काठमाडौं: अमेरिकाका छ राज्यहरू केन्टकी, जर्जिया, भर्जिनिया, वेस्ट भर्जिनिया, टेनेसी र इन्डियाना भीषण बाढीको चपेटामा परेका छन्। सबैभन्दा प्रभावित राज्य केन्टकीमा पछिल्लो छ दिनमा १२ जनाको मृत्यु भएको छ, जबकि वेस्ट भर्जिनियामा दुई र जर्जियामा एकजनाको ज्यान गएको छ।
ध्रुवीय भोर्टेक्सका कारण चिसो र बाढीको संकट
सीबीसी न्यूजका अनुसार अमेरिकाका यी राज्यहरूमा करिब ९ करोड मानिसहरू ध्रुवीय भोर्टेक्सका कारण कठोर चिसोको सामना गरिरहेका छन्। तापक्रम रेकर्ड स्तरमा झरेको छ, जसका कारण विद्यालयहरू बन्द भएका छन्, पाइपहरू फुटेका छन्, र हजारौं घर बिजुलीविहीन बनेका छन्। हालसम्म १४ हजारभन्दा बढी घरमा विद्युत सेवा अवरुद्ध भएको छ भने १७ हजारभन्दा बढी स्थानमा पानी आपूर्ति रोकिएको छ।
राष्ट्रिय मौसम सेवाका मौसमविद् एन्ड्रयु ओरिसनका अनुसार मध्य-पश्चिम अमेरिकाका केही क्षेत्रमा तापक्रम माइनस ५० देखि माइनस ६० डिग्री सेल्सियससम्म झरेको छ।
उद्धार कार्य जारी
वेस्ट भर्जिनियाका गभर्नर प्याट्रिक मोरिसेले पानीको सतह निरन्तर बढ्दै जाँदा धेरै मानिसहरू बेपत्ता भएको बताएका छन्। उद्धार टोलीहरूले केन्टकी र आसपासका क्षेत्रमा १,००० भन्दा बढी उद्धार कार्य सम्पन्न गरिसकेको छ।
केन्टकीका केही भागमा पछिल्लो केही दिनमा ६ इन्च (१५ सेन्टिमिटर) वर्षा भएको छ, जसले गर्दा नदीहरूको पानीको सतह तीव्र रूपमा बढेको छ। सवारी साधनहरू पानीमा फस्दा यातायात प्रभावित भएको छ।
आगामी दिनहरूमा जोखिम अझै बढ्ने
राष्ट्रिय मौसम सेवाले केन्टकीका विभिन्न क्षेत्रहरूका लागि चेतावनी जारी गर्दै आगामी केही दिनमा नदीको पानीको सतह अझ बढ्ने अनुमान गरेको छ। साथै, प्रभावित क्षेत्रहरूमा तापक्रम थप घट्ने सम्भावना छ।
ध्रुवीय भोर्टेक्सका कारण आपतकालीन अवस्था
विज्ञहरूका अनुसार अमेरिकामा आएको यो बाढी र चिसोको मुख्य कारण ध्रुवीय भोर्टेक्सको अस्थिरता हो। ध्रुवीय भोर्टेक्स सामान्यत: उत्तरी ध्रुवको वरिपरि घुम्ने चक्रवातीय हावाको प्रवाह हो, तर जब यो दक्षिणतिर सर्दछ, यसले अमेरिका, युरोप, र एसियामा अत्यधिक चिसो तथा प्राकृतिक विपत्तिहरू निम्त्याउँछ।
अनुसन्धानहरूका अनुसार पछिल्ला वर्षहरूमा आर्कटिक क्षेत्र द्रुत गतिमा न्यानो हुँदै गएकाले ध्रुवीय भोर्टेक्स दक्षिणतर्फ सर्दै गएको छ, जसले गर्दा अमेरिका लगायतका क्षेत्रहरूमा चिसोको प्रभाव बढ्दै गएको छ।
