काठमाडौं: प्रतिनिधिसभा सार्वजनिक लेखा समिति अन्तर्गतको उपसमितिले पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको स्थलगत अध्ययन तथा अनुगमन प्रतिवेदन मूल समितिमा बुझाएको छ।

सोमबार संसद भवन, नयाँ बानेश्वरमा उपसमितिका संयोजक राजेन्द्र लिङ्देनले समितिका सभापति ऋषिकेश पोखरेललाई अध्ययन प्रतिवेदन हस्तान्तरण गर्नुभएको हो।

प्रतिवेदनमा विमानस्थल निर्माणको ठेक्का प्रक्रिया प्रारम्भदेखि नै अनियमितता र भ्रष्टाचार भएको उल्लेख गरिएको छ। साथै, निर्माणका क्रममा आर्थिक र प्राविधिक दृष्टिले समेत व्यापक अनियमितता भएको औंल्याइएको छ।

छ बुँदे निष्कर्षमा सार्वजनिक खरिद ऐन तथा प्रचलित मान्यताविपरीत भ्रष्टाचारलाई वैधता प्रदान गर्ने मनसायले तीन सदस्यीय कार्यदल गठन गरी लागत बढाउने नीतिगत निर्णय गरिएको उल्लेख छ।

त्यस्तै, मूल सम्झौताका प्रावधान विपरीत कर छुट दिइ आर्थिक अनियमितता गरिएको र नागरिक उड्ययन प्राधिकरण तथा अर्थ मन्त्रालयले नयाँ कार्यान्वयन सम्झौता गर्दै २ अर्ब २२ करोड ४० लाख रुपैयाँ बराबरको अनियमितता गरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ।

उपसमितिका संयोजक लिङ्देनले प्रारम्भिक लागत अनुमान १४ अर्ब रुपैयाँ रहेको आयोजनाको लागत २२ अर्ब रुपैयाँसम्म पुर्‍याइँदा ठूलो भ्रष्टाचार भएको पाइएको जानकारी दिनुभयो।

प्रतिवेदन बुझ्दै समिति सभापति पोखरेलले उपसमितिको प्रतिवेदन नै अन्तिम नभएको बताउँदै मूल समितिमा छलफलपछि सुझावका आधारमा निष्कर्ष निकालिने स्पष्ट पार्नुभयो। मूल समितिले निकालेको निष्कर्ष नै अन्तिम मानिने उहाँले बताउनुभयो।

उपसमितिका सदस्य तथा एमाले सांसद गोकुल बास्कोटाले भने प्रतिवेदनमा फरक मत राख्नुभएको छ। बास्कोटाले अनुगमनका क्रममा प्राविधिक परीक्षण पूरा नभएकाले यकिन तथ्यांक आउन नसकेको र कर छुटसम्बन्धी विषय अन्योल रहेको बताउनुभयो।

उहाँले प्रतिवेदनमा उल्लेखित सबै कुरा अन्तिम नभएको भन्दै राजनीतिक हल्लाखल्ला आवश्यक नरहेको धारणा व्यक्त गर्नुभयो। साथै, निर्माणका कतिपय कार्य अधूरा रहेकाले प्राविधिक परीक्षणसमेत सम्पन्न नभएको अवस्थामा विमानस्थल उद्घाटन र हस्तान्तरण कसरी र किन गरिएको भन्ने विषयमा यकिन गरी कारबाही सिफारिस गर्नुपर्ने राय दिनुभयो।

उपसमितिले विमानस्थल निर्माण प्रक्रिया प्रारम्भदेखि हालसम्मका कामकारबाही र प्रक्रियामा संलग्न निकाय तथा पदाधिकारीहरू विरुद्ध विस्तृत अध्ययन र अनुसन्धान गरी गैरकानूनी कार्य वा राष्ट्रलाई क्षति पुर्‍याउने कार्य देखिएमा कानूनअनुसार कडा कारबाही गर्न सिफारिस गरेको छ।

