Tuesday, June 30, 2026
Home Blog Page 490

आज १० औँ भूकम्प स्मृति दिवस मनाइँदै

0

काठमाडौँ: राष्ट्रिय भूकम्प मापन तथा अनुसन्धान केन्द्रका अनुसार, बिहीबार साँझ ७:३४ बजे रुकुमपूर्वको रन्मामैकोटलाई केन्द्रबिन्दु बनाएर ४.२ म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको छ। यो पछिल्लो समय पश्चिम नेपालमा श्रृङ्खलाबद्ध रूपमा भइरहेका भूकम्पहरूमध्ये एक हो। विशेषगरी भूकम्प स्मृति दिवसको अघिल्लो दिन रुकुमपूर्वमा यस किसिमको सामान्य प्रकृतिको भूकम्प गएको हो।

पछिल्ला दिनहरूमा पश्चिम नेपालका विभिन्न स्थानमा सानातिना भूकम्पहरू दोहोरिँदै आएका छन्। विशेषगरी २०८० कात्तिक १७ गते जाजरकोटको बारेकोट केन्द्रबिन्दु रहेको ६.४ म्याग्निच्युडको भूकम्पपछि निरन्तर सो क्षेत्र भूकम्पको सक्रिय क्षेत्रका रूपमा देखिएको छ।

आज वैशाख १२ गते। यसै दिन २०७२ सालमा गोरखाको बारपाक केन्द्रबिन्दु भएको ७.६ म्याग्निच्युडको विनाशकारी भूकम्पले ८,९७९ जनाको ज्यान लिएको थियो भने २२,३०९ जना घाइते भएका थिए। ठूलो जनधनको क्षति भएको उक्त भूकम्पको स्मृतिमा आज देशभर विभिन्न कार्यक्रमहरू आयोजना गरिएका छन्।

सुरक्षित पूर्वाधार निर्माणप्रति जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले मनाइँदै आएको भूकम्प स्मृति दिवस अन्तर्गत काठमाडौँको सुन्धारास्थित धरहरा परिसरमा विशेष कार्यक्रमको आयोजना गरिएको छ। कार्यक्रममा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली प्रमुख अतिथिका रूपमा सहभागी हुने कार्यक्रम रहेको छ।

“सुरक्षित पूर्वाधार निर्माण गरौँ, भूकम्पबाट जोगिऔँ” भन्ने मूल नारासहित आजको स्मृति दिवसले पूर्वतयारी र सतर्कताको महत्व झल्काउने उद्देश्य लिएको छ।

आज विश्व औलो दिवस, अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिनिधि दिवस पनि आजै

0

काठमाडौँ: आज विश्व औलो दिवस मनाइँदैछ। यस अवसरमा विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) ले औलो उन्मूलनका लागि नीतिगत व्यवस्थासहित थप सशक्त र समन्वित ढङ्गमा अगाडि बढ्न सबै देशका सरकार तथा सरोकारवाला निकायहरूलाई आह्वान गरेको छ।

सङ्गठनका महानिर्देशक डा. टेड्रोस अधानोम गेब्रेयसस ले औलो उन्मूलन सम्भव रहेको उल्लेख गर्दै त्यसका लागि दृढ राजनीतिक प्रतिबद्धता, दिगो लगानी, बहुक्षेत्रीय समन्वय र समुदायको सक्रिय सहभागिता अनिवार्य रहेको बताउनुभएको छ।

आजकै दिन अन्तरराष्ट्रिय प्रतिनिधि दिवस पनि मनाइन्छ। दोस्रो विश्वयुद्धपश्चात् १९४५ अप्रिल २५ मा सान फ्रान्सिस्को सम्मेलन प्रारम्भ भएको थियो, जसको उद्देश्य युद्धपछिको विश्वलाई शान्ति र विधिको शासनमा आधारित नयाँ विश्व व्यवस्था तर्फ लैजानु थियो। सोही सम्झनामा यो दिवस मनाइन्छ। यस सम्मेलनलाई “अन्तरराष्ट्रिय संगठनसम्बन्धी संयुक्त राष्ट्रसंघीय सम्मेलन” पनि भनिन्छ।

