मुम्बई । मुम्बईको जुहु क्षेत्रमा आइतबार अभिनेता टाइगर श्राफमाथि गोली प्रहार भएको खबर सार्वजनिक भएपछि बलिउडमा कलाकार तथा चलचित्रकर्मीलाई लक्षित गरी विगतमा भएका गोली प्रहार र धम्कीका घटनाहरू फेरि चर्चामा आएका छन्। उपलब्ध विवरणअनुसार श्राफ उक्त घटनाबाट सकुशल उम्किएका छन्।

बलिउडमा सङ्गठित आपराधिक समूहको प्रभाव विशेषगरी सन् १९९० को दशक र सन् २००० को सुरुवाततिर देखिएको थियो। त्यतिबेला चलचित्र निर्माणमा लगानी, कलाकार छनोट र चलचित्रको वितरण अधिकारमा प्रभाव जमाउन यस्ता समूहले धम्की र हिंसाको सहारा लिने गरेका थिए।

सन् १९९० को दशकमा बढेको आपराधिक हिंसा

मुम्बईको अन्डरवर्ल्ड र हिन्दी चलचित्र उद्योगबीचको सम्बन्ध सन् १९६० को दशकदेखि नै रहेको पाइन्छ। त्यस समयमा हाजी मस्तानजस्ता आपराधिक जगतका व्यक्तिहरू चलचित्रकर्मीसँग निकट सम्बन्ध राख्थे र वैकल्पिक लगानीकर्ताका रूपमा समेत सक्रिय थिए।

सन् १९८० को दशकको अन्त्य र १९९० को दशकमा यो सम्बन्ध थप जबर्जस्तीपूर्ण बन्दै गयो। आपराधिक समूहहरूले चलचित्रमा लगानी गर्ने, विदेशमा वितरण अधिकार माग्ने र कलाकार छनोटमा हस्तक्षेप गर्ने प्रयास गर्न थाले।

सन् १९९४ मा चलचित्र निर्माता जावेद रियाज सिद्दिकीको हत्या भयो। सोही वर्ष जुलाईमा निर्माता फिरोज सरफराज खानमाथि पनि आक्रमण भएको विवरण सार्वजनिक भएको थियो।

सन् १९९७ मार्च ७ मा निर्माता तथा निर्देशक मुकेश दुग्गलको अन्धेरीस्थित कार्यालयमा गोली हानी हत्या गरियो। उनले ‘फतेह’, ‘साथी’ र ‘प्लेटफर्म’ जस्ता चलचित्र निर्माण गरेका थिए भने ‘गोपी किशन’ निर्देशन गरेका थिए। उनको हत्यालाई छोटा राजन र छोटा शकीलसँग सम्बन्धित आपराधिक समूहबीचको द्वन्द्वसँग जोडेर हेरिएको थियो।

त्यसै वर्ष जुलाई ३१ मा ‘त्रिदेव’ र ‘गुप्त’ का निर्देशक राजीव राईमाथि ताडदेवस्थित कार्यालयबाहिर आक्रमण भयो। उनका अङ्गरक्षकले जवाफी गोली चलाएपछि उनी जोगिएका थिए। उक्त आक्रमणमा अबु सलेमको गिरोह संलग्न रहेको बताइएको थियो।

गुलशन कुमारको हत्याले बलिउडलाई स्तब्ध बनायो

सन् १९९७ अगस्ट १२ मा टी–सिरिजका संस्थापक तथा सङ्गीत निर्माता गुलशन कुमारको अन्धेरीस्थित एउटा मन्दिरबाहिर गोली हानी हत्या गरियो। यो घटना भारतीय चलचित्र तथा सङ्गीत उद्योगमा अन्डरवर्ल्डको प्रभाव देखाउने सबैभन्दा चर्चित घटनामध्ये एक बन्यो।

सन् १९९९ डिसेम्बरमा चलचित्र निर्माता तथा एडल्याब्सका संस्थापक मनमोहन शेट्टीमाथि पनि ज्यान लिने प्रयास भएको थियो। उनी उक्त आक्रमणबाट जोगिएका थिए। त्यसपछि उनले आफ्नो सुरक्षामा थप सावधानी अपनाउन थालेको समाचारमा उल्लेख छ।

