लिन अस्वीकार गरेका छन्। उनले कर्फ्यू आदेश तत्कालीन जिल्ला सुरक्षा समितिको निर्णय भएको र त्यसको कार्यान्वयनका क्रममा प्रहरी महानिरीक्षकको थप आदेश आवश्यक नपर्ने बताउँदै आएका छन्।

भदौ २३ गते भएको जेनजी आन्दोलनका क्रममा १९ जनाको ज्यान गएको थियो भने त्यसपछिको दिन आन्दोलन थप चर्किएको थियो। समग्र आन्दोलनका क्रममा ७६ जनाले ज्यान गुमाएको उल्लेख छ। तीमध्ये तीन जना प्रहरीसहित ४५ जनालाई शहीद घोषणा गरिएको छ।

भदौ २४ गते आन्दोलन तीव्र बनेपछि तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली ले राजीनामा दिएका थिए।

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापाले आगामी निर्वाचनलाई ‘बाध्यताको चुनाव’ भएको बताएका छन्। सुर्खेतमा आयोजित चुनावी आमसभालाई सम्बोधन गर्दै उनले वर्तमान चुनाव संविधानलाई सही दिशामा राख्न अनिवार्य सर्तसमेत भएको उल्लेख गरे।

चुनाव सफल बनाउन नेपाली कांग्रेसले आफ्नो भूमिका निर्वाह गरिसकेको दाबी गर्दै उनले फागुन २१ गतेको निर्वाचन सन्दर्भमा भदौ २३ र २४ गते भएका घटनालाई बिर्सन नहुने बताए।

“यो चुनाव बाध्यताको चुनाव हो। अहिले हाम्रो संविधानलाई ट्रयाकमा राख्नका निम्ति यो अनिवार्य सर्त पनि हो,” उनले भने, “फागुन २१ गतेको चुनावको सन्दर्भमा हामीले भदौ २३ र २४ गतेका घटनालाई बिर्सेर हुँदैन।”

थापाले अब देशमा सरकारको गोलीबाट कुनै नागरिकको ज्यान जान नहुने र नकाब लगाएर सिंहदरबार जलाउने जस्ता गतिविधि दोहोरिन नदिने अवस्था सिर्जना गर्नुपर्ने बताए। त्यसका लागि ती घटनाहरूको गम्भीर मूल्यांकन आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो।

उनले केही शक्तिहरूले भदौ २३ र २४ का घटनालाई इन्कार गर्ने प्रवृत्ति देखाएको आरोप लगाउँदै ती घटनाअघि सबै अवस्था सामान्य थियो भन्ने तर्क गलत भएको जिकिर गरे।

नेपालको राजनीति फोहोर र प्रदूषित बनेको उल्लेख गर्दै उनले गठबन्धनको राजनीतिले समग्र राजनीतिक वातावरण दूषित बनाएको आरोप लगाए। कांग्रेस फरक सोच र संकल्पसहित अघि बढेको दाबी गर्दै उनले फोहोर राजनीतिलाई सफा गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे।

“८२ देखि ८७ सम्मको पाँच वर्षलाई देश र जनताका लागि स्वर्णिमकाल बनाउने सपना बोकेर हामी आएका छौं,” उनले भने।

काठमाडौं । आगामी प्रतिनिधि सभा निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) ले आफ्ना समर्थक तथा सम्पूर्ण मतदातालाई ‘तारा’ चुनाव चिन्हमा मतदान गर्न अपिल गरेको छ।

पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ र सहसंयोजक माधवकुमार नेपालद्वारा जारी अपिल पत्रमा लोकतान्त्रिक प्रणाली, संविधान र राष्ट्रिय स्वाधीनताको रक्षा, भ्रष्टाचारविरुद्धको सङ्घर्ष तथा आर्थिक–सामाजिक रूपान्तरणमार्फत समाजवादी समाज निर्माण गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिएको छ।

