वासिङ्टन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रुसबाट ठूलो परिमाणमा डिजेल आपूर्ति गर्ने घोषणा गरेका छन्। अमेरिकामा इन्धनको मूल्य बढ्दै गएपछि त्यसलाई नियन्त्रण गर्ने प्रयासस्वरूप ट्रम्पले रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग भएको सहमतिअनुसार डिजेल आपूर्ति गरिने बताएका हुन्। तर, युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले उक्त निर्णयको कडा विरोध गरेका छन्। उनले यसलाई पुटिनलाई दिइएको उपहार भन्दै रुसलाई युद्ध लम्ब्याउन आर्थिक सहयोग पुग्ने टिप्पणी गरेका छन्।
ट्रम्पले शुक्रबार आफ्नो सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलमार्फत रुसले तत्काल तीन लाख टनभन्दा बढी डिजेल अमेरिकी तथा विश्व बजारमा उपलब्ध गराउने बताएका थिए। उनका अनुसार नोभेम्बरमा थप पाँच लाख टन र त्यसपछि अर्को १० लाख टन डिजेल आपूर्ति गरिनेछ। रुसी तेल प्रशोधन केन्द्रहरूको अवस्थाका आधारमा छोटो अवधिमै थप ३० लाख टन डिजेल उपलब्ध गराउने पनि उनले उल्लेख गरेका छन्।
सम्झौता कार्यान्वयन गर्न अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयले रुसी डिजेलको बिक्री तथा आयातमा लागू प्रतिबन्धलाई अस्थायी रूपमा खुकुलो पार्ने अनुमति जारी गरेको छ। उक्त अनुमति सन् २०२७ अप्रिल ७ सम्म लागू हुने बताइएको छ। यस कदमले युक्रेनमाथि रुसले गरेको आक्रमणपछि मस्कोमाथि दबाब बढाउन अपनाइएको अमेरिकी प्रतिबन्ध नीतिबारे नयाँ बहस सिर्जना गरेको छ।
जेलेन्स्कीको आपत्ति : ‘पुटिनलाई उपहार दिँदैमा शान्ति आउँदैन’
युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले रुसी ऊर्जा उत्पादनको बिक्री सहज बनाउने अमेरिकी निर्णयले युद्ध अन्त्य गर्ने प्रयासलाई कमजोर बनाउन सक्ने बताएका छन्।
उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत पुटिनलाई उपहार दिँदैमा शान्ति नआउने टिप्पणी गर्दै रुसी पेट्रोलियम पदार्थको बिक्रीबाट प्राप्त आम्दानीले युक्रेनमाथिको आक्रमण जारी राख्न सहयोग पुग्न सक्ने बताएका छन्। रुसलाई थप ऊर्जा व्यापारको अवसर दिनुभन्दा युद्ध अन्त्यका लागि पारस्परिक रूपमा तनाव कम गर्ने कदम आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ। <Cite refs={["turn242272search3","turn242272search6"]}/>
जेलेन्स्कीले रुसले युक्रेनका ऊर्जा पूर्वाधारमा आक्रमण गर्दै आएको अवस्थामा युक्रेनले पनि रुसी तेल प्रशोधन केन्द्रहरूलाई निशाना बनाएको विषयको बचाउ गरेका छन्। युक्रेनले रुसी ऊर्जा पूर्वाधारमाथि गरेका आक्रमणलाई मस्कोको सैन्य गतिविधिको जवाफका रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएको छ।
पुटिनले पनि पुष्टि गरे ऊर्जा आपूर्तिबारे छलफल
रुसी राष्ट्रपति पुटिनले ट्रम्पसँग विश्वव्यापी ऊर्जा बजार र पेट्रोलियम पदार्थको आपूर्तिबारे छलफल भएको पुष्टि गरेका छन्। उनले अमेरिका र विश्व बजारमा तेल तथा पेट्रोलियम पदार्थ आपूर्ति गर्न रुस तयार रहेको बताएका छन्। यद्यपि, रुसी पक्षबाट आपूर्ति गरिने परिमाणबारे छुट्टै विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन।
रुसी डिजेलले इन्धनको मूल्य घटाउला?
अमेरिकामा डिजेलको मूल्य बढ्दै गएपछि ट्रम्प प्रशासनमाथि त्यसलाई नियन्त्रण गर्न दबाब परेको छ। रुसबाट थप डिजेल बजारमा आएमा आपूर्ति बढ्न सक्ने भए पनि त्यसले इन्धनको मूल्यमा कति प्रभाव पार्छ भन्ने स्पष्ट भइसकेको छैन।
ऊर्जा बजारका विश्लेषकहरूले प्रस्तावित आपूर्तिले अमेरिकी बजारमा डिजेलको मूल्य उल्लेखनीय रूपमा घटाउने सम्भावना सीमित रहेको बताएका छन्। आपूर्तिको परिमाण, उपलब्ध हुने समय र विश्व बजारको समग्र अवस्थाले यसको प्रभाव निर्धारण गर्नेछ।
यसैबीच, युक्रेनका ड्रोन आक्रमणले रुसी तेल प्रशोधन केन्द्रहरूमा क्षति पुर्याएको र त्यसले इन्धन उत्पादन तथा निर्यातमा असर पारेको विवरण सार्वजनिक भएका छन्। यस्तो अवस्थामा ट्रम्पले घोषणा गरेको सम्पूर्ण परिमाणमा डिजेल आपूर्ति गर्न रुस सक्षम हुन्छ कि हुँदैन भन्ने प्रश्न पनि उठेको छ।
रुससँगको यो सहमतिले अमेरिकाको ऊर्जा आपूर्ति बढाउने ट्रम्पको प्रयास र युक्रेन युद्धका कारण मस्कोमाथि दबाब कायम राख्ने पश्चिमी नीतिबीचको तनावलाई थप उजागर गरेको छ। सम्झौताले इन्धनको मूल्य घटाउन कति मद्दत गर्छ र रुसको युद्ध सञ्चालनका लागि कति आर्थिक लाभ पुर्याउँछ भन्ने विषय आगामी दिनमा स्पष्ट हुँदै जानेछ।