दिपायल (डोटी):डोटी जिल्लामा एक वर्षको अवधिमा रु आठ करोड मूल्यको सुन्तला उत्पादन भएको छ। यहाँ उत्पादित अधिकांश सुन्तला अन्य जिल्लामा निर्यात गरिएको छ। कृषि ज्ञान केन्द्रका अनुसार, आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा जिल्लामा तीन हजार चार सय आठ दशमलव ६२ मेट्रिक टन सुन्तला उत्पादन भएको छ।
यस उत्पादनबाट कृषकहरूले रु आठ करोड आम्दानी गरेका छन्, केन्द्रका प्रमुख गङ्गादत्त अवस्थीले जानकारी दिनुभएको छ। यस वर्ष दुई सय ६२ हेक्टर क्षेत्रफलमा सुन्तलाखेती गरिएको थियो। वर्ष २०७८/७९ मा २,९३२ मेट्रिक टन सुन्तला उत्पादन भएको थियो भने २०७९/८० मा उत्पादन बढेर ३,२४० मेट्रिक टन पुगेको अवस्थीले बताउनुभयो।
सुन्तलाखेतीको विस्तार सम्भावना जेरायल गाउँपालिका–५ र ६, बोगटान गाउँपालिका–१, २, ७ र बडीकेदार गाउँपालिका–१, पातल मुडा रजेडा, वडा नं २ को छेडा, कोटक्यान्या, वडा नं ४ को खेताली टिमुट्ट, रनुकाँडा, पुन्तडा र वडा नं ५ को लानाका बस्तीहरूमा रहेको केन्द्रले जनाएको छ।
डोटीमा उत्पादित अधिकांश सुन्तला अत्तरिया, धनगढी, महेन्द्रनगर, नेपालगञ्जका व्यापारीहरूले खरिद गर्छन्। किसानहरूले सुन्तला बेच्नका लागि व्यापारीहरूलाई बगैँचासम्म ल्याउने गर्दछन्।
कृषकलाई प्रोत्साहन गर्न र सुन्तला उत्पादन बढाउन कृषि ज्ञान केन्द्रले विभिन्न सामग्री जस्तै सिडी, क्रेट, कैँची लगायतका सामग्रीहरू उपलब्ध गराउँदै आएको छ। आगामी दिनमा कृषि उपजको ‘ब्रान्डिङ’ गरी बाहिर निर्यात गर्न आवश्यक कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्ने योजना केन्द्रका प्रमुख अवस्थीले उल्लेख गर्नुभएको छ।
सुन्तला उत्पादनको हिसाबले डोटीका बडीकेदार, बोगटान फुड्सिल र जेरायल गाउँपालिकाहरू प्रमुख मानिन्छन्, तर अन्य स्थानहरूमा पनि सुन्तला उत्पादन हुँदै आएको ज्ञान केन्द्रले जनाएको छ।
डोटीका कृषकहरूले सामान्यत: एक जनाले रु ४० हजारदेखि १५ लाखसम्मको सुन्तला बिक्री गर्दै आएका छन्। केन्द्रका प्रमुख अवस्थीका अनुसार, पछिल्लो समय कृषि उपज सङ्कलनका लागि व्यापारीहरूले किसानको घरसम्म पुग्ने गरेका छन्, जसले बजारीकरणको समस्या कम गरेको छ। सुदूरपश्चिमका प्रमुख सहरहरूमा सुन्तलाको मूल्य प्रतिकिलो रु १०० मा बिक्री हुने गरेको छ भने किसानहरूले तुलनात्मक रूपमा रु ५० देखि ६१ प्रति किलोका दरमा बारीमा बिक्री गर्दै आएका छन्।
