काठमाडौँ, जेठ २४: ‘खाद्य पदार्थमा स्वच्छता: विज्ञानको अपरिहार्यता’ भन्ने नाराका साथ आज १७औँ राष्ट्रिय खाद्य स्वच्छता दिवस देशभर मनाइँदैछ। यो दिवस प्रत्येक वर्ष जुन ७ तारिखका दिन विश्वभर मनाइन्छ।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घको ७३औँ महासभाले सन् २०१८ मा गरेको निर्णयअनुसार सन् २०१९ देखि विश्व खाद्य स्वच्छता दिवस मनाउन थालिएको हो। नेपालमा पनि यस अवसरमा जेठ १८ देखि २४ गतेसम्म विविध जनचेतनामूलक कार्यक्रम गरी सप्ताहव्यापी रूपमा दिवस मनाइँदै आएको छ। खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागका प्रवक्ता मोहनकृष्ण महर्जनका अनुसार, विभिन्न सरोकारवाला संस्थासँगको सहकार्यमा यस वर्ष पनि व्यापक रूपमा कार्यक्रम आयोजना गरिएको छ।

खाद्यजन्य रोग र वैश्विक तथ्याङ्क
विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार, विषाक्त तथा अस्वच्छ खाद्य पदार्थका कारण हरेक वर्ष विश्वभर २०० भन्दा बढी रोगहरू देखिन्छन्, जसमा झाडापखाला, क्यान्सर लगायतका गम्भीर स्वास्थ्य समस्या पर्दछन्।

प्रत्येक १० जनामध्ये १ जना यस्ता खाद्य पदार्थको सेवनबाट बिरामी पर्ने

हरेक वर्ष ४ लाख २० हजार मानिसको मृत्यु खाद्यजन्य रोगबाट हुने

मात्र झाडापखालाबाट ५५ करोड मानिस प्रभावित र २ लाख ३० हजारको मृत्यु हुने रिपोर्ट गरिएको छ।

नेपालको प्रयास र कानुनी विकास

नेपालले विसं २०६५ देखि नै विश्व खाद्य स्वच्छता दिवस मनाउन थालेको हो। विभागका महानिर्देशक सञ्जीवकुमार कर्णका अनुसार, नेपालमा खाद्य सुरक्षालाई संवैधानिक अधिकारको रूपमा स्थापित गरिएको छ।

हालै जारी खाद्य स्वच्छता तथा गुणस्तर ऐन, २०८१ ले खाद्य शृङ्खलाका सबै चरणमा वैज्ञानिक आधारमा खाद्यको स्वच्छता र गुणस्तर निर्धारण तथा नियमन गर्ने कानुनी व्यवस्था गरेको छ। यो ऐनले मानव स्वास्थ्यको रक्षा र उपभोक्ताको हकहितको संरक्षणलाई प्राथमिकतामा राखेको छ।

सहकार्य र समन्वयको आवश्यकता

खाद्य स्वच्छता र गुणस्तरको प्रवर्धनका लागि सरकारी निकाय, अन्तर्राष्ट्रिय विकास साझेदारहरू, खाद्य उद्योग, उपभोक्ता अधिकारसम्बन्धी संस्था तथा खाद्य तथा पोषणसँग सम्बन्धित संघसंस्थाहरूबीच प्रभावकारी समन्वय आवश्यक भएको विभागले जनाएको छ। यस वर्षको दिवस पनि समग्र प्रणालीगत सुधार र चेतनाको प्रवर्द्धनमा केन्द्रित रहने विभागको भनाइ छ।

बाजुरा, २४ जेठ: बाजुराको बुढीगङ्गा नगरपालिका–६ स्थित बाम्का बजारमा शुक्रबार दिउँसो भएको भीषण आगलागीबाट पीडितलाई तत्काल राहत उपलब्ध गराउन स्थानीय सरोकारवाला निकायहरूले प्रदेश र संघीय सरकारसँग माग गरेका छन्।

नवदुर्गा होटलमा ग्यास सिलिण्डर पड्किँदा सुरु भयो आगलागी
नवदुर्गा होटलमा खाना पकाउने ग्यासको सिलिण्डर पड्किएर आगलागी भएको थियो। प्रहरी नायव उपरीक्षक इकवाल हवारीका अनुसार, आगलागीले ३० वटा खुद्रा तथा कपडा पसल पूर्ण रूपमा जलेर नष्ट भएका छन्। ती सबै पसलहरू स्थानीयको टिनले छाएका संरचना थिए।

सरकारी टोलीको अनुगमन र राहत मागको निर्णय
जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिका संयोजक तथा प्रमुख जिल्ला अधिकारी मेघनाथ पाध्याको नेतृत्वमा घटनास्थलको निरीक्षण गरिएको छ। निरीक्षणपश्चात पीडितको तत्काल राहतका लागि प्रदेश र संघीय सरकारसँग माग गर्ने निर्णय गरिएको हो।

