सन् २०२४ को अन्त्यमा जब विश्व नयाँ वर्षको स्वागतमा व्यस्त छ, यस वर्षका प्रमुख घटनाहरूलाई स्मरण गर्नु महत्त्वपूर्ण छ। यो वर्ष विश्वभरिका विभिन्न संकट र घटनाहरूले ठूलो प्रभाव पारेको वर्ष थियो। तल प्रस्तुत गरिएका घटनाहरू सन् २०२४ मा भएका प्रमुख घटनाहरूको संक्षेपमा विवरण दिन्छन्:
मध्यपूर्व द्वन्द्व
सन् २०२३ को अक्टोबरमा हमासको आक्रमणपछि इजरायल र गाजा क्षेत्रबीचको युद्ध २०२४ मा अझ गम्भीर बन्यो। इजरायलले गाजामा जारी युद्धमा धेरै रणनीतिक विजय प्राप्त गरेको भए पनि, हमासको पराजय अझै अधुरो रहेको छ। यो संघर्षले ४५,००० भन्दा बढी प्यालेस्टिनीको ज्यान लिएको छ। यसका अतिरिक्त, इजरायल र इरानको बीचमा तनाव र संघर्ष पनि बढेको छ।
बशर अल-असदको पतन
सिरियामा इस्लामवादी विद्रोही समूह हयात ताहरिर अल-साम (एचटिएस) ले नोभेम्बर २७ मा राष्ट्रपति बशर अल-असदको सरकारलाई चुनौती दिँदै अप्रत्याशित आक्रमण शुरू गर्यो। असद देशबाट मस्को भाग्न बाध्य भए। यसका साथ, सिरियामा एक नयाँ राजनीतिक अवस्था सुरु भएको छ, यद्यपि अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्धहरू अझै कायम छन्।
रुस-युक्रेन द्वन्द्व
रुसको आक्रमण पछि युक्रेनले आफ्ना पूर्वी क्षेत्रहरूको रक्षा गर्न संघर्ष गरेको छ। यद्यपि युक्रेनले पश्चिमी हतियारहरूको सहायताले रुसको आक्रमणको सामना गरिरहेको छ, रुसले युक्रेनको ऊर्जा पूर्वाधारमा ठूलो आक्रमण गर्यो। रुस र युक्रेनबीचको संघर्षले क्षेत्रीय र वैश्विक सुरक्षा चुनौतीहरूलाई थप जटिल बनाएको छ।
जलवायु प्रकोप
सन् २०२४ मा जलवायु परिवर्तनका कारण विश्वभरका विभिन्न क्षेत्रमा प्राकृतिक प्रकोपहरू भएका छन्। संयुक्त राज्य अमेरिकामा आएको बाढी र चक्रवातले ठूलो क्षति पुर्यायो, र अमेजन जस्ता स्थानहरूमा पानीको अभाव देखिएको छ। वैज्ञानिकहरूले जलवायु परिवर्तनको तीव्र प्रभावको चेतावनी दिएका छन्, र सन् २०२४ मा तापमान र प्राकृतिक प्रकोपका स्तरहरू नयाँ उच्चतममा पुगेका छन्।
सुडान गृहयुद्ध
सुडानमा जारी गृहयुद्धले लाखौँ मानिसलाई प्रभावित पार्यो। जनरल अब्देल फताह अल-बुरहान र मोहम्मद हमदान ‘हेमेदी’ का नेतृत्वमा लडाइँ जारी रहेकाले, २०२४ को अन्त्यसम्ममा ६०,००० भन्दा बढी मृत्युको अनुमान गरिएको छ। यो द्वन्द्वले विश्वभरको ध्यान आकर्षित गर्यो, विशेष गरी मानवीय संकटको कारण।
ट्रम्पको पुनरागमन
अमेरिकामा डोनाल्ड ट्रम्पको पुनः चुनावी विजयले अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिमा ठूलो असर पुर्यायो। ट्रम्पको ‘अमेरिका पहिलो’ नीतिले अमेरिकी कूटनीति र अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूको पुनरावलोकन गराएको छ। अमेरिकी राजनीतिक परिप्रेक्ष्यमा यो घटना एक नयाँ दिशा र सोचको सृजनाका रूपमा लिइएको छ।
सन् २०२४ मा भएका यी घटनाहरूले विश्वभरिका सामाजिक, राजनीतिक र आर्थिक परिप्रेक्ष्यमा गहिरो प्रभाव पारेर आगामी दिनहरूमा अझ धेरै चर्चित र महत्त्वपूर्ण हुनेछन्।
