काठमाडौँ: चालु आर्थिक वर्षको तीन महिनामा मुलुकको व्यापार घाटा चार प्रतिशतले घटेको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार, कुल वस्तु निर्यातमा छ दशमलव एक प्रतिशतले कमी आई रु ३८ अर्ब ३८ करोड कायम भएको छ भने वस्तु आयातमा चार दशमलव दुई प्रतिशतले कमी आई रु तीन खर्ब ९० अर्ब ७५ करोड पुगेको छ।
गत वर्षको तुलनामा व्यापार घाटा चार प्रतिशतले घटेर रु तीन खर्ब ५२ अर्ब ३७ करोडमा झरेको छ। यसैगरी, विप्रेषण आप्रवाह ११ दशमलव पाँच प्रतिशतले वृद्धि भई रु चार खर्ब ७ अर्ब ३१ करोड पुगेको छ। अघिल्लो वर्ष सोही अवधिमा विप्रेषण आप्रवाह २५ दशमलव पाँच प्रतिशतले वृद्धि भई रु तीन खर्ब ६५ अर्ब ३७ करोड पुगेको थियो।
चालु आवको पहिलो त्रैमासमा चालु खाता रु एक खर्ब ११ अर्ब ८७ करोड र शोधनान्तर स्थिति रु एक खर्ब ८४ अर्ब ९९ करोड बचतमा छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा चालु खाता रु ५९ अर्ब ६५ करोड र शोधनान्तर स्थिति रु एक खर्ब एक अर्ब ६६ करोड बचतमा थियो।
मुद्रास्फीति र मूल्य वृद्धिको अवस्था
औसत उपभोक्ता मुद्रास्फीति चार दशमलव २६ प्रतिशत रहेको छ। गत असोजमा वार्षिक विन्दुगत उपभोक्ता मुद्रास्फीति चार दशमलव ८२ प्रतिशत थियो, जसमा अघिल्लो वर्ष सोही अवधिमा मुद्रास्फीति सात दशमलव ५० प्रतिशत थियो।
खाद्यान्न समूहको मुद्रास्फीति सात दशमलव १८ प्रतिशत र गैर-खाद्य तथा सेवा समूहको मुद्रास्फीति तीन दशमलव ५० प्रतिशत रहेको छ। अघिल्लो वर्ष यो क्रमशः आठ दशमलव ४८ प्रतिशत र छ दशमलव ८५ प्रतिशत थियो।
वार्षिक विन्दुगत थोक मुद्रास्फीति पाँच दशमलव ५१ प्रतिशत रहेको छ, अघिल्लो वर्ष यो दुई दशमलव ७८ प्रतिशत थियो। तलब तथा ज्याला सूचकाङ्क तीन दशमलव ३६ प्रतिशतले बढेको छ भने अघिल्लो वर्ष यो पाँच दशमलव ६५ प्रतिशतले बढेको थियो।
मौद्रिक नीति र व्यवस्थापन
चालु आवको मुद्रास्फीतिलाई पाँच प्रतिशतको हाराहारीमा राख्ने लक्ष्यसहित मौद्रिक व्यवस्थापन गरिएको छ। पहिलो तीन महिनामा औसत उपभोक्ता मुद्रास्फीति चार दशमलव २६ प्रतिशत रहेको छ। खाद्य तथा पेय पदार्थ समूहको मूल्य वृद्धि सात दशमलव १८ प्रतिशत र गैर-खाद्य तथा सेवा समूहको मूल्य वृद्धि तीन दशमलव ४९ प्रतिशत थियो।
गत असोज मसान्तसम्म विदेशी विनिमय सञ्चिति १४ महिनासम्मको वस्तु तथा सेवा आयात धान्न पर्याप्त रहेको छ। ब्याजदर करिडोरको माथिल्लो सीमा सात प्रतिशतबाट घटाएर छ दशमलव पाँच प्रतिशत र नीतिगत दर पाँच दशमलव पाँच प्रतिशतबाट पाँच प्रतिशत कायम गरिएको छ।
बैंकिङ क्षेत्रको स्थिति
चालु आवको पहिलो त्रैमासमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको भारित औसत अन्तरबैंक दर तीन प्रतिशत रहेको छ। विस्तृत मुद्राप्रदाय गत असोज मसान्तसम्म १३ दशमलव तीन प्रतिशतले वृद्धि भएको छ भने निजी क्षेत्रतर्फको कर्जा छ दशमलव दुई प्रतिशतले वृद्धि भएको छ।
आर्थिक वर्ष २०८१/८२ का लागि विस्तृत मुद्राप्रदाय १२ प्रतिशत र मौद्रिक क्षेत्रबाट निजी क्षेत्रतर्फ प्रवाह हुने कर्जा १२ दशमलव पाँच प्रतिशतले वृद्धि हुने अनुमान गरिएको छ।