कञ्चनपुर: शुक्लाफाँटा नगरपालिका–३ पिपलाडीका बन्धु चौधरीले स्याली नदीको बगरमा तरबूजा खेती गर्दै जीविकोपार्जन गर्दै आउनुभएको छ। विगत १५ वर्षदेखि बगरमा तरबूजा खेती गर्दै आउनुभएका चौधरीले अहिले पनि यही व्यवसायबाट परिवारको खर्च धान्दै आउनुभएको छ।

उहाँले माघमा रोपेको तरबूजा चैतको अन्तिम साता बिक्रीका लागि तयार हुने जानकारी दिनुभयो। “पहिले साइकल र गोरुगाडामा राखेर गाउँगाउँ डुलाएर गहुँसँग साट्नुपर्थ्यो,” उहाँले सम्झनुभयो, “अहिले अटोमा राखेर महेन्द्रनगर, झलारी, अत्तरियालगायतका बजारमा लगेर सिधै नगदमा बिक्री गर्छौँ।”

बगरमा तरबूजा खेतीमा वडा नं ३ का जोनापुर र पिपलाडीका मात्रै होइन, वडा नं ४ असैनाका बासिन्दाहरू पनि संलग्न छन्। उनीहरूले बगरलाई समान भागमा बाँडेर तरबूजा, लौका, काँक्रा, फर्सीलगायतका लहरे बाली लगाउने गरेका छन्।

स्थानीय बुधराम चौधरीका अनुसार, एक परिवारले चार कठ्ठादेखि पाँच कठ्ठासम्मको भाग पाउँछन्। यस्तै खेतीबाट प्रत्येक परिवारले एक सिजनमा रु एक लाखदेखि रु एक लाख २० हजारसम्म आम्दानी गर्दै आएका छन्।

माघको पहिलो सातादेखि बगरमा तरबूजा, लौका, काँक्रा रोपिन्छ। स्थानीय लालु चौधरीले बताउनुभयो, “फागुनदेखि काँक्रा र लौका बेच्न सुरु गर्छौँ, तर तरबूजा बेच्न भने चैतको अन्तिमसम्म पर्खिनुपर्छ।”

यद्यपि, बगरमा उत्पादित तरकारी र फलफूल जोगाउन किसानलाई ठूलो सास्ती सहनुपर्छ। शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्जसँग जोडिएको स्याली नदी बगरमा खेती गरिएकाले जङ्गली जनावरले बेला–बेलामा बाली नष्ट गर्ने गरेको लालु चौधरीले बताउनुभयो।

किसानहरूले माघदेखि नै झुपडी बनाएर बगरमा बस्न थालेका छन्। “सिँचाइ, मल राख्न, गोडमेल गर्न र छेकबार निर्माण गर्न दिनभरि व्यस्त हुन्छौँ, राति भने जङ्गली जनावरबाट विरुवा र फलहरू जोगाउन रखवारी गर्नुपर्छ,” अर्का किसान छल्ली चौधरीले बताउनुभयो।

तर, अझै पनि किसानहरूलाई बीउ खरिदका लागि भारतीय बजारकै भर पर्नु परेको छ। उनीहरू अनुदानमा बीउ, रासायनिक मल, कीटनाशक र सिँचाइ उपकरण उपलब्ध गराउन सरकारसँग माग गरिरहेका छन्। स्थानीयहरूका अनुसार भारतीय नागरिकले बगरमा खेती गरेको देखेर आफूहरूले पनि खेती सुरु गरेका हुन्।

बगर खेतीबाट प्राप्त आम्दानीले वर्षभरि घरायसी खर्चसँगै बालबालिकाको विद्यालय खर्च समेत धानिँदै आएको छ। “१५ वर्षदेखि आफ्नै बलबुतामा खेती गर्दै आएका छौँ, कतैबाट सहयोग पाएका छैनौँ,” स्थानीय हिंगलाल चौधरीले बताउनुभयो।

स्याली, सनवोरा र दोदा नदीको बगर क्षेत्रमा हाल दुई सयभन्दा बढी किसानले खेती गर्दै आएका छन्।

काठमाडौँ: अर्थशास्त्री प्रा. डा. विश्वम्भर प्याकुरेलले नेपालको दिगो आर्थिक विकासका लागि नीति सुधार अपरिहार्य रहेको बताउनुभएको छ।

