काठमाडौं । लामो समयदेखि सञ्चालनमा आउन नसकेका विद्युतीय बसहरू लुम्बिनीमै सञ्चालन गर्न प्रधानमन्त्रीको कार्यालयले लुम्बिनी विकास कोषलाई निर्देशन दिएको छ।
पर्यटक सेवाका लागि एसियाली विकास बैंक (एडिबी) द्वारा उपलब्ध गराइएका बसहरू वर्षौँदेखि प्रयोगविहीन अवस्थामा राखिएपछि नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले ती बसहरू काठमाडौं ल्याउने निर्णय गरेको थियो। तर, यसबारे समाचार सार्वजनिक भएपछि प्रधानमन्त्री कार्यालयले बसहरू लुम्बिनीमै सञ्चालन गर्न मौखिक निर्देशन दिएको हो।
लुम्बिनी विकास कोषका सदस्य सचिव इन्जिनियर दीपक श्रेष्ठका अनुसार हाल तत्काल एउटा मात्र बस सञ्चालन गर्न सकिने अवस्था छ भने अन्य बसहरू बिग्रिएको र चालक अभावका कारण सञ्चालन गर्न कठिन रहेको छ।
एडिबीले लुम्बिनीको पर्यटन प्रवर्द्धन र वातावरण संरक्षणका लागि पाँच वटा बस र १४ वटा ट्याक्सी उपलब्ध गराएको थियो। यसका लागि करिब २१ करोड रुपैयाँ खर्च गरिएको थियो भने चार्जिङ स्टेसन निर्माणमा थप लगानी गरिएको थियो।
तर, कोषको व्यवस्थापकीय कमजोरीका कारण ती सवारी साधन ६ वर्षसम्म खुला आकाशमुनि थन्किएका छन्, जसले गर्दा उपकरणहरू बिग्रिएका छन्। बसका टायर, ब्याट्री तथा अन्य पार्टपुर्जामा क्षति पुगेको छ, जसको मर्मतका लागि ठूलो बजेट आवश्यक पर्ने बताइएको छ।
कानुनी जटिलताले पनि सञ्चालनमा समस्या थपेको छ। पर्यटक सवारीका लागि हरियो नम्बर प्लेट अनिवार्य भए पनि त्यस्ता सवारी सार्वजनिक रुटमा सञ्चालन गर्न र भाडा उठाउन नपाइने प्रावधानले आर्थिक व्यवस्थापनमा चुनौती देखिएको छ।
प्रधानमन्त्री कार्यालयको निर्देशनपछि सञ्चालन प्रक्रिया अघि बढाउने प्रयास भए पनि आवश्यक जनशक्ति, बजेट र प्राविधिक व्यवस्थापनको अभावले तत्काल पूर्ण रूपमा सेवा सुरु हुने अवस्था नरहेको कोषले जनाएको छ।
