काठमाडौं: राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछानेलाई आज फेरि काठमाडौं जिल्ला अदालतमा उपस्थित गराइँदै छ।

लामिछानेको तर्फबाट थुनछेक बहस पूरा भए पनि जाहेरीवालाको तर्फबाट बहस नसकिएकाले उनी गत आइतबारदेखि प्रहरी हिरासतमा छन्।

काठमाडौं जिल्ला अदालतका न्यायाधीश माधवप्रसाद अधिकारीको इजलासमा थुनछेक बहस जारी छ। आइतबार र सोमबार बहस नसकिएकाले उनलाई हिरासतमा राख्ने आदेश दिइएको थियो। मंगलबार सार्वजनिक बिदा परेकाले बहस रोकिएको थियो। सम्भवतः आजै बहस सकिने र थुनामै राख्ने वा बाहिर बसेर कानुनी लडाइँ लड्ने आदेश आउने अपेक्षा गरिएको छ।

अदालत परिसरमा प्रहरी हिरासतमा लैजाँदा लामिछानेका समर्थकहरूले दैनिक नाराबाजी गरिरहेका छन्। हिरासतमा जानु अघि लामिछानेले समर्थकहरूलाई ‘स्यालुट’ गर्ने गरेका छन्।

सूर्य दर्शन सहकारी ठगी प्रकरणमा गत कार्तिक २ गते पक्राउ परेका लामिछाने ८४ दिनपछि पोखराबाट ६५ लाख धरौटी बुझाएर छुटेका थिए। पोखराबाट छुटेपछि शुक्रबार काठमाडौं जिल्ला अदालतमा हाजिर हुनुपर्ने भनिए पनि समय अभावका कारण उनले आइतबारमात्र हाजिर गरेका थिए।

कालिमाटीस्थित स्वर्णलक्ष्मी बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्थाबाट ६९० बचतकर्ताको १ अर्ब १९ करोड ३० लाख ९० हजार ४९३ रुपैयाँ हिनामिना गरेको आरोपमा लामिछानेसहित ३९ जनालाई प्रतिवादी बनाइएको छ। काठमाडौं जिल्ला प्रहरी परिसरले पुस २१ गते मुद्दा दर्ता गर्न सुझाव दिएपछि सरकारी वकिल कार्यालयले उनीहरूविरुद्ध मुद्दा दर्ता गरेको हो।

लामिछानेको कानुनी प्रक्रिया आजको बहसपछि कस्तो मोड लिन्छ भन्ने प्रतीक्षामा छ।

भरतपुर:भरतपुर महानगरपालिकाकी मेयर रेनु दाहालले विश्वविख्यात कथावाचिका देवी प्रतिभालाई देवघाट महामहोत्सवको अवसरमा सम्मान गरेकी छन्। चितवनको देवघाटमा आजदेखि सुरु भएको महामहोत्सवमा कथा वाचनका लागि उपस्थित भएकी देवी प्रतिभालाई भरतपुर महानगरपालिकाले स्वागत र सम्मान गरेको हो।

महानगर प्रमुख दाहालले देवी प्रतिभालाई देशको गौरव भन्दै उनको अझ प्रगतिको कामना गरिन्। साथै, भरतपुर महानगरले जनताको चाहना अनुसार विकासका कामलाई प्राथमिकता दिएको बताउँदै भरतपुर क्षेत्रको प्रचार-प्रसारमा योगदान गर्न आग्रह गरिन्।

देवी प्रतिभाले भरतपुरको विकास देखेर आफू खुशी भएको बताउँदै मेयर दाहाललाई सधैं जनताको प्रिय बन्न शुभकामना दिइन्।

महामहोत्सवका परिकल्पनाकार ईश्वरकृष्णजी महाराजले देवी प्रतिभा र मेयर रेनु दाहाललाई युगका शक्तिशाली व्यक्तित्वका रूपमा वर्णन गर्दै देश विकासमा उनीहरूको भूमिकाको प्रशंसा गरे। देवी प्रतिभाले आगामी १० दिनसम्म देवघाटमा कथा प्रवचन गर्ने कार्यक्रम रहेको छ।

महामहोत्सवका संयोजक डा. केशव भुर्तेलका अनुसार, कथा प्रवचनमा देवी प्रतिभासँगै ईश्वरकृष्ण महाराजजी, ओमप्रकाश गुरु, यशोदा कौडिन्य, र अनुराधा पाण्डेयको पनि सहभागिता रहनेछ।