प्रमुख जिल्ला अधिकारी पाध्याले भने, “प्रहरीमार्फत क्षतिको विवरण सङ्कलन गरी जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिबाट आवश्यक राहतका लागि औपचारिक माग गरिनेछ।”

सरोकारवालाहरूको आकस्मिक बैठक
घटनापछि पालिकाका जनप्रतिनिधि, राजनीतिक दलका प्रतिनिधि र सरोकारवाला निकायहरूको आकस्मिक बैठक बस्यो। बैठकले पीडितको क्षतिको विवरण सङ्कलन गर्ने, र सो आधारमा विपद् प्राधिकरण, प्रदेश तथा स्थानीय तहहरू र विभिन्न संघसंस्थासँग राहत तथा पुनःस्थापनाका लागि आग्रह गर्ने निर्णय गरेको हो।

उक्त बैठकमा बुढीगङ्गा नगरपालिकाका नगरप्रमुख रामबहादुर बानियाँ, बडीमालिका नगरपालिकाका नगरप्रमुख अमरबहादुर खड्का, पूर्व सांसद लालबहादुर थापा लगायतको सहभागिता रहेको थियो। बैठकले एकद्वार प्रणालीमार्फत राहत वितरण गर्ने निर्णय पनि गरेको छ।

दमकलको अभावले आगलागी नियन्त्रणमा कठिनाइ
जिल्लामा भएका ९ वटै पालिकाहरूले गाडी खरिद गरे पनि दमकल नहुँदा आगलागी नियन्त्रणमा चुनौती रहेको पाइएको छ। प्रारम्भिक अनुमानअनुसार, उक्त आगलागीबाट करोडौँ रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको बताइएको छ।

काठमाडौँ, २४ जेठ: हाल देशको पश्चिम तथा मध्य भू–भागमा पश्चिमी वायु र स्थानीय वायुको प्रभाव देखिएको छ, भने कोशी प्रदेशमा भने मनसुनी वायुको असर सक्रिय रहेको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ।

महाशाखाका अनुसार, हाल कोशी, मधेश, बागमती प्रदेशलगायतका पहाडी भू–भागमा आंशिकदेखि सामान्य बदली छ भने अन्य स्थानमा मौसम सामान्यतया सफा छ। कोशी र मधेश प्रदेशका केही स्थानहरूमा मेघगर्जन/चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षा भइरहेको छ।

दिउँसोको पूर्वानुमान
आज दिउँसो कोशी प्रदेशलगायत देशका पहाडी भू–भागमा आंशिकदेखि सामान्य बदली रहनेछ। अन्य भू–भागहरूमा मौसम सामान्यतया सफादेखि आंशिक बदली रहनेछ। कोशी प्रदेशका केही स्थान र अन्य प्रदेशका पहाडी क्षेत्रका एक–दुई स्थानमा मेघगर्जन/चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावना छ। साथै, कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका उच्च–पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रका एक–दुई स्थानमा हल्का वर्षा वा हिमपात हुने सम्भावना पनि रहेको छ।

रातिको पूर्वानुमान
आज राति पनि कोशी प्रदेशलगायत पहाडी क्षेत्रहरूमा आंशिक बदली रहनेछ, अन्य स्थानमा मौसम मुख्यतया सफा रहने अनुमान गरिएको छ। कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी भू–भागमा एक–दुई स्थानमा मेघगर्जनसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षा हुन सक्नेछ। ती क्षेत्रका उच्च–पहाडी तथा हिमाली भू–भागमा हल्का वर्षा वा हिमपात हुने सम्भावना पनि महाशाखाले जनाएको छ।

सावधानी अपनाउन आग्रह
देशका उच्च–पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रका केही स्थानहरूमा हल्का वर्षा वा हिमपातको सम्भावना रहेकाले दैनिक जनजीवन, कृषि, स्वास्थ्य, सडक तथा हवाई यातायातमा असर पर्न सक्ने चेतावनी दिँदै मौसम महाशाखाले आवश्यक सतर्कता तथा पूर्वतयारी गर्न सबैमा अनुरोध गरेको छ।

मुस्लिम समुदायको महान् पर्व इद उल अज्हा (बकर इद) को पावन अवसरमा स्वदेश तथा विदेशमा रहनुभएका सम्पूर्ण नेपाली दिदीबहिनी तथा दाजुभाइहरूमा सुख, शान्ति र समृद्धिको हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछु।

