काठमाडौं । संसारभरका पत्रकार र सञ्चारकर्मीहरूको हक–हित तथा प्रेस स्वतन्त्रताको रक्षाका लागि आज विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवस विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइँदैछ।
युनेस्को को आह्वानमा सन् १९९३ देखि हरेक वर्ष मे ३ तारिखलाई प्रेस स्वतन्त्रताको विशेष दिवसका रूपमा मनाइँदै आएको हो। यस वर्ष पनि प्रेस स्वतन्त्रताको महत्व, पत्रकारहरूको सुरक्षा र सूचनाको हक सुनिश्चित गर्ने उद्देश्यका साथ नेपालसहित विश्वभर विविध कार्यक्रम आयोजना गरिएको छ।
नेपालमा नेपाल पत्रकार महासंघ लगायत सञ्चारसम्बद्ध संस्थाहरूले प्रभातफेरी, अन्तर्क्रिया र गोष्ठी आयोजना गरेका छन्। लोकतान्त्रिक व्यवस्थामा प्रेसलाई राज्यको चौथो अंग मानिने भएकाले यसको स्वतन्त्रता र निष्पक्षताले लोकतन्त्र सुदृढ हुने विश्वास गरिन्छ।
दिवसको अवसरमा पत्रकारमाथि हुने भौतिक तथा मानसिक आक्रमण, धम्की र कानुनी अवरोधजस्ता चुनौतीबारे बहस भइरहेको छ। साथै प्रविधिको तीव्र विकाससँगै फैलिएको भ्रामक सूचना र डिजिटल सुरक्षाका चुनौतीबीच स्वतन्त्र पत्रकारिताको आवश्यकता झन् बढेको सरोकारवालाहरूले बताएका छन्।
यस अवसरमा सरकार तथा विभिन्न राजनीतिक दलका नेताहरूले प्रेस स्वतन्त्रताप्रति आफ्नो प्रतिबद्धता पुनः दोहोर्याएका छन्। स्वस्थ, मर्यादित र निष्पक्ष पत्रकारिताको विकासका लागि आवश्यक ऐन–कानुन निर्माण गर्ने र पत्रकारको पेसागत सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने आश्वासनसमेत दिइएको छ।
साथै पत्रकारिता क्षेत्रभित्रै व्यावसायिकता, तथ्य जाँच र निष्पक्षताको सुदृढीकरण आवश्यक रहेको औँल्याइएको छ। प्रेस स्वतन्त्रता केवल पत्रकारका लागि मात्र नभई आम नागरिकको सूचना पाउने अधिकारसँग जोडिएको विषय भएकाले यसको संरक्षण राज्य र समाज दुवैको साझा दायित्व हुने सन्देश दिवसले दिएको छ।