महामहोत्सवको मुख्य उद्देश्य मातापिता सेवा आश्रम र देवघाट दिव्य धाम मन्दिरको निर्माण सहयोग गर्न रकम संकलन गर्नु हो। आश्रमका लागि ६ वटा भवन निर्माण भइरहेको छ, जसमा ५ तले १४१ कोठा निर्माणको अन्तिम चरणमा छन्। कुल ३६५ कोठा निर्माण गर्ने योजना रहेको आश्रमले जानकारी दिएको छ।

सडकमा अलपत्र परेका वृद्ध बाबु-आमालाई सहारा दिने उद्देश्यले मातापिता सेवा आश्रम देशकै सबैभन्दा ठूलो आश्रमका रूपमा विकास हुँदैछ।

महामहोत्सवको क्रममा माघ महिनाभर ३३ करोड दीप प्रज्वलन गर्ने र विश्वकै नमुना मन्दिरको रूपमा देवघाट दिव्य धाम मन्दिरको शिलान्यास गर्ने कार्यक्रम छ।

देवघाट महामहोत्सव माघ ३० गतेसम्म सञ्चालन हुनेछ। आचार्य बालकृष्णजी महाराजको पनि यस अवसरमा विशेष उपस्थिति रहनेछ। महामहोत्सवबाट संकलित सहयोग रकम मातापिता सेवा आश्रमको निर्माणमा खर्च गरिनेछ।

काठमाडौं: बाल विवाह र महिला हिंसा निरुत्साहित गर्ने उद्देश्यले निर्माण गरिएको बहुप्रतिक्षित फिल्म ‘जुनाः एक व्यथा’ को टिजर सार्वजनिक भएको छ। गोदावरी फिल्म प्रोडक्सन एण्ड रिसर्च प्रालिको व्यानरमा निर्माण भएको यो फिल्म आगामी माघ २५ गते प्रदर्शनमा आउँदैछ। फिल्मको निर्देशन जीवन सेञ्चुरीले गरेका छन्।

टिजरको झलक
ओएसआर डिजिटलमार्फत सार्वजनिक टिजरमा मुख्य कलाकार अस्मिता ढकालको जीवनमा अनमेल विवाहले पारेको असरलाई भावनात्मक रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। टिजरमा अस्मिता ढकालसँगै कृष्णप्रसाद धिताल, देशभक्त खनाल, रश्मी भट्ट, अनिता बस्नेत, कमल बोहोरा, र खगेन्द्र न्यौपानेलाई देख्न सकिन्छ।

निर्देशकको भनाइ
निर्देशक जीवन सेञ्चुरीले फिल्मले “बाल विवाह सामाजिक अपराध हो, यसलाई अन्त्य गरौं” भन्ने सन्देशलाई प्राथमिकतामा राखेको बताए। उनले भने, “यो फिल्म महिला हिंसा, बाल विवाह, अनमेल विवाह, बहुविवाह, बलात्कार, जबरजस्ती करणी, र छाउपडीजस्ता कुप्रथाविरुद्धको ऐतिहासिक प्रयास हो। यसले नेपाली समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन योगदान दिनेछ।” उनले नेपाल सरकारले सन् २०३० सम्म बाल विवाह अन्त्य गर्ने लक्ष्यलाई सघाउने विश्वास पनि व्यक्त गरे।

फिल्मको निर्माण पक्ष
फिल्म पर्वतको सालिजा ओख्रेनीमा छायांकन गरिएको हो। दीपकप्रसाद घिमिरेले लगानी गरेको यो फिल्ममा राजबहादुर सानेको कथा, बीबी अनुरागी र रमेश सेञ्चुरीको संगीत, अञ्जु पन्त, पूर्णकला बिसी, र यदुराई लकान्द्रीको स्वर, जीवन सेञ्चुरी र भीमबहादुर पौडेलको गीतका शब्द, र रामेश्वर हुमागाईंको छायांकन छ।

वितरण
फिल्मको वितरण एप्पल इन्टरटेनमेन्ट, रिच इन्टरटेनमेन्ट, र एफडी कम्पनीले गर्नेछन्। ‘जुनाः एक व्यथा’ ले बाल विवाह र महिला हिंसाको विरुद्धमा समाजलाई जागरूक बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ।