उक्त सम्मेलनले नै संयुक्त राष्ट्रसङ्घ स्थापनाको आधार तयार पारेको थियो। दुई महिनासम्म चलेको सम्मेलनमा ५० देशका ८५० प्रतिनिधिहरू सहभागी भएका थिए।

सन् २०१९ मा संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय महासभा ले अप्रिल २५ लाई अन्तरराष्ट्रिय प्रतिनिधि दिवस को रूपमा औपचारिक मान्यता दिएको हो। यस दिवसको उद्देश्य राष्ट्रसंघमा सदस्य राष्ट्रका प्रतिनिधिहरूको भूमिका र योगदानप्रति विश्व समुदायमा जागरूकता अभिवृद्धि गर्नु हो।

समुद्रमा पाइने ८० प्रजातिका माछा अब एउटै टनेलमा हेर्न पाइने

0

काठमाडौँ: समुद्रमा पाइने ६० देखि ८० प्रजातिका माछा अब एउटै टनेलभित्र अवलोकन गर्न पाइने भएको छ। ललितपुरको चिडियाखानासँगै रहेको फुटबल मैदानमा सञ्चालनमा ल्याइएको ‘ललितपुर फिस टनेल एक्स्पो २०८२’ अहिले सर्वसाधारणको आकर्षणको केन्द्र बनेको छ।

बच्चादेखि युवा–युवतीसम्मलाई लक्षित गरी सञ्चालन गरिएको एक्स्पोमा विभिन्न उमेर समूहका मानिसका लागि खेल, मनोरञ्जन तथा परिकारहरू एकै स्थानमा उपलब्ध गराइएको छ। एक्स्पोमा प्रमुख आकर्षणको रूपमा फिस टनेल र सुनामी राइड रहेका छन्।

फिस टनेल समुद्रको गहिराइमा प्रवेश गरेर माछा हेरेको अनुभूति दिने गरी निर्माण गरिएको छ। नेपालमै पहिलो पटक यस्तो टनेल ल्याइएको व्यवस्थापक प्रभाकर लामिछानेले जानकारी दिनुभयो।

त्यस्तै, नेपालमै पहिलोपटक परीक्षण गरिएको सुनामी राइड पनि विशेष आकर्षण बनेको छ। समुद्री सुनामीको अनुभव दिलाउने गरी तयार गरिएको यो राइड यसअघि बुटवल र नेपालगञ्जमा सञ्चालन हुँदा ठूलो भीड लागेको अर्का व्यवस्थापक दीपक दाहालले बताउनुभयो। “काठमाडौँ उपत्यकामा पहिलोपटक ल्याइएको यो राइड दर्शकलाई मन पर्ने विश्वास छ,” उहाँले भन्नुभयो।

एक्स्पोमा फिस टनेल र सुनामी राइडसँगै रोटे पिङ, कोलम्बस, ड्रागन र अन्य रमाइला पिङहरू पनि राखिएका छन्। प्रति दिन बिहान १० बजेदेखि साँझ ८ बजेसम्म खुला रहने एक्स्पोमा परिवारसहित जान सकिने वातावरण बनाइएको छ।

कला संस्कृति संरक्षण नेपाल मुख्य आयोजक रहेको यस एक्स्पोलाई संयुक्त नेपाल मेला महोत्सव ग्रुप प्रा.लि. ले आयोजना गरेको हो। राजधानी अम्यूजमेन्ट राइड्स नेपाल को व्यवस्थापनमा सञ्चालन भएको एक्स्पोमा जाउलाखेल युवा क्लब ले समेत सहकार्य गरेको छ।

चिडियाखानासँगै रहेकाले एकै पटक चिडियाखाना र फिस टनेल एक्स्पोको मजा लिन सकिने आयोजकहरूको भनाइ छ।

‘सत्ता केन्द्रित राजनीतिले देशलाई थिलोथिलो पारिरहेको छ’ :जनार्दन शर्मा

0

त्रिवेणी (रुकुमपश्चिम): नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)का उपमहासचिव तथा प्रतिनिधिसभा सदस्य जनार्दन शर्माले सत्ता केन्द्रित राजनीतिले देशलाई थिलोथिलो बनाएको आरोप लगाउनुभएको छ।

