वासिङ्टन। अमेरिका र इरानबीचको द्वन्द्व झन् तीव्र बन्दै गएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका अनुसार अमेरिकाले इरानको तेल नेटवर्कसँग सम्बन्धित महत्त्वपूर्ण खार्ग टापुमा रहेका सैन्य लक्ष्यहरूमा बमबारी गरेको छ। उक्त टापु इरानको प्रमुख तेल निर्यात टर्मिनलका रूपमा चिनिन्छ।
ट्रम्पका अनुसार अमेरिकी सेनाले टापुमा रहेका सैन्य लक्ष्यहरू पूर्ण रूपमा नष्ट गरेको छ। आवश्यक परे इरानको तेल पूर्वाधारलाई समेत निशाना बनाउन सकिने चेतावनी पनि उनले दिएका छन्। यसअघि इरानी संसदका अध्यक्ष मोहम्मद बाघेर कालीबाफले यस्ता आक्रमणहरूले इरानबाट कडा प्रतिक्रिया आउन सक्ने चेतावनी दिएका थिए।
इरानको राजधानी तेहरानमा शुक्रबार ठूलो विस्फोट भएको छ। विस्फोट त्यही क्षेत्रमा भएको बताइएको छ जहाँ हजारौँ मानिसहरूले वार्षिक प्यालेस्टिनी समर्थक र्यालीमा सहभागी भई इजरायल र अमेरिकाविरुद्ध नाराबाजी गरेका थिए।
उक्त र्यालीमा केही उच्च सरकारी अधिकारीहरू पनि सहभागी थिए। विस्फोटका कारण मानवीय क्षति नभएको जानकारी दिइएको छ। यद्यपि यस घटनाले द्वन्द्वमा दुबै पक्षको अडान र प्रतिकार क्षमतालाई झन् स्पष्ट बनाएको विश्लेषण गरिएको छ।
युद्धमा अमेरिकी बललाई थप सुदृढ बनाउन ३१औँ मरीन एक्सपेडिसनरी युनिट र उभयचर हमला जहाज ट्रिपोलीलाई मध्यपूर्वतर्फ पठाइएको छ। यी मरीन युनिटहरू उभयचर आक्रमण, दूतावास सुरक्षा, नागरिक उद्धार तथा विपद् राहत कार्यमा दक्ष मानिन्छन्।
अमेरिकी अधिकारीहरूले यो तैनाथी अनिवार्य रूपमा भू–आक्रमणको संकेत नभएको बताएका छन्। यसअघि अमेरिकी नौसेनाले अरब सागर क्षेत्रमा एरोक्राफ्ट क्यारियर अब्राहाम लिंकनसहित आठ विध्वंसक जहाज र कुल १२ युद्धपोत परिचालन गरिसकेको थियो। ट्रिपोली जहाज सामेल भएपछि यो बल क्षेत्रको दोस्रो ठूलो जहाज हुने बताइएको छ।
यसबीच इरानले इजरायल र खाडी क्षेत्रका छिमेकी देशहरूतर्फ मिसाइल तथा ड्रोन आक्रमण जारी राखेको छ। विश्व व्यापारमा प्रयोग हुने तेलको करिब पाँचौँ भाग पार हुने स्ट्रेट अफ होरमज प्रायः अवरुद्ध अवस्थामा पुगेको बताइएको छ। यसले अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारमा दबाब बढाएको छ।
मानवीय संकट पनि गहिरिँदै गएको छ। लेबननमा इरान समर्थित हिजबुल्लाहविरुद्ध इजरायलले गरेको हमलामा करिब ८०० जनाको मृत्यु भएको र करिब ८ लाख ५० हजार मानिस विस्थापित भएको बताइएको छ। इजरायल–हिजबुल्लाह द्वन्द्वमा हालसम्म ७७३ जनाको मृत्यु भएको छ, जसमा १०० भन्दा बढी बालबालिका र १८ स्वास्थ्यकर्मी रहेका छन्।
अमेरिकाले युद्ध सुरु भएदेखि १५ हजारभन्दा बढी इरानी लक्ष्यमा आक्रमण गरेको जनाएको छ। अमेरिकी रक्षा सचिवका अनुसार प्रतिदिन एक हजारभन्दा बढी लक्ष्यमा हमला भइरहेको छ। यसबीच पश्चिमी इराकमा अमेरिकी इन्धन आपूर्ति विमान दुर्घटनामा परेर चालक दलका ६ सदस्यको मृत्यु भएको छ।
यो द्वन्द्वले विश्व अर्थतन्त्र, खाडी क्षेत्रको सुरक्षा अवस्था र मानवीय संकटमा गम्भीर प्रभाव पारिरहेको छ। तेल तथा ऊर्जा आपूर्तिमा जोखिम बढेको, लाखौँ नागरिक विस्थापित भएका र ठूलो मात्रामा सम्पत्ति नष्ट भएको स्थिति छ। विश्लेषकहरूका अनुसार दुबै पक्षको कडा प्रतिकार र युद्ध रणनीतिले यस द्वन्द्वलाई अझ जटिल र खतरनाक बनाइरहेको छ।