अपिलमा शहीद, घाइते, अपाङ्ग र बेपत्ता सङ्घर्षकर्ताहरूप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै उनीहरूको योगदानको सम्मान गरिएको छ। साथै, मुलुकमा बाह्य हस्तक्षेप र अस्थिरता फैलाउने प्रयासहरू भइरहेका उल्लेख गर्दै राष्ट्रिय स्वाभिमान र सार्वभौमसत्ताको रक्षा गर्न दृढतापूर्वक उभिने प्रतिबद्धता जनाइएको छ।

पार्टीले संघीयता, समानुपातिक तथा समावेशी सहभागितासहितको लोकतान्त्रिक प्रणाली सुदृढ गर्ने, स्थापित व्यवस्थाविरुद्धका गतिविधिलाई परास्त गर्ने र समाजवादी लोकतन्त्रको विकासमा अग्रसर हुने अठोट व्यक्त गरेको छ। संविधानलाई नेपाली जनताको उपलब्धि भन्दै त्यसको संरक्षण र आवश्यक परिमार्जन संवैधानिक प्रक्रियाअनुसार मात्र गरिनुपर्ने उल्लेख गरिएको छ।

निर्वाचन प्रणाली सुधार, सुशासन प्रवर्द्धन, भ्रष्टाचार नियन्त्रण, सम्पत्ति छानबिन आयोग गठन तथा शक्ति पृथकीकरणको सिद्धान्तअनुसार राज्य सञ्चालन गर्ने योजना पनि अपिलमा समेटिएको छ। साथै, जातीय, लैङ्गिक, सामाजिक तथा सांस्कृतिक विभेद अन्त्य गर्दै छाउपडी र डाइनी–बोक्सी जस्ता कुरीति उन्मूलनमा सक्रियता देखाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिएको छ।

आर्थिक क्षेत्रमा उत्पादन, कृषि, उद्योग, ऊर्जा, व्यापार, पर्यटन र रोजगारी वृद्धि गर्ने, आयात निर्भरता घटाई आत्मनिर्भर अर्थतन्त्र निर्माण गर्ने तथा प्रगतिशील कर प्रणाली लागू गर्ने योजना प्रस्तुत गरिएको छ। गरिबी न्यूनीकरण, वातावरण संरक्षण, विपद् व्यवस्थापन र दिगो विकासमा विशेष ध्यान दिने पनि पार्टीले जनाएको छ।

परराष्ट्र नीतिमा राष्ट्रिय हितलाई सर्वोपरि राख्ने, असमान सन्धि–सम्झौता पुनरावलोकन गर्ने तथा अतिक्रमित भूमि फिर्ता गर्ने नीति लिइने उल्लेख छ।

अपिलको अन्त्यमा पार्टीले विगतका अनुभव र संघर्षको आधारमा मुलुकको अवस्था सुधार्ने जिम्मेवारी आफ्नो काँधमा रहेको उल्लेख गर्दै भनिएको छ, “व्यवस्था बदलेको हामीले हो, अब अवस्था पनि हामीले नै बदल्नेछौँ। विगतका कमी–कमजोरी सच्याउँदै अघि बढ्नेछौं।”

काठमाडौँ । नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले चितवन–३ मा रेनु दाहाललाई जिताउन आफूले कुनै पहल नगरेको बताएका छन्।

बिहीबार केन्द्रीय कार्यालय पेरिसडाँडामा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उनले रेनुलाई जिताउन सक्रिय रूपमा लागेको भन्ने हल्ला अस्वीकार गरे। “चितवन–३ मा रेनु दाहाललाई जिताउन लागेको कुरा बिल्कुल सही होइन। त्यस्तो आरोप म खारेज गर्न चाहन्छु। मैले कुनै पनि वक्तव्य जारी गरेको छैन। तालमेलका लागि कुनै पहल गरेको पनि छैन,” उनले भने।

यद्यपि, रेनुले विगत नौ वर्षदेखि गरेको मेहनतका आधारमा चुनाव जित्नुपर्ने आफ्नो धारणा रहेको उनले उल्लेख गरे। “यदि त्यसो भएन भने ममाथि र रेनुमाथि नै अन्याय हुन्छ जस्तो लाग्छ,” प्रचण्डले भने।