रुकुमपश्चिमको त्रिवेणी गाउँपालिकाको नवनिर्मित प्रशासकीय भवनको उद्घाटन समारोहलाई सम्बोधन गर्दै शर्माले राजनीतिक दलहरू सत्ता प्राप्तिमा मात्र केन्द्रित हुँदा सुशासनका बाटा कमजोर हुँदै गएको बताउनुभयो।

“सरकारमा जानेहरूले सुशासनमा काम गर्नुको सट्टा व्यक्तिगत स्वार्थमा केन्द्रित काम गर्न थालेका छन्, जसका कारण जनतामा असन्तुष्टि बढ्दै गएको छ,” उहाँले भन्नुभयो।

शिक्षकहरूको आन्दोलनलाई उल्लेख गर्दै उहाँले शिक्षा क्षेत्रमा सुधार आवश्यक भएको र शिक्षकका जायज माग पूरा गर्न सरकारलाई पार्टीले निरन्तर ध्यानाकर्षण गराउँदै आएको जानकारी दिनुभयो। उहाँले शिक्षा, स्वास्थ्यलगायत क्षेत्रको सुधार गरेर देशको आन्तरिक स्रोत साधनको उपयोगमार्फत समृद्धि हासिल गर्न सकिने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो।

फरक प्रसङ्गमा बोल्दै सांसद शर्माले केही व्यक्ति र दलहरू संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रविरुद्ध अफवाह फैलाउँदै निरङ्कुशता फर्काउने प्रयत्नमा लागेको भन्दै त्यसप्रति सचेत रहन सबैमा आग्रह गर्नुभयो।

“कराउनेहरू कराइरहेका छन्, तर नयाँ–पुराना सबै दलहरूले अब आफैँलाई रूपान्तरण गर्नुपर्छ, जनताप्रति समर्पित भएर जनताको पक्षमा काम गर्नुपर्छ,” शर्माले भन्नुभयो।

आइतबारदेखि काठमाडौँ उपत्यकामा बदली हुने

0

काठमाडौं: काठमाडौं उपत्यकाको तापक्रम निरन्तर बढिरहेको छ। यो अवस्था शनिबारसम्म कायम रहनेछ भने आइतबारदेखि मौसममा बदली आउने र तापक्रम घट्ने जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ।

महाशाखाका अनुसार आज काठमाडौं उपत्यकाको तापक्रम ३१ देखि ३४ डिग्री सेल्सियसको बीचमा रहने अनुमान छ। धनगढी र नेपालगञ्जमा तापक्रम ३९ देखि ४१ डिग्री र भैरहवामा ४० देखि ४२ डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने देखिन्छ।

आज दिउँसो कोशी, गण्डकी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी भागमा आंशिकदेखि सामान्य बदली रहनेछ भने अन्य भागको मौसम सामान्यतः सफा रहनेछ। कोशी, गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका पहाडी भू-भागका एकदुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षाको सम्भावना छ।

कलैयास्थित यातायात कार्यालयले वैशाख पहिलो सातासम्म रु ७ करोड ३६ लाखभन्दा बढी राजस्व सङ्कलन

0

वीरगञ्ज (पर्सा): बारास्थित यातायात व्यवस्था कार्यालय, कलैयाले चालु आर्थिक वर्षको वैशाखको पहिलो सातासम्ममा रु ७ करोड ३६ लाख ५७ हजार ६७५ राजस्व सङ्कलन गरेको छ।

कार्यालय प्रमुख अविन्दर दासका अनुसार, साउनदेखि माघको पहिलो सातासम्म रु ४ करोड ३० लाख, त्यसपछिका तीन महिनामा रु ३ करोड ६ लाख ५५ हजार राजस्व सङ्कलन भएको हो। उहाँले भन्नुभयो, “पछिल्ला महिनाहरूमा राजस्व सङ्कलन दर उत्साहजनक रूपमा बढिरहेको छ। कार्यालयको आन्तरिक सुशासन र सेवाप्रवाह सुधारिएपछि राजस्वमा उल्लेखनीय वृद्धि देखिएको छ।”