राकेश रोशनमाथि गोली प्रहार

सन् २००० जनवरी २१ मा अभिनेता, निर्देशक तथा निर्माता राकेश रोशनमाथि मुम्बईको सान्ताक्रुज वेस्टस्थित कार्यालयबाहिर गोली प्रहार भयो। छोरा ऋतिक रोशन अभिनीत चलचित्र ‘कहो ना... प्यार है’ सफल भएको केही समयपछि यो घटना भएको थियो।

रोशनको हातमा एउटा गोली लागेको थियो भने अर्को गोली छाती नजिकैबाट गएको थियो। उपचारपछि उनी निको भए।

पछि विभिन्न अन्तर्वार्तामा रोशनले आपराधिक समूहले आफ्ना सहयोगीले लगानी गरेको चलचित्रमा ऋतिकले अभिनय गरून् भन्ने चाहेको बताएका थिए। तर उनले छोराको छायाङ्कन तालिका परिवर्तन गर्न अस्वीकार गरेको उल्लेख गरेका थिए। सन् २०२६ अप्रिलमा चलचित्र निर्माता राम गोपाल वर्माले पनि रोशनले दबाब अस्वीकार गरेपछि उनीमाथि आक्रमण भएको दाबी गरेका थिए।

अभिनेता र निर्देशकसमेत बने निशाना

सन् २००१ फेब्रुअरी १४ मा सहायक भूमिकाका लागि चिनिएका अभिनेता तथा निर्माता दिनेश आनन्दको बोरिवलीस्थित नेसनल पार्कमा गोली हानी हत्या भयो। उनले मुकेश दुग्गलले निर्माण गरेका चलचित्रमा पटकपटक अभिनय गरेका थिए।

सन् २००२ जुलाईमा ‘साजन’ का निर्देशक लरेन्स डिसुजामाथि ओशिवारास्थित कार्यालयबाहिर गोली प्रहार भएको थियो। उनी सकुशल रहे। प्रहरीले उक्त आक्रमण चलचित्र उद्योगलाई एजाज लकडावाला गिरोहलाई फिरौती तिर्न दबाब दिने उद्देश्यले गरिएको हुन सक्ने आशङ्का गरेको थियो।

पछिल्ला वर्षमा पनि धम्की र गोली प्रहारका घटना

समयसँगै अन्डरवर्ल्डको प्रभावको स्वरूप परिवर्तन भए पनि बलिउडका चर्चित व्यक्तिहरूलाई लक्षित गरी धम्की र गोली प्रहारका घटना पछिल्ला वर्षहरूमा पनि देखिएका छन्।

सन् २०२४ अप्रिल १४ मा मोटरसाइकलमा आएका दुई आक्रमणकारीले अभिनेता सलमान खानको बान्द्रास्थित निवासबाहिर गोली चलाएका थिए। सलमानलाई चोटपटक लागेको थिएन। मुम्बई प्रहरीले उक्त घटनामा जेलमा रहेका ग्याङस्टर लरेन्स बिश्नोईको निर्देशनमा आक्रमण भएको दाबी गरेको थियो।

सन् २०२५ सेप्टेम्बरमा उत्तर प्रदेशको बरेलीस्थित अभिनेत्री दिशा पाटनीको पारिवारिक निवासबाहिर पनि गोली चलाइएको थियो।

त्यसैगरी, सन् २०२६ फेब्रुअरी १ मा चलचित्र निर्माता रोहित शेट्टीको जुहुस्थित निवासमा बन्दुकधारीहरूले गोली चलाएका थिए। अप्रिलमा मुम्बई प्रहरीले घटनासम्बन्धी आरोपपत्र दायर गर्दै आक्रमणलाई लरेन्स बिश्नोई गिरोहसँग जोडिएको समूहको गतिविधिका रूपमा प्रस्तुत गरेको थियो। यद्यपि, रोहित शेट्टीलाई नै निशाना बनाउनुको निश्चित कारण सार्वजनिक रूपमा स्पष्ट भएको थिएन।

टाइगर श्राफमाथि आइतबार भएको भनिएको गोली प्रहारको घटनाले बलिउडमा कलाकार तथा चलचित्रकर्मीको सुरक्षाबारे फेरि चासो बढाएको छ। यद्यपि, यस घटनाको कारण र सम्भावित संलग्नताबारे आधिकारिक अनुसन्धानको निष्कर्ष आउन बाँकी छ।