सुर्खेत: आर्थिक वर्ष २०७१/७२ मा सुरु भएको राष्ट्रिय गौरवको भेरी–बबई डाइभर्सन आयोजनाको भौतिक प्रगति ८३.७ प्रतिशत पुगेको छ। भेरी नदीको पानी बबईमा खसालेर बाँके र बर्दियामा सिँचाइ सुविधा पुर्याउने लक्ष्यसहित निर्माण भइरहेको यो आयोजना महत्वपूर्ण चरणमा प्रवेश गरेको छ।
सुर्खेतको भेरीगङ्गा नगरपालिका–११ चिप्लेस्थित भेरी नदीमा बाँध निर्माण गरी १२.२ किलोमिटर सुरुङमार्फत भेरीको पानी सुर्खेत र बर्दियाको सिमानास्थित बबई नदीमा खसाल्ने योजना रहेको छ। साथै, यस आयोजनाबाट ४६ मेगावाट विद्युत् उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। यसले बाँके र बर्दियाका करिब ५१ हजार हेक्टर जमिनमा सिँचाइ सुविधा पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
निर्माणको प्रगति
रु ३३ अर्ब १९ करोड ६६ लाख लागत अनुमान गरिएको आयोजनामा हालसम्म रु १६ अर्ब ९६ करोड खर्च भइसकेको छ। बाँधस्थलमा निर्माण कार्य तीव्र गतिमा भइरहेको छ। हालसम्म बाँधका छमध्ये दुईवटा ‘वे’ को ढलान, ग्राभल ट्रिप, फारवे, लिफ्ट वाललगायत संरचनाहरू निर्माण भइसकेका छन्।
आयोजनाको सुरुङ निर्माण कार्य तोकिएको मितिभन्दा एक वर्ष अगावै पूरा गरिएको थियो। २०७६ वैशाख ३ मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भेरीगङ्गा–११ स्थित चिप्लेमा १२ किलोमिटर सुरुङको ‘ब्रेक थ्रू’ गरेका थिए।
हाल आयोजनास्थलमा आवश्यक संरचना निर्माणको काम भइरहेको छ। ‘सर्ज साफ्ट’ निर्माण स्थलमा स्लोभ स्टभविलाइजेसन पूरा भइसकेको छ भने ग्रान्टी क्रेन राखेर कलर बिम ढलानसहित अन्य कार्य अघि बढाइएको छ।
जग्गा प्राप्ति र स्थानीय अवरोध
आयोजनाका लागि आवश्यक ३३ हेक्टरमध्ये १०.५९ हेक्टर जग्गा प्राप्तिका लागि प्रक्रिया पूरा भइसकेको छ। ६.५३ हेक्टर जग्गाको मुआब्जा रकम भुक्तानी भइसकेको छ भने बाँकी प्रक्रियामा छ। ऐलानी जग्गासम्बन्धी केही प्रक्रियागत जटिलताहरू रहेका कारण आयोजनाले केही अवरोध झेल्नु परेको छ। स्थानीय बासिन्दाहरूको माग सम्बोधन गर्दै आयोजनालाई अघि बढाउने प्रयास भइरहेको छ।
निर्माणको गति र चुनौतीहरू
आयोजनाका लागि चालु आर्थिक वर्षमा रु १ अर्ब ७७ करोड बजेट छुट्याइएकामा हालसम्म रु ४६ करोड मात्र खर्च भएको छ। हाल आयोजनास्थलमा दैनिक १५० जनाले काम गरिरहेका छन्। आयोजनाका प्रमुख रणबहादुर बमका अनुसार हाइड्रोमेकानिकल र इलेक्ट्रोमेकानिकल संरचनाहरूको काम सम्पन्न हुने क्रममा छन्।
आयोजनाले विद्युत् प्रसारण लाइन निर्माणका लागि आवश्यक सम्झौता गरिसकेको छ भने विद्युत् लाइनसम्बन्धी वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन (EIA) पनि अघि बढाइएको छ।
हालसम्म ६६ प्रतिशत भौतिक प्रगति भइसकेको आयोजनाको दोस्रो चरण भने अपेक्षाकृत गति लिन नसकेको बताइन्छ। आवश्यक जनशक्ति, उपकरण तथा निर्माण सामग्रीको उचित व्यवस्थापन गर्दै आयोजनालाई यथाशक्य चाँडो सम्पन्न गर्ने प्रयास भइरहेको छ।