कार्यालयको तथ्याङ्कअनुसार, पछिल्ला तीन महिनामा प्रति महिना औसत रु १ करोड २ लाख राजस्व सङ्कलन हुँदै आएको छ।

मुख्य राजस्व श्रोतहरू:

चालक अनुमतिपत्र तथा सवारी दर्ता दस्तुरबाट: रु ३ करोड ५४ लाख ४० हजार ५६

सवारीसाधन करबाट: रु ३ करोड ४० लाख ३९ हजार ९४३

यातायात क्षेत्रको आम्दानीबाट: रु ४० लाख ८४ हजार ५४०

प्रशासनिक सेवा शुल्कबाट: रु २५ हजार ५००

बेरुजु शीर्षकबाट: रु ६७ हजार ३३६

कार्यालयले चालु आर्थिक वर्षको अन्त्यसम्म करिब रु १० करोड राजस्व सङ्कलन हुने अनुमान गरेको छ।

यस्तो छ आजका लागि निर्धारित विदेशी मुद्राको विनिमयदर

0

काठमाडौँ: नेपाल राष्ट्र बैङ्कले आजका लागि विदेशी मुद्राको विनिमयदर निर्धारण गरेको छ । आज अमेरिकी डलर एकको खरिददर १३६ रूपैयाँ ३८ पैसा र बिक्रीदर १३६ रूपैयाँ ९८ पैसा कायम भएको छ ।

यस्तै, युरोपियन युरो एकको खरिददर १५५ रूपैयाँ ४० पैसा र बिक्रीदर १५६ रूपैयाँ ०८ पैसा, युके पाउन्ड स्ट्रर्लिङ एकको खरिददर १८१ रूपैयाँ ४१ पैसा र बिक्रीदर १८२ रूपैयाँ २० पैसा, स्विस फ्र्याङ्क एकको खरिददर १६५ रूपैयाँ ५८ पैसा र बिक्रीदर १६६ रूपैयाँ ३१ पैसा कायम गरिएको छ ।

अष्ट्रेलियन डलर एकको खरिददर ८७ रूपैयाँ ३७ पैसा र बिक्रीदर ८७ रूपैयाँ ७६ पैसा, क्यानेडियन डलर एकको खरिददर ९८ रूपैयाँ ५९ पैसा र बिक्रीदर ९९ रूपैयाँ ०२ पैसा, सिङ्गापुर डलर एकको खरिददर १०४ रूपैयाँ र बिक्रीदर १०४ रूपैयाँ ४६ पैसा निर्धारण गरिएको नेपाल राष्ट्र बैंकले जनाएको छ ।

त्यस्तै, जापानी येन १० को खरिददर नौ रूपैयाँ ६१ पैसा र बिक्रीदर नौ रूपैयाँ ६५ पैसा, चिनियाँ युआन एकको खरिददर १८ रूपैयाँ ७१ पैसा र बिक्रीदर १८ रूपैयाँ ७९ पैसा, साउदी अरेबियन रियाल एकको खरिददर ३६ रूपैयाँ ३६ पैसा र बिक्रीदर ३६ रूपैयाँ ५२ पैसा, कतारी रियाल एकको खरिददर ३७ रूपैयाँ ३१ पैसा र बिक्रीदर ३७ रूपैयाँ ४८ पैसा तोकिएको छ ।

केन्द्रीय बैङ्कका अनुसार थाई भाट एकको खरिददर चार रूपैयाँ ०९ पैसा र बिक्रीदर चार रूपैयाँ १० पैसा, युएई दिराम एकको खरिददर ३७ रूपैयाँ १३ पैसा र बिक्रीदर ३७ रूपैयाँ २९ पैसा, मलेसियन रिङ्गेट एकको खरिददर ३१ रूपैयाँ ०६ पैसा र बिक्रीदर ३१ रूपैयाँ २० पैसा निर्धारण भएको छ ।

यसैगरी, साउथ कोरियन वन १०० को खरिददर नौ रूपैयाँ ५९ पैसा र बिक्रीदर नौ रूपैयाँ ६३ पैसा, स्विडिस क्रोनर एकको खरिददर १४ रूपैयाँ २३ पैसा र बिक्रीदर १४ रूपैयाँ २९ पैसा र डेनिस क्रोनर एकको खरिददर २० रूपैयाँ ८२ पैसा र बिक्रीदर २० रूपैयाँ ९१ पैसा तोकिएको छ ।

