काठमाडौं: त्रिभुवन विश्वविद्यालयका उपकुलपति प्रा. डा. केशरजंग बरालले पदबाट राजीनामा दिएका छन्। स्वास्थ्य समस्याका कारण देखाउँदै उनले गत शुक्रबार प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा राजीनामा बुझाएका हुन्।
पूर्वशिक्षामन्त्री सुमना श्रेष्ठले उपकुलपति बरालले पदमा रहँदा गरेका प्रयासप्रति कृतज्ञता व्यक्त गर्दै, संस्थागत प्रणालीमा गहिरो जरा गाडेका स्वार्थ समूहहरूको विरुद्धमा एक्लो व्यक्तिले संघर्ष गर्नु कठिन रहेको बताएकी छन्।
श्रेष्ठले सामाजिक सञ्जालमार्फत लेखेकी छन्, “हाम्रो प्रणालीमा कसरी दबाब सिर्जना गरिन्छ, कसरी काम गर्न दिइँदैन भन्ने विषय उजागर हुनु आवश्यक छ, ताकि यो संघर्ष जारी रहोस्।”
उनको भनाइमा, “योग्य व्यक्तिहरूले आत्मसम्मानभन्दा चाकडीलाई महत्व दिनुपर्छ भन्ने बाध्यता छैन। प्रणाली नै विश्वसनीय नभएपछि, योग्य मान्छे आफ्नो क्षमता प्रमाणित गर्न नेताको आश्रय लिन बाध्य हुन्छन्।”
राजनीतिक हस्तक्षेप र भागबण्डाको असर
श्रेष्ठका अनुसार, बरालको नियुक्तिपछि अन्य विश्वविद्यालयका पदाधिकारी छनोटमा राजनीतिक हस्तक्षेपको प्रयास भएको थियो। “हामीले भागबण्डाविरुद्ध अडान लियौं। बराल सरले आफ्नो टिम आफैं छान्न पाउनुभयो, जसका कारण परीक्षाको नियमितता, नतिजा प्रकाशन, डिजिटल व्यवस्थापन, र सेवा सुधारमा महत्वपूर्ण काम हुन सके,” उनले लेखेकी छन्।
तर, उनले राजनीतिक हस्तक्षेप अझै पनि कायम रहेको उल्लेख गर्दै, “योग्य व्यक्तिहरू राजनीतिक भागबण्डाका कारण नेतृत्वमा पुग्नै नसक्ने अवस्था छ। शिक्षालयहरूमा नेताको वफादार हुनु अनिवार्य जस्तै बनाइएको छ, जसले गर्दा योग्य व्यक्ति आवेदन दिनै हिच्किचाउने स्थिति आएको छ,” भन्ने धारणा व्यक्त गरेकी छन्।
श्रेष्ठले सरकारलाई चुनौती दिँदै भनिन्, “यदि म गलत छु भने, तपाईं अहिले देशभरिका विश्वविद्यालयको नेतृत्व गरिरहनु भएको छ— देखाइदिनुस्, तपाईंले उच्च शिक्षामा कस्तो सुधार ल्याउन सक्नुहुन्छ!”
राजनीतिक हस्तक्षेपको अन्त्यको माग
श्रेष्ठले विश्वविद्यालयहरूलाई स्वायत्त र पारदर्शी बनाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याउँदै भनिन्, “शिक्षामा राजनीतिक हस्तक्षेपको अन्त्य नगरेसम्म, विद्यार्थीहरूको भविष्य अनिश्चित भइरहन्छ। शिक्षा प्रणाली सुधार्न अबको नेतृत्वले ठोस कदम चाल्नुपर्छ।”
उनी थप्छिन्, “विद्यालय शिक्षालाई व्यापार बनाउने नीति अघि बढाइँदैछ। उच्च शिक्षालाई समेत राजनीतिक स्वार्थका लागि दुरुपयोग गरिँदैछ। यदि सुधार गर्न सक्नुहुन्छ भने सुधार गर्नुस्, अन्यथा नेपाली विद्यार्थीको भविष्यमाथि खेलबाड नगर्नुस्।”
