काठमाडौं। मुम्बई हमलाका कथित मास्टरमाइन्ड हाफिज सईदका साला र प्रतिबन्धित संगठन जमात-उद-दावाका वरिष्ठ नेता हाफिज अब्दुल रहमान मक्कीको शुक्रबार मृत्यु भएको छ।
मक्कीका भतिजी तल्हा सईदले बीबीसी उर्दूसँगको कुराकानीमा उनकाे मृत्यु मधुमेह र हृदयघातका कारण भएको पुष्टि गरेकी छिन्। लामो समयदेखि बिरामी रहेका मक्कीलाई पाकिस्तानको पञ्जाब प्रान्तको एक अस्पतालमा मृत घोषित गरिएको हो।
मक्की जमात-उद-दावाका प्रमुख थिए, जुन लश्कर-ए-तैयबासँग सम्बन्धित आतङ्कवादी संगठन हो। लश्कर-ए-तैयबा २००८ मा भारतको मुम्बईमा भएको आतङ्ककारी हमलाका लागि कुख्यात छ। यस आक्रमणमा १६० भन्दा बढी व्यक्तिको मृत्यु भएको थियो।
सन् २०२३ मा संयुक्त राष्ट्रसंघले हाफिज अब्दुल रहमान मक्कीलाई विश्वव्यापी आतंकवादीको रूपमा सूचीबद्ध गरेको थियो। यस घोषणापछि मक्कीमाथि थप अन्तर्राष्ट्रिय दबाब परेको थियो।
पञ्जाब सरकारले २०१९ मा मक्कीलाई पक्राउ गरेको थियो। उनलाई आतङ्कवादी गतिविधिका लागि आर्थिक सहयोग प्रदान गरेको आरोपमा आतङ्कवाद विरोधी अदालतले ६ महिनाको जेल सजाय सुनाएको थियो। जेलबाट रिहा भए पनि उनी लगातार बिरामी भइरहे र सार्वजनिक जीवनबाट टाढा बसे।
२६ नोभेम्बर २००८ मा लश्कर-ए-तैयबाका १० आतंककारीहरूले भारतको मुम्बईमा विभिन्न स्थानहरूमा हमला गरेका थिए। यो चार दिनसम्म चलेको आक्रमणले ताज महल होटल, नरीमन हाउस, छत्रपति शिवाजी स्टेशन लगायतका स्थानहरूलाई प्रभावित पारेको थियो।
यो आक्रमणले भारत-पाकिस्तान सम्बन्धमा दीर्घकालीन असर पार्यो। भारतले आक्रमणको योजना पाकिस्तानबाट बनेको आरोप लगाएको थियो, जसले गर्दा दुई देशबीचको तनाव अझ चर्कियो।
मक्कीको मृत्युले दक्षिण एशियामा आतंकवाद विरोधी प्रयासमा के असर पार्छ भन्ने कुरा समयमै थाहा हुनेछ। उनकाे नेतृत्वमा जमात-उद-दावा दक्षिण एशियामा आतङ्कवादी गतिविधिहरूको रणनीतिक केन्द्र बनेको थियो।
मक्कीको मृत्युको खबरले भारतमा केही प्रतिक्रिया ल्याएको छ। केही विश्लेषकहरूले यसलाई आतंकवाद विरोधी लडाइँको सन्दर्भमा सानो सफलता मानिरहेका छन्। भारतीय सुरक्षा अधिकारीहरूले भने मक्कीको भूमिका र आतङ्कवादको वित्तीय स्रोत रोक्नका लागि थप प्रयास आवश्यक रहेको बताएका छन्।
मक्कीको मृत्यु पाकिस्तानका लागि आतङ्कवादी नेटवर्कविरुद्धको कारबाहीको दिशा बदल्ने अवसर हुन सक्छ। पाकिस्तानमाथि अमेरिकासहितका अन्तर्राष्ट्रिय समुदायबाट लगातार दबाब छ कि उसले आतङ्कवादी संगठनहरूविरुद्ध कडा कदम चालोस्।
मक्कीको मृत्युले आतंकवादविरुद्धको लडाइँमा खासै ठूलो परिवर्तन ल्याउने सम्भावना नभए पनि यस घटनाले लश्कर-ए-तैयबा र जमात-उद-दावाको आन्तरिक संरचनामा असर पार्न सक्छ। यस्ता घटनाहरूले पाकिस्तान र भारतबीचको द्वन्द्वमा नयाँ मोड ल्याउन सक्ने सम्भावना रहन्छ।
