काठमाडौं । परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल ले बदलिँदो विश्व परिवेशअनुसार नेपालको परराष्ट्र नीतिलाई आर्थिक समृद्धि, सुशासन र राष्ट्रिय हितसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडेर अघि बढाउनुपर्ने बताएका छन्।
परराष्ट्र सेवा दिवसका अवसरमा आइतबार आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै मन्त्री खनालले परराष्ट्र सेवा केवल औपचारिक कूटनीतिक सम्बन्धमा सीमित नरहेको उल्लेख गर्दै यसलाई आर्थिक विकास, लगानी प्रवर्द्धन, पर्यटन विस्तार तथा अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारी सुदृढ गर्ने प्रभावकारी माध्यमका रूपमा प्रयोग गर्नुपर्ने बताए।
उनले नेपालको परराष्ट्र सेवाको ६५ वर्षे इतिहास राष्ट्रको सार्वभौमसत्ता, स्वतन्त्रता र राष्ट्रिय हितको संरक्षणसँग जोडिएको उल्लेख गर्दै विदेश सेवालाई निजामती सेवाको विशिष्ट शाखाका रूपमा कानुनी मान्यता दिइएको ऐतिहासिक दिनको स्मरण गरिएको बताए।
मन्त्री खनालले नेपालको कूटनीतिक इतिहास निर्माणमा योगदान पुर्याउने अग्रज कूटनीतिज्ञ तथा पूर्वपरराष्ट्र अधिकारीहरूको प्रशंसा गर्दै सीमित स्रोतसाधन र चुनौतीपूर्ण परिस्थितिका बीच पनि उनीहरूले राष्ट्रिय हितको संरक्षणमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको बताए।
उनले अग्रजहरूको योगदानप्रति सम्मान व्यक्त गर्दै नयाँ पुस्ताले उनीहरूको अनुभव र मार्गदर्शनबाट प्रेरणा लिनुपर्ने धारणा राखे। यस क्रममा उनले वैज्ञानिक Isaac Newton को चर्चित भनाइ उद्धृत गर्दै “दिग्गजहरूको काँधमा उभिएर अगाडि हेर्न सकिने” बताए।
मन्त्री खनालले नेपालको कूटनीतिक यात्रालाई वर्तमान राष्ट्रिय आवश्यकता र विकाससँग जोड्नुपर्नेमा जोड दिँदै परराष्ट्र सेवा देशको आन्तरिक नीति र प्राथमिकताभन्दा अलग रहन नसक्ने स्पष्ट पारे।
उनले नेपालको संविधानले राष्ट्रिय हितलाई केवल सार्वभौमसत्ता र क्षेत्रीय अखण्डतामा सीमित नगरी आर्थिक समृद्धि र नागरिकको कल्याणसँग समेत जोडेको उल्लेख गर्दै आर्थिक कूटनीतिलाई परराष्ट्र नीतिको केन्द्रमा राख्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याए।
उनका अनुसार प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी आकर्षित गर्ने, पर्यटन प्रवर्द्धन गर्ने, प्रविधि हस्तान्तरण सुनिश्चित गर्ने तथा नेपाली उत्पादनका लागि अन्तर्राष्ट्रिय बजार विस्तार गर्न कूटनीतिक सम्बन्धलाई अझ प्रभावकारी रूपमा उपयोग गर्न आवश्यक छ।
मन्त्री खनालले परम्परागत कूटनीतिक अभ्यासलाई समयअनुकूल रूपान्तरण गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारीलाई नेपालको विकास र समृद्धिको आधार बनाउने दिशामा परराष्ट्र सेवा केन्द्रित हुनुपर्ने बताए।
कार्यक्रमको अन्त्यमा उनले परराष्ट्र सेवामा कार्यरत अधिकारीहरूलाई व्यावसायिकता, राष्ट्रप्रतिको समर्पण र दूरदृष्टिका साथ काम गर्न आग्रह गर्दै नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय छवि सुदृढ बनाउन सबैको साझा प्रयास आवश्यक रहेको उल्लेख गरे।