इम्बार्क कलेजअन्तर्गत इम्बार्क रिसर्च नेटवर्कद्वारा प्रकाशित पुस्तक ‘इम्बार्क रिसर्च रिभ्यू: दिगो नेपालको बाटो–दिगोपन र आर्थिक समावेशीकरणमा नेपालका नीतिगत चुनौतीहरू’ को विमोचन कार्यक्रममा बोल्दै डा. प्याकुरेलले दिगो विकासका लागि नीतिगत सुधारमा विशेष जोड दिनुपर्ने बताउनुभएको हो।

‘स्थिरता र वित्तीय समावेशीकरण: नीतिगत समाधानको रूपमा अनुसन्धान’ विषयक बहस सत्रमा उहाँले डिजिटल प्रविधि र नवीन वित्तीय उपकरणहरूको प्रयोगद्वारा वित्तीय पहुँच र समावेशीकरण प्रवर्धन गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभएको थियो।

बहस सत्रमा नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन)का कार्यकारी निर्देशक डा. नवराज अधिकारी, काठमाडौँ फिनटेकका संस्थापक डा. सञ्जीव सुब्बालगायत सहभागी वक्ताहरूले नेपालको आर्थिक विकासमा वित्तीय समावेशीकरण र स्थिरताको महत्वबारे स्पष्ट धारणा प्रस्तुत गर्दै नीतिगत सुधारका लागि महत्वपूर्ण सुझावहरू दिएका थिए।

सो अवसरमा इम्बार्क कलेजका प्रिन्सिपल डा. स्टिफन ड्रिभर र कार्यकारी निर्देशक आशिष ठाकुरले कलेजको उद्देश्य, शिक्षा तथा अनुसन्धानमार्फत दिगो नेपालको निर्माणमा कलेजको प्रतिबद्धता र युनिभर्सिटी अफ रोहम्प्टनसँगको अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यबाट ल्याइएका नयाँ नीति तथा कार्यक्रमहरूको महत्वबारे प्रकाश पार्नुभएको थियो।

काठमाडौं: प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाबीच बालुवाटारस्थित प्रधानमन्त्री निवासमा भेटवार्ता भएको छ।

भेटवार्तामा सत्ता सहकार्यलाई अझ प्रभावकारी र सुदृढ बनाउने विषयमा छलफल भएको उपप्रधानमन्त्री तथा अर्थमन्त्री विष्णुप्रसाद पौडेलले जानकारी दिए।
उनका अनुसार नेताहरूले सरकार परिवर्तनसम्बन्धी फैलाइएका हल्लाहरूलाई गलत र निराधार ठहर गरेका छन्। भेटमा उपप्रधानमन्त्री पौडेल र गृहमन्त्री रमेश लेखक पनि सहभागी थिए।

यसअघि प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेकपा (माओवादी केन्द्र) का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले अहिलेको सरकार चाँडै ढल्ने दाबी गर्दै कांग्रेस सभापति देउवाको नेतृत्वमा नयाँ सरकार बन्ने घोषणा गरेका थिए। तर, आजको भेटमा ओली र देउवाले गठबन्धन यथावत् रहने विश्वास व्यक्त गरेका छन्।

यही दिन, कांग्रेसकी सांसद माया राई पक्राउ परेकी छन्। काठमाडौंको स्वर्णलक्ष्मी सहकारीको बचत रकम अपचलन प्रकरणमा फरार रहेका राईलाई आज साँझ काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयको टोलीले उनको निवास कपनबाट पक्राउ गरेको हो।

लेखनाथ: पोखरा महानगरपालिका वडा नं. २६ ले एसईई परीक्षा सकेर बसेका विद्यार्थीहरूका लागि डिजिटल प्रविधिमा आधारित तालिम शुक्रबारदेखि औपचारिक रूपमा सुरु गरेको छ।

तालिमको उद्घाटन गर्दै वडा अध्यक्ष नरेन्द्र थापाले पछिल्लो पुस्तालाई डिजिटल प्रविधिमा दक्ष बनाउन यो तालिम सहयोगी हुने उल्लेख गर्नुभयो। उहाँले तालिमले विद्यार्थीहरूलाई “पढ्दै कमाउँदै” गर्ने अवसर प्रदान गर्ने र जीवन उपयोगी सीप विकासमा टेवा पुग्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो।

