काठमाडौँ । मुखबाट आउने दुर्गन्धले कुराकानी गर्न र दैनिक जीवनमा धेरैलाई अप्ठ्यारोमा पार्ने गर्छ । कतिपय अवस्थामा नियमित रूपमा दाँत माझ्दा पनि यो समस्या रहिरहन्छ ।
दाँतमा अड्किएका खानेकुराका कण, जिब्रोमा जमेको फोहोर, गिजाको समस्या र मुख सुक्खा हुनु मुख गन्हाउने प्रमुख कारण हुन् । यसबाट बच्न मुखको सरसफाइमा विशेष ध्यान दिनुका साथै निम्न उपाय अपनाउन सकिन्छ ।
१. खाना खाएपछि कुल्ला गर्ने
खाना खाइसकेपछि सफा पानीले राम्ररी कुल्ला गर्नुपर्छ । यसले मुखमा अड्किएका खानेकुराका कण बाहिर निकाल्न र मुख सफा राख्न मद्दत गर्छ ।
२. पर्याप्त पानी पिउने
शरीरमा पानीको कमी हुँदा मुख सुक्खा हुन सक्छ । र्याल कम उत्पादन हुँदा मुखमा दुर्गन्ध पैदा गर्ने ब्याक्टेरिया बढ्न सक्छन् । त्यसैले दिनभर पर्याप्त मात्रामा पानी पिइरहनुपर्छ ।
३. नियमित रूपमा जिब्रो सफा गर्ने
धेरै मानिसले दैनिक दाँत माझ्ने गरे पनि जिब्रो सफा गर्न ध्यान दिँदैनन् । जिब्रोमा जमेको सेतो वा पहेँलो तहमा दुर्गन्ध पैदा गर्ने ब्याक्टेरिया हुन सक्छन् । त्यसैले हरेक दिन जिब्रो सफा गर्ने उपकरण वा ब्रसको सहायताले बिस्तारै जिब्रो सफा गर्नुपर्छ ।
४. दिनमा दुईपटक दाँत माझ्ने
दन्तचिकित्सकका अनुसार बिहान र राति फ्लोराइडयुक्त टुथपेस्ट प्रयोग गरी कम्तीमा दुई मिनेट दाँत माझ्नुपर्छ । दाँतको बीचमा अड्किएका खानेकुराका कण हटाउन डेन्टल फ्लसको प्रयोग गर्नु पनि उपयोगी हुन्छ ।
५. सौंफ चपाउने
खाना खाइसकेपछि थोरै सौंफ चपाउँदा मुखमा ताजगी महसुस हुन सक्छ र केही समयका लागि दुर्गन्ध कम गर्न मद्दत मिल्न सक्छ । यद्यपि, यसले मुख गन्हाउने समस्याको मूल कारण हटाउँदैन ।
यी कुरामा पनि ध्यान दिनुहोस्
दाँतमा कागती वा नुन रगड्नु हुँदैन । यसले दाँतको इनामेललाई क्षति पुर्याउन सक्छ । त्यस्तै, धूम्रपान तथा सुर्तीजन्य पदार्थबाट टाढा रहनु र नियमित रूपमा दन्त परीक्षण गराउनु आवश्यक हुन्छ ।
यी उपाय अपनाउँदा पनि लगातार मुख गन्हाउने समस्या रहिरहेमा दन्त चिकित्सकसँग जाँच गराउनुपर्छ । गिजाको रोग, दाँतको संक्रमण वा अन्य स्वास्थ्य समस्याका कारण पनि मुख गन्हाउन सक्छ ।