काठमाडौं: नेपाल राष्ट्र बैंकले आजका लागि विदेशी मुद्राको विनिमय दर निर्धारण गरेको छ। बैंकले अमेरिकी डलरदेखि भारतीय रुपैयाँसम्मका विभिन्न मुद्राको खरिद र बिक्री दर सार्वजनिक गरेको छ।

तोकिएको विनिमय दरअनुसार:

अमेरिकी डलर (USD): खरिददर रु १३८.३२, बिक्रीदर रु १३८.९२
युरोपियन युरो (EUR): खरिददर रु १४१.९०, बिक्रीदर रु १४२.५२
युके पाउन्ड स्ट्रलिङ (GBP): खरिददर रु १६८.५६, बिक्रीदर रु १६९.२९
स्विस फ्र्यांक (CHF): खरिददर रु १५०.९८, बिक्रीदर रु १५१.६३
अष्ट्रेलियन डलर (AUD): खरिददर रु ८५.५३, बिक्रीदर रु ८५.९०
क्यानेडियन डलर (CAD): खरिददर रु ९६.१९, बिक्रीदर रु ९६.६१
सिङ्गापुर डलर (SGD): खरिददर रु १००.०२, बिक्रीदर रु १०१.४५
अन्य प्रमुख मुद्राहरू:

जापानी येन (JPY): १० को खरिददर रु ८.७६, बिक्रीदर रु ८.८०
चिनियाँ युआन (CNY): खरिददर रु १८.८७, बिक्रीदर रु १८.९५
साउदी रियाल (SAR): खरिददर रु ३६.८५, बिक्रीदर रु ३७.०१
कतारी रियाल (QAR): खरिददर रु ३७.९६, बिक्रीदर रु ३८.१२
थाई भाट (THB): खरिददर रु ३.९८, बिक्रीदर रु ३.९९
युएई दिराम (AED): खरिददर रु ३७.६६, बिक्रीदर रु ३७.८२
विशेष मुद्राहरू:

कुवेती दिनार (KWD): खरिददर रु ४४८.०४, बिक्रीदर रु ४४९.९८
बहराइन दिनार (BHD): खरिददर रु ३६६.९१, बिक्रीदर रु ३६८.५०
ओमनी रियाल (OMR): खरिददर रु ३५९.२९, बिक्रीदर रु ३६०.८५
भारतीय रुपैयाँ (INR): १०० को खरिददर रु १६०.००, बिक्रीदर रु १६०.१५।

नेपाल राष्ट्र बैंकले विनिमय दरलाई आवश्यकता अनुसार जुनसुकै समयमा संशोधन गर्न सकिने जनाएको छ। वाणिज्य बैंकहरूले तोक्ने विनिमय दर फरक हुनसक्ने तथा अद्यावधिक दर राष्ट्र बैंकको वेबसाइटमा उपलब्ध हुने जानकारी दिइएको छ।

लमजुङ: लमजुङमा यसवर्ष धान उत्पादनमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको छ। अनुकूल मौसम र उन्नत जातका धानका बीउ प्रयोगलगायत कारणले उत्पादन बढेको कृषि ज्ञान केन्द्र कार्यालय लमजुङले जनाएको छ।

कृषि प्रसार अधिकृत सरोज थापाका अनुसार चालु आर्थिक वर्षमा ९,३०१ हेक्टर क्षेत्रमा धानखेती गरिएको थियो, जसबाट ३१,१५८ मेट्रिकटन धान उत्पादन भएको छ। यो अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा २,५११ मेट्रिकटनले बढी हो। गत वर्ष सोही क्षेत्रफलमा २८,६४७ मेट्रिकटन मात्र उत्पादन भएको थियो।

केन्द्रले अघिल्लो केही वर्षका धान उत्पादन तथ्यांकहरू पनि सार्वजनिक गरेको छ। आव २०७९/८० मा ३०,९८६ मेट्रिकटन, आव २०७८/७९ मा ३०,६९८ मेट्रिकटन उत्पादन भएको थियो। त्यस्तै, आव २०७७/७८ मा ४४,४२५ मेट्रिकटन, आव २०७६/७७ मा ४४,१५५ मेट्रिकटन, आव २०७५/७६ मा ४४,५४५ मेट्रिकटन, र आव २०७४/७५ मा ४३,८३० मेट्रिकटन धान उत्पादन भएको थियो।