तालिममा भिडियो सम्पादन, विषयवस्तु खोजी तथा चयन, र ग्राफिक्स डिजाइन सम्बन्धी सिकाइ समेटिएको छ, जसले आगामी अध्ययनमा समेत मद्दत पुग्ने अध्यक्ष थापाले बताउनुभयो। सामाजिक सञ्जाल र नयाँ सञ्चार माध्यमको विकाससँगै तालिमपछि विद्यार्थीहरूले आय आर्जन गर्न सक्ने गरी सीप सिकाइने लक्ष्य राखिएको छ।

शिक्षाविद् रविराज बरालले परीक्षा पछिको फुर्सदको समय सदुपयोग गर्न नसकेका विद्यार्थीहरूका लागि यो तालिम उचित समयमा सुरु गरिएको टिप्पणी गर्नुभयो। उहाँले महँगो शुल्क तिर्नुपर्ने ब्रिज कोर्सहरूका सट्टा स्थानीय सरकारले निःशुल्क तालिम आयोजना गरेर सकारात्मक उदाहरण प्रस्तुत गरेको उल्लेख गर्नुभयो।

वडा सदस्य तिर्थबहादुर राजभाटको अध्यक्षतामा सम्पन्न उद्घाटन कार्यक्रममा वडा सचिव लिलामणि भण्डारी, सूचना अधिकारी नवराज सापकोटा र तालिम सहयोगी संस्था आकारका इन्जिनियर सन्दिप पौडेलले डिजिटल प्रविधिको ठूलो सम्भावना रहेको र यसको सही सदुपयोग गर्न आग्रह गर्नुभयो।

भिडियो सम्पादन, ग्राफिक्स डिजाइन, कन्टेन्ट क्रिएशन, व्यक्तित्व विकास, प्रोग्रामिङ तथा रोबोटिक्स विषयमा केन्द्रित सो तालिममा वडा नं. २६ का ७० जना विद्यार्थीहरूको सहभागिता रहेको छ।

काठमाडौं: नेपाल परिवार नियोजन संघको विशेष केन्द्रीय साधारण सभा शनिबार ललितपुरको हरिहर भवनस्थित केन्द्रीय कार्यालयमा सम्पन्न भएको छ।

सभामा २६ जिल्लाका शाखा सभापति, केन्द्रीय कार्यसमितिका पदाधिकारी तथा सदस्यहरूको सक्रिय सहभागिता रहेको थियो। सभाले संघको विधान संशोधन प्रस्ताव पारित गर्नुका साथै आगामी दिनका लागि रणनीतिक योजना पनि तय गरेको कास्की शाखाका सभापति नवीन सिग्देलले जानकारी दिनुभयो।

विशेष साधारण सभालाई सम्बोधन गर्दै संघका केन्द्रीय अध्यक्ष राजेन्द्र बहादुर श्रेष्ठले संस्थालाई दातृ निकायहरूमा मात्र भर नपरी आत्मनिर्भर बनाउने दीर्घकालीन योजना बनाउनुपर्नेमा जोड दिनुभयो।

कार्यक्रममा संघले प्रकाशन गरेको भित्तेपात्रोको पनि विमोचन गरिएको थियो।

यस्तै, संघका कार्यकारी निर्देशक डा. प्रविण शाक्य, वरिष्ठ मानव संशाधन प्रबन्धक रविन्द्र कार्की, एक्टिभ कार्यक्रम निर्देशक प्रमिश थापा र अर्थ निर्देशक नवराज ढकालले संघका हालसम्मका गतिविधि र आगामी योजना सम्बन्धी प्रस्तुतिकरण गर्नुभएको थियो।

कार्यक्रमको स्वागत मन्तव्य संघका कोषाध्यक्ष निर्माण कुमार श्रेष्ठले दिनुभएको थियो भने सञ्चालन केन्द्रीय सदस्य कमला सापकोटाले गर्नुभएको थियो।