यस पवित्र पर्वमा मुस्लिम समुदायका नागरिकहरूले आपसी रिस, राग, र द्वेषलाई भुली एकआपसमा खुसी, सद्भाव र शुभकामना आदान–प्रदान गर्ने परम्परा रहेको छ। खुलास्थान, इदगाह वा मस्जिदमा गई नमाज पढ्ने, अङ्गालोमा बाँधिएर शुभकामना साटासाट गर्दै हर्षोल्लासका साथ पर्व मनाउने गरिन्छ।

विश्वास, समर्पण र समाज सेवाको सन्देश बोकेको यो पर्वले विश्वभर छरिएर रहेका नेपालीहरूबीचको धार्मिक तथा सांस्कृतिक विविधतालाई सम्मान गर्दै आपसी सद्भाव, सहिष्णुता, मेलमिलाप, एकता, भ्रातृत्व र सहअस्तित्वको भावना मजबुत बनाउने विश्वास लिएको छु।

इद उल अज्हाको अवसरले हामी सबैमा राष्ट्रिय एकता, सहिष्णुता र सद्भाव कायम गरी समृद्ध र समुन्नत समाज निर्माण गर्ने प्रेरणा प्रदान गरोस् भन्ने शुभकामना व्यक्त गर्दछु।

काठमाडौं: पाकिस्तानको खैबर पख्तुनख्वा प्रान्तको टङ्क जिल्लामा शुक्रबार बिहान अज्ञात आक्रमणकारीहरूले एक सरकारी उच्च माध्यमिक विद्यालयमा बम विस्फोट गराएका छन्। विस्फोटमा विद्यालयका धेरै कक्षाकोठा पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएका छन्।

घटना टङ्क जिल्लाको गुल इमाम प्रहरी चौकीअन्तर्गत पर्ने अकबरी गाउँमा भएको हो। प्रहरी स्रोतका अनुसार विद्यालय परिसरमा विस्फोटक पदार्थ प्रयोग गरेर लक्षित आक्रमण गरिएको थियो। हालसम्म कुनै पनि समूह वा आतङ्कवादी संगठनले आक्रमणको जिम्मेवारी लिएको छैन।

स्थानीय गैर-सरकारी संस्थाहरूका अनुसार, पछिल्लो एक दशकमा खैबर पख्तुनख्वा प्रान्तमा ४५० भन्दा बढी विद्यालयहरू यस्ता आक्रमणको शिकार भएका छन्। यसका कारण हजारौं विद्यार्थीले पढाइ अवरुद्ध भएको छ भने धेरैले भग्नावशेष भवनहरूमा कक्षाहरू लिन बाध्य भएका छन्।

विशेषगरी स्वात उपत्यका र उत्तरपश्चिमी क्षेत्रहरू, जहाँ पाकिस्तानी तालिबानको विगतमा प्रभाव रहिआएको थियो, ती क्षेत्रहरूमा छात्राहरू लक्षित विद्यालय आक्रमणहरू व्यापक देखिएको इतिहास छ।

सन् २०१२ मा यस्तै एक घटनामा किशोरी विद्यार्थी र बालिका शिक्षाकी सशक्त आवाज बनेकी मलाला युसुफजईमाथि आक्रमण गरिएको थियो। घाइते भएपछि मलालाले पाकिस्तान छोड्नुपर्‍यो, र पछि उनलाई नोबेल शान्ति पुरस्कारद्वारा सम्मानित गरिएको थियो।

काठमाडौं: प्रतिनिधिसभामा प्रमुख प्रतिपक्षी दलका नेता पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले आजको विपक्षी दलहरूको बैठकले भरपर्दो छानबिन प्रक्रिया सुनिश्चित भए प्रतिनिधिसभाको बैठक अवरोध हटाउने निर्णय गरेको जानकारी दिएका छन्।

आज पनि संसद् बैठक अवरुद्ध भएपछि संसद् भवन बाहिर सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै नेता दाहालले सत्ता पक्षको धारणा स्पष्ट पार्न नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवालाई भेट गर्ने निर्णय पनि बैठकले गरेको बताए।

दाहालका अनुसार, पतञ्जली जग्गा प्रकरणमा न्यायिक छानबिनका लागि संसदीय छानबिन समिति वा पूर्वन्यायाधीशको संयोजकत्वमा विशेष छानबिन समिति गठन गर्ने प्रस्तावमा सत्तापक्षसँग अझै सहमति जुट्न बाँकी छ।

पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालविरुद्ध मुद्दा दायर गरिएको विषयमा उनले अचम्म व्यक्त गर्दै भने, “अदालतले माधव नेपाललाई न्याय गर्नेछ भन्ने विश्वास छ। तर, ललिता निवास र पतञ्जली प्रकरण दुबै नीतिगत निर्णयका विषय हुन्, तर अख्तियारले फरकफरक दृष्टिकोण अपनाएको देख्दा आश्चर्य लाग्छ।”