काठमाडौँ: नेपालले पछिल्लो आठ महिनामा करीब ५६ अर्ब रुपैयाँ बराबरको खानेतेल निर्यात गरेको छ। विदेशबाट कच्चा पदार्थ आयात गरेर नेपालमा प्रशोधन गरी मूल्य अभिवृद्धि गर्दा खानेतेलको निर्यातमा उल्लेख्य वृद्धि भएको हो।
भन्सार विभागले सार्वजनिक गरेको चालु आर्थिक वर्षको फागुन मसान्तसम्मको वैदेशिक व्यापार तथ्याङ्क अनुसार, गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा यस वर्ष आयातमा ११ दशमलव २० प्रतिशत र निर्यातमा ५७ दशमलव २० प्रतिशत वृद्धि भएको छ। यसका अनुसार, नेपालको निर्यातमा खानेतेलको हिस्सा धेरै बढेको देखिएको छ।
पछिल्लो आठ महिनामा नेपालले रू १ खर्ब ५८ अर्बको निर्यात गरेको छ, जसमा रू ४७ अर्ब ९४ करोड ६६ लाख बराबरको भटमास तेल (सोयाबिन तेल) मात्र निर्यात गरिएको छ। यसबाहेक, रू ७ अर्ब ९८ करोड २३ लाख बराबरको सूर्यमुखी तेल, रू ५ अर्ब ८३ करोड ७३ लाखको अलैंची, र रू ४ अर्ब ३२ करोड ३९ लाखको कार्पेट निर्यात भएको छ।
विभागका अनुसार, चालु आर्थिक वर्षको दोस्रो चौमासिक अवधिसम्म नेपालले कुल रू १३ खर्ब ३ अर्ब ७३ करोड ८६ लाखको वैदेशिक व्यापार गरेको छ। त्यसमध्ये, रू ९ खर्ब ८७ अर्ब ३९ करोड ३८ लाखको व्यापार घाटा बेहोरेको छ। पछिल्लो आठ महिनामा नेपालले रू ११ खर्ब ४५ अर्ब ५६ करोड ६२ लाखको वस्तु आयात गरेको छ, जबकि निर्यात रू १ खर्ब ५८ अर्ब १७ करोड २४ लाख बराबर भएको छ।
छिमेकी देश भारतसँग मात्रै नेपालले आठ महिनामा रू ५ खर्ब ६३ अर्ब ६७ करोडको व्यापार घाटा भोगेको छ। गत साउनदेखि फागुनसम्म भारतबाट रू ६ खर्ब ८८ अर्ब ६८ करोडको आयात हुँदा, मात्र रू १ खर्ब २५ अर्ब बराबरको निर्यात भएको छ। त्यस्तै, चीनसँग रू २ खर्ब १९ अर्ब १८ करोडको आयात र मात्र रू २ अर्ब १२ करोडको निर्यात भएको छ, जसको कारण रू २१ अर्ब ७० करोडको व्यापार घाटा आएको छ। अर्जेन्टिना, युक्रेन, युनाइटेड अरब ईमिरेट्स, अस्ट्रेलिया लगायतका मुलुकहरूसँग नेपालले उच्च व्यापार घाटा बेहोरेको छ। त्यसैगरी, अफगानिस्तान, डेनमार्क, रूस, अस्ट्रिया र माल्दिभ्स जस्ता मुलुकहरूसँग नेपाललाई नाफा भएको छ।
पछिल्लो आठ महिनामा पेट्रोलियम पदार्थको आयात पनि उच्च देखिएको छ। यस अवधिमा नेपालले रू ७८ अर्ब ८६ करोड ३७ लाखको डिजेल, रू ४२ अर्ब ८० करोड १७ लाखको पेट्रोल र रू ४१ अर्ब बराबरको एलपी ग्यास आयात गरेको छ। साथै, रू ९ अर्ब ६९ करोड २२ लाख बराबरको विद्युतीय सवारीसाधन र रू २ अर्ब ११ करोड बराबरको अन्य सवारीसाधन पनि आयात गरिएको छ। यस अवधिमा नेपालले रू २१ अर्ब ९१ करोड ८३ लाख बराबरको १४ लाख सात हजार ७८ वटा स्मार्टफोन आयात गरेको तथ्याङ्क पनि विभागले सार्वजनिक गरेको छ।