जिल्लामा “साबित्री,” “रामधान,” “सुक्खा–१,” “सुक्खा–२,” “सुक्खा–३,” “लोकतन्त्र,” र “सुनौलो सुगन्ध” जस्ता उन्नत जातका धानको खेती प्रचलित छ।

धान उत्पादनमा भएको यो वृद्धिले कृषकहरूलाई थप हौसला प्रदान गर्ने विश्वास गरिएको छ।

काठमाडौं । भारतीय मूलकी अनिता आनन्दले क्यानडाको प्रधानमन्त्री बन्ने सम्भावनाबाट आफ्नो नाम फिर्ता लिएकी छन्। उनले एक विज्ञप्तिमार्फत ओन्टारियोको ओकभिलबाट सांसदको रूपमा आगामी चुनावमा भाग नलिने घोषणा गरेकी हुन्।

उनको यो निर्णय क्यानाडाका वर्तमान प्रधानमन्त्री जस्टिन ट्रुडोले सम्भावित राजीनामाको संकेत गरेको केही दिनपछि आएको हो। ट्रुडोले प्रधानमन्त्री पदबाट राजीनामा दिने चर्चा चलिरहेको बेला आनन्दलाई उनको उत्तराधिकारीको रूपमा हेरिएको थियो। तर, हालैको उनको घोषणापछि उनी यो दौडबाट बाहिरिएकी छिन्।

अनिता आनन्दले आफ्नो निर्णयबारे जानकारी दिँदै संसदमा लिबरल पार्टीको सदस्यका रूपमा आफूले पाएको अवसर र क्यानडाको मन्त्रिपरिषद्को महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारीका लागि ट्रुडोप्रति आभार व्यक्त गरेकी छिन्। साथै, उनले ओकभिलका जनतालाई विश्वास र समर्थनका लागि धन्यवाद दिँदै राजनीतिक जीवनको अर्को अध्याय अन्त्य गर्ने संकेत दिएकी छिन्।

अनिता आनन्दको राजनीतिक यात्रा
अनिता आनन्द, जो तमिल पिता र पञ्जाबी आमाकी छोरी हुन्, क्यानाडाको संघीय राजनीतिमा प्रभावशाली नेतृ मानिन्छिन्। उनी २०१९ मा संसद सदस्य निर्वाचित भएकी थिइन् र त्यसयता प्रधानमन्त्री ट्रुडोको मन्त्रिपरिषद्मा विभिन्न प्रमुख मन्त्रालयहरूको जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएकी छिन्।

उनले सुरुवातमा सार्वजनिक सेवा र खरिद मन्त्रालय सम्हालेकी थिइन्। COVID-19 महामारीका बेला उनले खोप आपूर्तिका लागि महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेकी थिइन्। त्यसपछि उनी २०२२ मा रक्षा मन्त्रीको रूपमा नियुक्त भएकी थिइन्, जहाँ उनले क्यानडाको रक्षा नीति र सेनाको आधुनिकीकरणमा विशेष ध्यान दिइन्।

२०२४ मा, उनले ट्रेजरी बोर्डको अध्यक्षको जिम्मेवारी सम्हालेर संघीय सरकारका वित्तीय नीति र प्रशासनलाई सुदृढ बनाउने काम गरिन्।

प्रधानमन्त्री पदको दौडबाट बाहिरिनुको कारण
आनन्दको यो निर्णयलाई निजी र पारिवारिक प्राथमिकतासँग जोडेर हेरिएको छ। पछिल्लो समय, क्यानाडाको संघीय राजनीति चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ। यस्तो अवस्थामा आनन्दले आफ्नो पारिवारिक जीवन र अन्य व्यक्तिगत योजनालाई समय दिन चाहेको अनुमान गरिएको छ।

उनको यो घोषणापछि क्यानडाको प्रधानमन्त्री पदको दौडमा नयाँ नेतृत्वको सम्भावना बढेको छ। ट्रुडोले आगामी दिनमा आफ्नो भूमिका र पार्टी नेतृत्वका लागि निर्णय गर्ने संकेत दिएसँगै, लिबरल पार्टीमा नयाँ नेताको खोजी तीव्र हुने देखिएको छ।

