काठमाडौं । सरकारले आगामी बजेटमार्फत सवारी साधनको तेस्रो पक्ष बीमाको बीमांक रकम दोब्बर बनाउने घोषणा गरेपछि निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूको सेयरप्रति लगानीकर्ताको आकर्षण बढ्न थालेको छ।
बुधबार समग्र सेयर बजार सामान्य वृद्धि हुँदा निर्जीवन बीमा समूहको सूचक भने उल्लेखनीय रूपमा उकालो लागेको छ। समूहगत सूचक ३८० अंक अर्थात् ३.३७ प्रतिशतले बढेर ११ हजार ६३७ विन्दुमा पुगेको हो।
बीमा क्षेत्रको चुक्ता पुँजी वृद्धि तथा नियामकीय व्यवस्थाका कारण केही समयदेखि दबाबमा रहेको निर्जीवन बीमा क्षेत्र नयाँ व्यवसायिक सम्भावनाका कारण पुनः चर्चामा आएको देखिन्छ।
सरकारले तेस्रो पक्ष बीमाको बीमांक रकम ५ लाख रुपैयाँबाट बढाएर १० लाख रुपैयाँ पुर्याउने घोषणा गरेपछि बीमा कम्पनीहरूको प्रिमियम आम्दानी बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ। बीमा प्राधिकरणका अनुसार यसले तेस्रो पक्ष बीमाको शुल्कमा करिब ३० प्रतिशत वा सोभन्दा बढी वृद्धि हुन सक्ने सम्भावना छ।
यसैको प्रभावस्वरूप बुधबार निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूको सेयर मूल्यमा उल्लेखनीय सुधार देखिएको छ। विशेषगरी नेपाल इन्स्योरेन्स, एनएलजी इन्स्योरेन्स र सानिमा जनरल इन्स्योरेन्सको सेयर मूल्य ५.३१ प्रतिशतदेखि ६.१७ प्रतिशतसम्म बढेको छ।
हाल निजी सवारी साधनधनीहरूले सवारीको प्रकारअनुसार वार्षिक करिब १,५२० रुपैयाँदेखि ६,००० रुपैयाँभन्दा बढी तेस्रो पक्ष बीमा शुल्क तिर्दै आएका छन्। शुल्क बढेसँगै बीमा कम्पनीहरूको आम्दानीमा उल्लेखनीय वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ।
चालु आर्थिक वर्षको तेस्रो त्रैमाससम्म निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूले कुल ३७ अर्ब रुपैयाँ प्रिमियम आम्दानी गरेका छन्। यसमध्ये मोटर बीमाबाट मात्रै ११ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ आम्दानी भएको छ। मोटर बीमाबाट हुने कुल आम्दानीमध्ये करिब २६ प्रतिशत हिस्सा तेस्रो पक्ष बीमाबाट आउने गरेको बताइएको छ।
यस आधारमा हेर्दा तेस्रो पक्ष बीमाबाट मात्रै हाल करिब ३ अर्ब रुपैयाँ आम्दानी भइरहेको छ। यदि शुल्कमा ३० प्रतिशत वृद्धि भयो भने यो आम्दानी झन्डै ९० करोड रुपैयाँले बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
मोटर बीमाबाट बढी आम्दानी गर्ने कम्पनीहरूमा सगरमाथा–लुम्बिनी, शिखर, हिमालयन एभरेस्ट, सिद्धार्थ प्रिमियर र आइजीआई प्रुडेन्सियल इन्स्योरेन्स अग्रस्थानमा रहेका छन्। तेस्रो पक्ष बीमा शुल्क बढ्दा यी कम्पनीहरूले तुलनात्मक रूपमा बढी लाभ लिन सक्ने देखिन्छ।
यद्यपि, बीमांक रकम बढेसँगै दाबी भुक्तानीको दायित्व पनि बढ्न सक्ने भएकाले शुल्क वृद्धि भएर आएको सबै आम्दानी प्रत्यक्ष रूपमा नाफामा परिणत नहुन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
