कोलम्बो: श्रीलंकाको हबराना क्षेत्रमा बिहीबार एक दर्दनाक दुर्घटना भएको छ। यात्रुवाहक रेल हात्तीको बथानसँग ठोक्किँदा ६ वटा हात्तीले ज्यान गुमाएका छन्, भने दुई हात्ती घाइते भएका छन्।
श्रीलंकाली समाचार माध्यमहरूका अनुसार यो अहिलेसम्मकै सबैभन्दा गम्भीर रेल-हात्ती दुर्घटनामध्ये एक मानिएको छ। वन्यजन्तु अधिकारीहरूका अनुसार घाइते हात्तीहरूको उपचार जारी छ।
रेल–हात्ती ठक्कर: श्रीलंकामा दोहोरिने समस्या
श्रीलंकामा रेल र हात्तीबीचको यस्ता दुर्घटनाहरू बारम्बार हुने गरेका छन्। वन्यजन्तु संरक्षणसम्बन्धी संस्थाहरूका अनुसार प्रत्येक वर्ष औसत रूपमा २० वटा हात्ती रेल ठक्करका कारण मर्ने गरेका छन्। यस्तै, गत वर्ष मात्रै मानव-हात्ती द्वन्द्वका कारण १७० भन्दा बढी मानिसले ज्यान गुमाए भने करिब ५ सय हात्ती मारिए।
वन फँडानी, बासस्थानको संकट, र खाद्य स्रोतको अभावका कारण हात्तीहरू मानव बस्तीमा पस्न बाध्य भएका छन्। उनीहरू खेतबारी, गाउँ, र रेलमार्ग हुँदै हिँड्ने हुँदा यस्तो दुर्घटनामा पर्ने क्रम बढेको छ। रेल ठक्करबाहेक, हात्तीहरू बिजुलीको करेन्ट, विषाक्त खाना, र अवैध शिकारको शिकार हुने गरेका छन्।
समाधान खोज्ने प्रयास, तर प्रभावकारी नभएको आरोप
वन्यजन्तु विशेषज्ञहरू र स्थानीय प्रशासनले रेल चालकहरूलाई जंगल तथा हात्ती करिडोर क्षेत्रमा रेलको गति घटाउन, लगातार हर्न बजाउन, र हात्तीलाई सचेत गराउन निर्देशन दिँदै आएका छन्। तर, यी उपायहरू पूर्णरूपमा प्रभावकारी हुन सकेका छैनन्।
हबरानामा यस्तो घटना पहिलो पटक भने होइन। सन् २०१८ मा सोही क्षेत्रमा एक गर्भवती हात्ती र उनका दुई बच्चाहरू रेलको ठक्करबाट मारिएका थिए। यस्तै, गत अगस्टमा मिनेरिया क्षेत्रमा रेलले हात्तीको बथानलाई ठक्कर दिँदा दुई हात्तीको मृत्यु भएको थियो भने एक हात्ती गम्भीर रूपमा घाइते भएको थियो।
हात्तीलाई कानुनी सुरक्षा, तर द्वन्द्व बढ्दो
श्रीलंकामा जङ्गली हात्तीलाई कानुनी रूपमा विशेष सुरक्षा दिइएको छ। करिब ७,००० जङ्गली हात्ती रहेको अनुमान गरिएको छ, जसलाई त्यहाँका बौद्ध समुदायले पूजाअर्चना गर्छन्। श्रीलंकामा हात्ती मार्नु गम्भीर अपराध मानिन्छ, जसका लागि जेल सजाय वा भारी जरिवानाको व्यवस्था छ।
तर, कानुनी सुरक्षा हुँदाहुँदै पनि मानव-हात्ती द्वन्द्व रोक्न सकिएको छैन। वन्यजन्तु विज्ञहरूका अनुसार यदि हात्तीहरूको बासस्थान र पारपाचुके मार्ग सुरक्षित गरिएन भने यस्ता दुर्घटनाहरू अझै बढ्ने खतरा छ। श्रीलंकाली सरकार र संरक्षण निकायहरूका लागि यो चुनौती थप जटिल बन्दै गएको छ।
