कञ्चनपुर, २३ जेठ: शुक्लाफाँटा नगरपालिका–१० झलारीका ललित हमालले दुई दशकअघि साइकलमा दूध बेच्न थालेका थिए। त्यो बेला धेरैले उहाँको प्रयासलाई हल्का रूपमा लिए, तर आज उहाँ एक सफल डेरी व्यवसायीका रूपमा परिचित हुनुहुन्छ।
“सुरूमा साथीभाइ हाँस्थे, परिवार चिन्तित हुन्थ्यो,” ललित सम्झनुहुन्छ, “तर म दृढ थिएँ — केही गर्छु भन्ने अठोटले अगाडि बढेँ, आज यही अठोटले मलाई चिनायो।”
शुरुआतमा उहाँले साइकलमा ५० लिटर दूध बोकेर महेन्द्रनगर बजारमा बेच्नुहुन्थ्यो। हाल झलारी बजारमा सञ्चालनमा रहेको उहाँको डेरीमा दैनिक १,१०० लिटर दूध खपत हुन्छ, जसमा २०० भन्दा बढी किसानले दूध आपूर्ति गर्छन्।
उहाँले हालसम्म डेरी व्यवसायमा करिब रु २ करोड ५० लाख लगानी गर्नुभएको छ। दूध र दहीसहित लालमोहन, पेँडा, बालमिठाइ, रसबरी, मिल्क केक, लज, लस्सी, मोही, नौनी र घ्यू जस्ता उत्पादन गर्दै आउनुभएको छ। व्यवसायबाट वार्षिक कारोबार रु ३ करोड नाघेको छ। यही आम्दानीबाट झलारी बजार क्षेत्रमा रु १ करोड २० लाखको लागतमा तीनतले पक्की घर बनाइसक्नुभएको छ।
“शुरूमा ५० लिटर दूध बेच्न गाह्रो थियो,” उहाँ बताउनुहुन्छ, “तर महेन्द्रनगर बजारमा लगेर बेच्न थालेपछि माग बढ्यो। पछि १०० लिटर दूध खरिद गरेर व्यवसाय बढाएँ। सुरुवाती आम्दानीले फर्निचर किनें, काउन्टर बनाएँ, स्थानीयहरूले निःशुल्क दिएको भाँडाकुँडा प्रयोग गरेँ।”
उहाँले पछि चुलोमा दाउरा बालेर दूध तताउँदै मिठाइ बनाउन थालेको र क्रिम सेप्रेटर मेसिन तथा फ्रिजजस्ता उपकरणहरू खरिद गरेर व्यवसायलाई आधुनिक बनाउनुभयो।
वर्ष २०७६ मा पशुपन्छी क्षेत्रीय निर्देशनालयबाट प्राप्त रु २० लाखको अनुदानले व्यवसाय विस्तारमा टेवा पुगेको उहाँ बताउनुहुन्छ। हाल उहाँले बैंकबाट रु ८० लाख कर्जा लिएर डेरी मिनी प्लान्ट स्थापना गर्नुभएको छ, जसमा रु २० लाख फिर्ता भइसकेको छ।
उहाँ भन्छन्, “सरकारले सहुलियतपूर्ण कर्जा, विद्युत् र प्रविधिमा पहुँच सजिलो बनाइदिए व्यवसाय अझ उचाइमा पुग्न सक्छ। प्याकेजिङ, लेबलिङ, स्टोरिङका तालिमहरू आवश्यक छन्।”
ललितको व्यवसाय केवल झलारीमै सीमित छैन — उहाँका माइला दाजुले कैलालीको धनगढीमा डेरी सञ्चालन गर्दै आउनुभएको छ। गुणस्तरीय उत्पादनका कारण ग्राहकहरूको विश्वास बढेसँगै कारोबार पनि फस्टाएको ललित बताउनुहुन्छ।
वडाध्यक्ष लालबहादुर ऐर भन्नुहुन्छ, “स्थानीयस्तरमा डेरी सञ्चालन गरेर ललितले केवल आफ्नो जीवनशैली परिवर्तन गर्नुभएन, समुदायमा पनि नयाँ सोच ल्याउनुभयो। यस्तो स्वरोजगार व्यवसाय आत्मनिर्भरता हासिल गर्न महत्त्वपूर्ण आधार हो। हामी प्रोत्साहन दिन तयार छौं।”