राष्ट्र बैङ्कले हङकङ डलर एकको खरिददर १७ रूपैयाँ ५८ पैसा र बिक्रीदर १७ रूपैयाँ ६५ पैसा, कुवेती दिनार एकको खरिददर ४४५ रूपैयाँ ३१ पैसा र बिक्रीदर ४४७ रूपैयाँ २७ पैसा, बहराइन दिनार एकको खरिददर ३६१ रूपैयाँ ८३ पैसा र बिक्रीदर ३६३ रूपैयाँ ४२ पैसा, ओमनी रियाल एकको खरिददर ३५४ रूपैयाँ २४ पैसा र बिक्रीदर ३५५ रूपैयाँ ८० पैसा रहेको छ । यस्तै, भारतीय रूपैयाँ १०० को खरिददर १६० रूपैयाँ र बिक्रीदर १६० रूपैयाँ १५ पैसा तोकिएको छ ।

राष्ट्र बैङ्कले यो विनिमयदरलाई आवश्यकतानुसार जुनसुकै समयमा पनि संशोधन गर्न सकिने जनाएको छ । वाणिज्य बैङ्कले तोक्ने विनिमयदर भने खुलाबजारका आधारमा फरक हुनसक्ने र अद्यावधिक विनिमयदर केन्द्रीय बैङ्कको ‘वेबसाइट’मा उपलब्ध हुने जनाइएको छ ।

भारतको पाकिस्तानमाथि कडा कूटनीतिक प्रतिक्रिया: इन्डस जल सम्झौता स्थगन र सीमा बन्द

0

काठमाडौँ: जम्मु–कश्मीरमा सर्वसाधारणमाथि भएको जघन्य आक्रमणपछि भारतले पाकिस्तानमाथि गम्भीर आरोप लगाउँदै विभिन्न कडा कूटनीतिक कदमहरू चालेको छ। भारतले पाकिस्तानले “सिमापार आतङ्कवाद” लाई समर्थन गरिरहेको भन्दै उक्त घटनामा आपत्ति जनाउँदै ती निर्णयहरू सार्वजनिक गरेको हो।

विदेश सचिव विक्रम मिस्रीले बुधबार पत्रकार सम्मेलनमा भारतले सन् १९६० मा गरिएको इन्डस जल सम्झौता तत्काल स्थगित गर्ने निर्णय गरेको जानकारी दिनुभयो। उहाँले भन्नुभयो, “जबसम्म पाकिस्तानले सिमापार आतङ्कवादप्रति समर्थन परित्याग गर्दैन, तबसम्म यो सम्झौता स्थगित रहनेछ।”

इन्डस जल सम्झौताले भारत र पाकिस्तानलाई तीन–तीनवटा प्रमुख हिमाली नदीको उपयोगमा अधिकार दिएको छ। सिँचाइ, जलविद्युत् तथा अन्य जल उपयोगसम्बन्धी व्यवस्था मिलाउने उक्त सम्झौताअनुसार इन्डस आयोग स्थापना गरिएको थियो, जसले विवाद समाधानको जिम्मेवारी लिएको थियो।

सीमा बन्द र कूटनीतिक सम्बन्धमा कटौती

भारतले पाकिस्तानसँगको मुख्य स्थल सीमा अटारी–वाघा नाका तत्काल बन्द गर्ने निर्णय पनि गरेको छ। यद्यपि, वैध यात्रा कागजात भएका व्यक्तिहरूलाई मे १ अगाडि फर्किन छुट दिइनेछ। यो सीमा नाका दुई देशबीचको प्रतीकात्मक प्रतिस्पर्धाको स्थलका रूपमा पनि चिनिन्छ, जहाँ प्रत्येक साँझ परेड प्रदर्शन गरिन्छ।

त्यसैगरी, भारतले पाकिस्तान दूतावासमा कार्यरत रक्षा सल्लाहकार र अन्य सैन्य अधिकारीहरूलाई सात दिनभित्र भारत छाड्न निर्देशन दिएको छ। साथै, पाकिस्तानस्थित आफ्ना रक्षा, नौसेना र वायुसेना सल्लाहकारहरूलाई पनि फिर्ता बोलाउने निर्णय गरिएको छ।

