काठमाडौं: दक्षिण अफ्रिकाको एक सुन खानीमा फसेका १०० भन्दा बढी कामदारको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ। अल जजिराको रिपोर्ट अनुसार यो खानीमा दुई महिनादेखि ४०० भन्दा बढी कामदार अवैध रूपमा सुन उत्खनन गर्दै आएका थिए।
उद्धार कार्यको प्रयास
घटनास्थलमा विशेष खानी उद्धार टोली खटाइएको छ। हालसम्म १३ जनाको शव निकालिएको छ भने खानीभित्र अझै धेरै मानिस फसेको अनुमान छ। उद्धार गरिएका केही कामदारले भने खानीभित्र भोक र तिर्खाका कारण मजदुरको मृत्यु भएको बताएका छन्।
शवसहितको भिडियो भेटियो
उद्धार गरिएका कामदारहरूसँग भेटिएको एउटा मोबाइल फोनमा दुईवटा भिडियो फेला परेको छ। ती भिडियोमा पोलिथिनमा बेरिएका दर्जनौं शव देखिएको छ, जसले घटनाको भयावहता झल्काउँछ।
अवैध उत्खनन र प्रहरीको कारबाही
खानीमा काम गर्ने मजदुरसँग सम्बद्ध सामाजिक संस्था **माइनिङ इफेक्टेड कम्युनिटीज युनाइटेड इन एक्सन (मकुआ)**का अनुसार प्रहरीलाई यस खानीमा अवैध उत्खनन भइरहेको जानकारी गत नोभेम्बरमै प्राप्त भएको थियो। त्यसपछि प्रहरीले अवैध उत्खनन रोक्नका लागि कारबाही थालेको थियो।
प्रहरीले खानी सिल गर्न मजदुरलाई बाहिर आउन आग्रह गरेको थियो। तर, पक्राउ पर्ने डरले कामदारले खानी छोड्न अस्वीकार गरे। त्यसपछि प्रहरी र प्रशासनले खानीभित्र प्रवेश गर्न प्रयोग गरिने डोरी र पुली हटाएको थियो। यसले गर्दा कामदार खानीभित्र नै फसे।
३ किलोमिटर तल उद्धार प्रयास जारी
दक्षिण अफ्रिकी अखबार सन्डे टाइम्सका अनुसार, उद्धार टोलीले खानीभित्र झार्नका लागि एउटा विशेष पिंजरा निर्माण गरेको छ। यो पिंजरा ३ किलोमिटर तल खानीभित्र झारेर जीवित मजदुरहरूलाई बाहिर निकाल्ने प्रयास भइरहेको छ। उद्धार टोलीले भने बाँकी कामदारसम्म पुग्न अझै केही समय लाग्ने अनुमान गरेको छ।
स्थानीय प्रतिक्रिया
यस घटनाले अवैध उत्खनन र खानीमा काम गर्ने मजदुरहरूको सुरक्षासम्बन्धी कमजोरी उजागर गरेको छ। मानव अधिकारकर्मीहरूले यो घटनाको छानबिन गर्न माग गरेका छन्।
अन्तर्राष्ट्रिय चिन्ता
दक्षिण अफ्रिका खनिज सम्पदाका लागि विश्वमै चर्चित छ। तर, अवैध उत्खनन र कमजोर सुरक्षाका कारण बारम्बार यस्ता घटनाहरू हुने गरेका छन्। यस घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा खानी मजदुरहरूको सुरक्षाका विषयमा गम्भीर चिन्ता बढाएको छ।
