सेउता। स्पेनको अधीनमा रहेको उत्तर अफ्रिकी शहर सेउतामा ठूलो संख्यामा आप्रवासी प्रवेश गरेपछि युरोपेली संघ (ईयू) भित्र आप्रवासन नीतिलाई लिएर तनाव बढेको छ। यस विषयमा छलफल गर्न ईयूले मंगलबार आकस्मिक बैठक बोलाएको छ।
मोरक्कोबाट करिब ६० हजार आप्रवासी सेउता प्रवेश गरेपछि ईयूका २२ सदस्य राष्ट्रले संयुक्त पत्रमार्फत समन्वित कदम चाल्न र संघका बाह्य सीमा थप सुदृढ बनाउन आग्रह गरेका छन्। पत्रमा गैरकानुनी प्रवेशलाई प्रोत्साहन गर्ने ‘हाइब्रिड खतरा’प्रति गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।
यसैबीच, इटालीले स्पेनसँगको सीमा–रहित शेङ्गेन व्यवस्था एक महिनाका लागि निलम्बन गर्ने निर्णय गरेको छ। स्पेनले उक्त कदमलाई ‘स्वार्थी, ध्रुवीकरणकारी र गैरकानुनी’ भन्दै आलोचना गरेको छ। फिनल्यान्ड र डेनमार्कले इटालीको निर्णयलाई समर्थन गरेका छन् भने फ्रान्स र पोर्चुगलले पनि सीमा जाँच पुनः सुरु गर्ने विषयमा विचार गरिरहेका छन्।
अधिकारीहरूका अनुसार ३० जुलाईमा सेउता पुगेका अधिकांश आप्रवासी फर्किसकेका छन्। सीमा पार गर्ने क्रममा भएका घटनामा कम्तीमा ६७ जनाको मृत्यु भएको बताइएको छ।
स्पेनका प्रधानमन्त्री पेद्रो सान्चेजले युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला फोन डेर लेयेनलाई पत्र लेख्दै केही युरोपेली सरकारका गतिविधिप्रति ‘गम्भीर चिन्ता’ व्यक्त गरेका छन्। उनले स्पेनले ४८ घण्टाभित्र सीमामाथि पूर्ण नियन्त्रण पुनःस्थापित गरेको र अनधिकृत रूपमा मुख्य युरोपतर्फ अघि बढ्ने प्रयास रोक्न सफल भएको बताएका छन्।
सान्चेजले धेरै देशले स्पेनप्रति समर्थन र ऐक्यबद्धता देखाएको उल्लेख गर्दै केही सरकार भने पूर्वाग्रह, झुटा सूचना, अज्ञानता वा राजनीतिक स्वार्थका कारण स्पेनको आलोचनामा उत्रिएको आरोप लगाए। उनले सेउता शेङ्गेन क्षेत्रमा नपर्ने पनि स्पष्ट पारे।
स्पेनका गृहमन्त्री फेर्नान्डो ग्रान्दे–मार्लास्काका अनुसार अहिले अवस्था लगभग सामान्य बनेको छ। सरकारले समुद्री मार्गबाट हुने गैरकानुनी प्रवेश रोक्न फुलाउन मिल्ने अवरोध (Inflatable Barriers) निर्माण गरिरहेको छ। उनका अनुसार सेउताका अधिकांश व्यवसाय पनि पुनः सञ्चालनमा आएका छन्।
शेङ्गेन व्यवस्थामाथि प्रश्न
सेउताको घटनापछि शेङ्गेन व्यवस्थामाथि पनि बहस चर्किएको छ। शेङ्गेन सम्झौताले युरोपका २९ देशबीच सीमा जाँच हटाएर ४५ करोडभन्दा बढी मानिसलाई स्वतन्त्र आवतजावतको सुविधा दिएको छ।
डेनमार्ककी प्रधानमन्त्री मेटे फ्रेडरिक्सेनले ईयूलाई शेङ्गेन सहकार्य निलम्बन गर्ने विकल्पसमेत विचार गर्न आग्रह गरेकी छन्। उर्सुला फोन डेर लेयेनले सेउताका दृश्यलाई ‘अस्वीकार्य’ भन्दै ईयूका नियम पालना नगरी कसैलाई पनि संघमा प्रवेश गर्न नदिइने स्पष्ट पारेकी छन्।
जर्मनीका चान्सलर फ्रिड्रिख मर्जले मोरक्कोलाई गैरकानुनी रूपमा प्रवेश गरेका आप्रवासीलाई तत्काल फिर्ता लैजान आग्रह गरेका छन्।
अफ्रिकासँग ईयूको एकमात्र स्थल सीमा
सेउता र मेलिल्ला अफ्रिकासँग युरोपेली संघका एकमात्र स्थल सीमा हुन्। आप्रवासीहरूले प्रायः समुद्र हुँदै केही किलोमिटर पौडिएर सेउता प्रवेश गर्ने प्रयास गर्छन्। सामाजिक सञ्जालमार्फत समन्वय गरिएका यस्ता प्रयास गर्मीयाममा बढी हुने गरेको बताइन्छ।
यसअघि २०२१ मा पनि केही दिनमै करिब ८ हजार आप्रवासी सेउता प्रवेश गरेका थिए, जसले स्पेन–मोरक्को सम्बन्धमा कूटनीतिक तनाव सिर्जना गरेको थियो।
स्पेनको आप्रवासन नीति तुलनात्मक रूपमा उदार मानिन्छ। यसै वर्ष सरकारले ५ लाख गैरकानुनी रूपमा बसिरहेका आप्रवासीलाई कानुनी हैसियत दिने योजना स्वीकृत गरेको छ, जसबाट उनीहरूलाई औपचारिक श्रम बजारमा प्रवेश गर्ने अवसर उपलब्ध हुने अपेक्षा गरिएको छ।