कश्मीर आक्रमणको पृष्ठभूमि

मंगलबार जम्मु–कश्मीरको मुस्लिम बहुल क्षेत्रमा भएको आक्रमणमा २६ जनाको मृत्यु भएको थियो। घटनाको जिम्मा हालसम्म कुनै पनि समूहले लिएको छैन। सन् १९८९ यता विद्रोही समूहहरूले भारतविरुद्ध स्वतन्त्रता वा पाकिस्तानसँगको मिलनको माग गर्दै सशस्त्र आन्दोलन गर्दै आएका छन्।

भारत र पाकिस्तान दुवैले कश्मीरमाथि पूर्ण दाबी गर्दै आएका छन्, यद्यपि पाकिस्तान सानो भागमात्र नियन्त्रणमा राखेको छ। यस घटनाले भारत–पाकिस्तान सम्बन्ध झनै चिसिने संकेत देखिएको छ।

यदि तपाईं यसलाई समाचार पोर्टल वा आधिकारिक प्रतिवेदनको रूपमा प्रयोग गर्न चाहनुहुन्छ भने, थप सन्दर्भ विवरण वा प्रतिक्रियात्मक धारणा पनि समावेश गर्न सकिन्छ। भन्नुहोस्, म थप परिमार्जन गर्न सक्छु।

प्रोजेक्ट बैङ्क’मा राखिएका १० हजारभन्दा बढी आयोजना कटौती

0

काठमाडौँ: सरकार आगामी आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को बजेटलाई कार्यान्वयनयोग्य र नतिजामुखी बनाउने तयारीमा जुटेपछि १० हजारभन्दा बढी आयोजना राष्ट्रिय आयोजना बैङ्कबाट हटाइएको छ।

अघिल्लो वर्ष आयोजना बैङ्कमा योजनाको नाम मात्र प्रविष्ट गरी बजेट माग्ने प्रवृत्ति बढेपछि राष्ट्रिय योजना आयोगले पुरानो प्रोजेक्ट बैङ्क निष्क्रिय बनाउँदै नयाँ प्रणाली तयार पारेको छ।

आयोग सदस्य डा. प्रकाशकुमार श्रेष्ठका अनुसार, “पुरानो बैङ्कमा १८ हजारभन्दा बढी आयोजना थिए। कतिपय आयोजनामा नामबाहेक कुनै विवरण थिएन।”

नयाँ प्रोजेक्ट बैङ्कमा ६,२०० आयोजना प्रविष्ट गरिएको छ, जसमध्ये ३,१८० आयोजना नयाँ हुन्। बजेट समावेश गरिने आयोजनाहरू चैत मसान्तसम्ममा अनिवार्य रूपमा प्रविष्ट गर्नुपर्ने मापदण्ड भए पनि अझै प्रविष्टि जारी छ।

डा. श्रेष्ठका अनुसार, अधिकांश आयोजना पूर्वाधार क्षेत्रमा केन्द्रित छन्।

सहरी विकास मन्त्रालय — २,४२५+ आयोजना

खानेपानी मन्त्रालय — २,११८ आयोजना

भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय — १,१००+ आयोजना

नयाँ मापदण्डअनुसार:

रु ३ करोडभन्दा बढी लागत भएका आयोजना मात्र प्रविष्ट गर्न मिल्ने

पूर्वतयारी पूरा भएका, स्रोत सुनिश्चित, र नतिजामुखी आयोजना मात्र स्वीकृत हुने

आयोजना प्रस्ताव गर्दा इन्जिनियरिङ डिजाइन, पर्यावरणीय मूल्याङ्कन, जग्गा अधिग्रहण योजना, खरिद योजना, र नतिजा खाका अनिवार्य हुने

योजनाहरू अब बजेट व्यवस्थापन सूचना प्रणाली, विद्युतीय खरिद प्रणाली, र अनलाइन अनुगमन प्रणालीसँग जोडिने छन्।