अनिता आनन्दको योगदानको कदर
अनिता आनन्दको योगदान क्यानाडाको संघीय राजनीतिमा विशेष महत्त्व राख्छ। उनी एक सशक्त महिला नेतृत्वको प्रतीकका रूपमा चिनिन्छिन्। उनको राजनीतिक यात्रा र सरकारमा समर्पणले भावी पुस्ताका लागि प्रेरणा दिएको छ।

निष्कर्ष:
अनिता आनन्दको निर्णयले क्यानाडाको राजनीतिक परिदृश्यमा महत्त्वपूर्ण प्रभाव पार्न सक्छ। उनको यो कदमसँगै, क्यानाडाको संघीय राजनीतिमा नयाँ सम्भावना र नेतृत्वका लागि बाटो खुलेको छ।

काठमाडौं: दक्षिण अफ्रिकाको एक सुन खानीमा फसेका १०० भन्दा बढी कामदारको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ। अल जजिराको रिपोर्ट अनुसार यो खानीमा दुई महिनादेखि ४०० भन्दा बढी कामदार अवैध रूपमा सुन उत्खनन गर्दै आएका थिए।

उद्धार कार्यको प्रयास
घटनास्थलमा विशेष खानी उद्धार टोली खटाइएको छ। हालसम्म १३ जनाको शव निकालिएको छ भने खानीभित्र अझै धेरै मानिस फसेको अनुमान छ। उद्धार गरिएका केही कामदारले भने खानीभित्र भोक र तिर्खाका कारण मजदुरको मृत्यु भएको बताएका छन्।

शवसहितको भिडियो भेटियो
उद्धार गरिएका कामदारहरूसँग भेटिएको एउटा मोबाइल फोनमा दुईवटा भिडियो फेला परेको छ। ती भिडियोमा पोलिथिनमा बेरिएका दर्जनौं शव देखिएको छ, जसले घटनाको भयावहता झल्काउँछ।

अवैध उत्खनन र प्रहरीको कारबाही
खानीमा काम गर्ने मजदुरसँग सम्बद्ध सामाजिक संस्था **माइनिङ इफेक्टेड कम्युनिटीज युनाइटेड इन एक्सन (मकुआ)**का अनुसार प्रहरीलाई यस खानीमा अवैध उत्खनन भइरहेको जानकारी गत नोभेम्बरमै प्राप्त भएको थियो। त्यसपछि प्रहरीले अवैध उत्खनन रोक्नका लागि कारबाही थालेको थियो।

प्रहरीले खानी सिल गर्न मजदुरलाई बाहिर आउन आग्रह गरेको थियो। तर, पक्राउ पर्ने डरले कामदारले खानी छोड्न अस्वीकार गरे। त्यसपछि प्रहरी र प्रशासनले खानीभित्र प्रवेश गर्न प्रयोग गरिने डोरी र पुली हटाएको थियो। यसले गर्दा कामदार खानीभित्र नै फसे।

३ किलोमिटर तल उद्धार प्रयास जारी
दक्षिण अफ्रिकी अखबार सन्डे टाइम्सका अनुसार, उद्धार टोलीले खानीभित्र झार्नका लागि एउटा विशेष पिंजरा निर्माण गरेको छ। यो पिंजरा ३ किलोमिटर तल खानीभित्र झारेर जीवित मजदुरहरूलाई बाहिर निकाल्ने प्रयास भइरहेको छ। उद्धार टोलीले भने बाँकी कामदारसम्म पुग्न अझै केही समय लाग्ने अनुमान गरेको छ।

स्थानीय प्रतिक्रिया
यस घटनाले अवैध उत्खनन र खानीमा काम गर्ने मजदुरहरूको सुरक्षासम्बन्धी कमजोरी उजागर गरेको छ। मानव अधिकारकर्मीहरूले यो घटनाको छानबिन गर्न माग गरेका छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय चिन्ता
दक्षिण अफ्रिका खनिज सम्पदाका लागि विश्वमै चर्चित छ। तर, अवैध उत्खनन र कमजोर सुरक्षाका कारण बारम्बार यस्ता घटनाहरू हुने गरेका छन्। यस घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा खानी मजदुरहरूको सुरक्षाका विषयमा गम्भीर चिन्ता बढाएको छ।