काठमाडौँ । अमेरिका र इरानबीच जारी द्वन्द्व अन्त्य गर्ने प्रयास असफल भएपछि विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढेको छ। अमेरिकी नौसेनाले रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण स्ट्रेट अफ होर्मुजमा नाकाबन्दी गर्ने तयारी गरेसँगै सोमबार तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १०० डलर नाघेको हो।
इरानबाट हुने तेल निर्यात अवरुद्ध हुन सक्ने चिन्ताले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा असर परेको छ। लन्डनको ब्रेन्ट क्रुड फ्युचर ७.६० डलर (करिब ८ प्रतिशत) ले वृद्धि भई प्रतिब्यारेल १०२.८० डलर पुगेको छ भने अमेरिकी वेस्ट टेक्सस इन्टरमिडिएट पनि ८.३१ डलर (८.६ प्रतिशत) ले बढेर १०४.८८ डलर कायम भएको छ।
दुई साताको अस्थायी युद्धविरामपछि शान्ति सम्झौता हुने अपेक्षा गरिएको भए पनि वार्ता निष्कर्षविहीन भएपछि बजारमा पुनः अस्थिरता देखिएको ऊर्जा विज्ञहरूले बताएका छन्।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आइतबार स्ट्रेट अफ होर्मुजमा नाकाबन्दी सुरु गर्ने घोषणा गरेका थिए। यस कदमले इरानसँग सम्बन्धित दैनिक करिब २० लाख ब्यारेल तेल आपूर्ति अवरुद्ध हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ। उनले आगामी नोभेम्बरमा हुने मध्यावधि निर्वाचनसम्म तेल तथा ग्यासको मूल्य उच्च रहन सक्ने संकेत पनि दिएका छन्।
अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्डका अनुसार सोमबारदेखि इरानी बन्दरगाहबाट हुने समुद्री आवागमनमा रोक लगाउने कार्य सुरु भइसकेको छ। यता, इरानको रिभोलुसनरी गार्ड्सले अमेरिकी कदमको कडा प्रतिवाद गर्ने चेतावनी दिएको छ। इरानले हर्मुज जलडमरूमा प्रवेश गर्ने कुनै पनि सैन्य जहाजलाई युद्धविराम उल्लङ्घन ठानिने र त्यसको कडा जवाफ दिइने जनाएको छ।
यसैबीच, साउदी अरबले युद्धका कारण क्षतिग्रस्त आफ्नो इस्ट–वेस्ट पाइपलाइन मर्मत गरी दैनिक ७० लाख ब्यारेल तेल आपूर्ति क्षमता पुनःस्थापित गरेको जनाएको छ।