निष्कर्ष:
सरकारले अनियोजित र अनुत्पादक आयोजना हटाउँदै गुणस्तरीय र मापनयोग्य आयोजना मात्र बजेटमा समावेश गर्ने नीति अवलम्बन गरेको छ। तथापि, नयाँ प्रोजेक्ट बैङ्कमा परेका आयोजना कति गुणस्तरीय छन् भन्नेमा अझै प्रश्न उठ्न सक्ने देखिएको छ।

आज १९औँ लोकतन्त्र दिवस मनाइँदै

0

काठमाडौँ: आज देशभर १९औँ लोकतन्त्र दिवस विविध कार्यक्रमसहित मनाइँदैछ। लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा सहादत दिने वीर सहिदप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै प्रजातन्त्रप्रति सम्मान प्रकट गरिँदैछ।

विसं २०६३ वैशाख ११ गते तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्र शाहद्वारा संसद् पुनःस्थापनाको घोषणा गरिएको दिनको सम्झनामा यो दिवस मनाइने गरिएको हो। राजा शाहले विसं २०५९ जेठ ८ मा विघटन गरेको संसद् जनआन्दोलनको दबाबमा पुनःस्थापित गरेका थिए। सोही दिन राजा शाहले आफू कार्यकारी भूमिकाबाट अलग भएको घोषणा गर्दै राज्यशक्तिको स्रोत नेपाली जनता नै भएको उल्लेख गरेका थिए।

उनको घोषणामा भनिएको थियो, “राज्यशक्तिको स्रोत नेपाली जनता नै भएको र नेपालको सार्वभौमसत्ता तथा राजकीय सत्ता नेपाली जनतामै निहित रहेको तथ्यलाई आत्मसात गर्दै जनआन्दोलनमार्फत अभिव्यक्त जनभावनाअनुरूप प्रतिनिधिसभा पुनःस्थापित गरिएको छ।”

सात प्रमुख राजनीतिक दलहरू र तत्कालीन सशस्त्र विद्रोही नेकपा (माओवादी)को संयुक्त सहभागितामा भएको ऐतिहासिक जनआन्दोलनले निरङ्कुश शासनको अन्त्य गर्दै लोकतन्त्र पुनःस्थापित गराएको थियो। त्यसको फलस्वरूप विसं २०६३ वैशाख १५ गते पुनःस्थापित प्रतिनिधिसभाको बैठक बसेको थियो।

यस लोकतान्त्रिक आन्दोलनपछि नेपालले दुईवटा संविधानसभाको निर्वाचनमार्फत नयाँ संविधान जारी गर्‍यो। विसं २०७२ असोज ३ गते लागू भएको संविधानले नेपाललाई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रमा प्रवेश गरायो। त्यसपछि मुलुकले सङ्घ, प्रदेश र स्थानीय तहको दुईपटक निर्वाचनसमेत सम्पन्न गरेको छ।

संघीय व्यवस्थाले राज्यसेवाहरू जनताको घरदैलोमै सरल र सहज रूपमा पुर्‍याउने तथा विपद्का बेला तत्काल राहत तथा सहयोग पुर्‍याउनेतर्फ सकारात्मक भूमिका खेलिरहेको छ। संघ, प्रदेश र स्थानीय तहबीचको समन्वयले सेवा प्रवाहमा प्रभावकारी नतिजा दिन थालेको देखिएको छ।

यसै अवसरमा, लोकतन्त्र दिवसका सन्दर्भमा विभिन्न राजनीतिक दलका नेताहरूले शुभकामना व्यक्त गर्दै मुलुकको समृद्धिका लागि सबै शक्ति एकजुट हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। लोकतन्त्रभन्दा राम्रो शासन प्रणाली नभएको स्पष्ट पार्दै, सबै राजनीतिक शक्तिले लोकतन्त्रको संरक्षण र समृद्धि निर्माणमा केन्द्रित हुनुपर्ने आवश्यकता औँल्याइएको छ।

तत्कालीन राजाको प्रत्यक्ष र निरङ्कुश शासनको अन्त्य भएको ऐतिहासिक दिनको स्मरणमा विसं २०६५ सालदेखि वैशाख ११ गते लोकतन्त्र दिवसका रूपमा मनाउन थालिएको हो।